Doğu Türkistan Enformasyon Merkezi, Uygur Bölgesi'ndeki İnsan Hakları Durumu ve Mevcut Siyasi Baskılar Hakkında Yeni Bir Rapor Yayınladı

Giriş: Zulüm Altındaki Doğu Türkistan ve Ümmetin Sorumluluğu

Bugün, 28 Şubat 2026 tarihinde, Doğu Türkistan Enformasyon Merkezi (ETIC), Uygur bölgesindeki insan hakları durumu ve mevcut siyasi baskılar hakkında son derece önemli ve kapsamlı bir rapor yayınladı. Bu rapor, Çin Komünist yönetiminin Doğu Türkistan'daki Müslümanlara yönelik soykırım politikasının yeni bir aşamaya geçtiğini; özellikle yapay zeka ve dijital teknolojiler aracılığıyla insanlık tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir "dijital hapishane" inşa edildiğini kanıtlarıyla ortaya koydu [Kaynak](https://uyghurtimes.com).

İslam ümmetinin bir parçası olan Uygur Müslümanları, bugün sadece milli kimlikleri için değil, aynı zamanda mukaddes inançları olan İslam dinini korumak için de emsalsiz bir bedel ödemektedir. Doğu Türkistan Enformasyon Merkezi'nin bu yeni raporu, dünya kamuoyuna ve özellikle İslam dünyasına bir uyarı niteliği taşımakta; zulmün boyutunun ve karakterinin ne kadar ağırlaştığını bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Dijital Apartheid: Yapay Zeka Aracılığıyla Kontrol

Rapordaki en dikkat çekici noktalardan biri, Çin'in 2025 yılından itibaren Doğu Türkistan'da "dijital apartheid" sistemini tam anlamıyla mükemmelleştirmiş olmasıdır. 2026 yılının başında açıklanan insan hakları göstergelerine göre, Çin makamları şu anda yapay zeka (AI) teknolojisinden faydalanarak her bir Müslümanın günlük hareketlerini, namaz kılıp kılmadığını ve hatta ruh halini bile otomatik olarak denetlemektedir [Kaynak](https://uyghurtimes.com).

Bu sistem sadece bir gözetim aracı değil, aynı zamanda İslami kimliği yok etmenin bir vasıtasıdır. Raporda belirtildiğine göre, Hikvision ve Dahua gibi Çinli şirketler tarafından üretilen kameralar, Müslümanların sadece yüzlerini tanımakla kalmıyor, aynı zamanda onların dini faaliyetlere olan eğilimlerini analiz ederek "tehlikeli" olarak fişlenenlerin derhal tutuklanması talimatını veriyor [Kaynak](https://uyghurcongress.org). Bu tür yüksek teknolojili zulüm, Müslümanların en temel ibadet özgürlüğünü dahi boğmakta olup, bu durum ümmetin mukaddes değerlerine yapılmış açık bir saldırıdır.

İslam'ın Çinlileştirilmesi: İnanca Yönelik Sistematik Saldırı

Doğu Türkistan Enformasyon Merkezi'nin raporunda, Çin'in "İslam'ı Çinlileştirme" beş yıllık planının (2021-2025) sonuçları analiz edilmiştir. 2026 yılına gelindiğinde, bölgedeki camilerin büyük bir kısmı ya yıkılmış ya da bar ve eğlence mekanlarına dönüştürülmüştür [Kaynak](https://turkistanpress.com). Çin yönetimi, Kur'an-ı Kerim'in içeriğini değiştirme ve İslami terimleri Çince siyasi sloganlarla değiştirme yoluyla yeni nesli kendi dininden yabancılaştırmaya çalışmaktadır.

Raporda ayrıca, din alimlerinin sistematik olarak cezaevlerine atılması ve onlara verilen ağır cezalar da ele alınmıştır. Örneğin, sadece dini eğitim verdiği veya evinde dini kitap bulundurduğu için 20 yıl hapis cezasına çarptırılan alimlerin sayısı 2025 yılı içinde belirgin bir şekilde artmıştır [Kaynak](https://ishr.ch). Bu durum, Çin'in Doğu Türkistan'daki İslami varlığı kökten kurutma niyetinin açık bir kanıtıdır. Müslümanlar için bu sadece bir insan hakları meselesi değil, aynı zamanda bir inanç mücadelesidir.

Zorunlu Çalıştırma ve Ekonomik Kölelik

2026 yılının başında Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve BM uzmanları, Doğu Türkistan'daki zorunlu çalıştırma meselesinden duydukları derin endişeyi dile getirdiler. Doğu Türkistan Enformasyon Merkezi'nin raporuna göre Çin, "yoksullukla mücadele" adı altında milyonlarca Uygur Müslümanını kendi yurtlarından zorla sürerek Çin eyaletlerindeki fabrikalarda köle gibi çalıştırmaktadır [Kaynak](https://ohchr.org).

Sadece 2024 yılında 3.34 milyon Uygur'un "iş gücü transferi" planına dahil edildiği, bu sistemin 2025 ve 2026 yıllarında daha da genişletildiği ortaya çıkmıştır [Kaynak](https://uyghurcongress.org). Bu Müslümanlar ailelerinden koparılmış, dini faaliyetleri yasaklanmış ve Çin fabrikalarında ağır baskı altında çalışmaya zorlanmıştır. Bu modern kölelik sistemi, Çin'in ekonomik gücünü artırırken Uygur toplumunun ekonomik ve sosyal temelini yerle bir etmektedir.

Sınır Ötesi Baskı ve Uluslararası Sessizlik

Raporun bir diğer önemli bölümü, Çin'in sınır ötesi baskılarına ayrılmıştır. 2025 yılının Şubat ayında Tayland'dan Çin'e zorla iade edilen 40 Uygur Müslümanının akıbeti, 2026 yılına gelindiğinde hala belirsizliğini korumaktadır [Kaynak](https://hrw.org). BM uzmanları, bu kişilerin işkenceye maruz kaldığından veya iz bırakmadan kaybedildiğinden endişe etmektedir [Kaynak](https://ohchr.org).

Çin yönetimi sadece Doğu Türkistan içinde değil, aynı zamanda Avrupa ve Orta Doğu dahil olmak üzere yurt dışındaki Uygur aktivistlere de baskı uygulamakta, aile üyelerini rehin alarak onları susturmaya çalışmaktadır. Doğu Türkistan Enformasyon Merkezi bu durumları detaylıca aktararak, uluslararası toplumu ve özellikle Müslüman devletleri Çin'in bu hukuksuz eylemlerine karşı sessiz kalmamaya çağırmıştır.

Sonuç: Ümmetin Uyanışı Gerekiyor

Doğu Türkistan Enformasyon Merkezi'nin 2026 yılına ait bu raporu açıkça göstermektedir ki; Doğu Türkistan'daki zulüm sadece siyasi bir çatışma değil, İslam dinine ve Müslümanların varlığına yönelik sistematik bir saldırıdır. Çin'in dijital teknolojilerle donatılmış bu zulüm makinesi bugün Uygurları hedef alırken, yarın tüm İslam dünyasının değerlerine tehdit oluşturabilir.

İslam ümmeti olarak görevimiz, mazlum kardeşlerimizin sesi olmak, Çin'in yalan propagandalarına karşı durmak ve uluslararası platformlarda Doğu Türkistan'ın haklı davasını desteklemektir. Zulme sessiz kalmak, zalime ortak olmaktır. Doğu Türkistan Enformasyon Merkezi'nin bu raporu, bizleri gafletten uyanmaya ve somut adımlar atmaya davet etmektedir.