Horasan Videosu ve Orta Asya Güvenlik Durumuna Etkileri Üzerine Detaylı Haber ve Analizler

Giriş: "Horasan Videosu" ve Dijital Cihadın Yeni Dalgası

Son yıllarda, "İslam Devleti Horasan Vilayeti" (ISKP) tarafından yayımlanan "Horasan Videosu" ve benzeri propaganda materyalleri, Orta Asya bölgesinin güvenlik durumunda ciddi bir kırılma noktası oluşturdu. Bu videolar sadece sıradan bir propaganda aracı olmanın ötesine geçerek; bölgedeki gençlerin radikalleşmesi, siyasi istikrarın tehdit edilmesi ve İslam dünyasının iç birliğine zarar verilmesinde önemli bir araç haline geldi. Özellikle 2024 yılından 2026 yılının başına kadar olan süreçte, bu örgütün propaganda makinesi dil yelpazesini genişleterek Tacikçe, Özbekçe ve Rusça dillerinde yüksek kaliteli içerikler üretmek suretiyle Orta Asya cumhuriyetlerini hedef almaktadır [Kaynak](https://www.caspianpolicy.org/research/security-and-politics/iskp-resurgence-the-growing-threat-to-central-asia-and-global-security).

El-Azaim Propaganda Makinesi ve Dil Stratejisi

ISKP'nin ana propaganda organı olan "El-Azaim Vakfı" (Al-Azaim Foundation), son iki yılda teknik kapasitesini büyük ölçüde artırdı. Faaliyetlerini sadece Peştuca ve Darice ile sınırlı tutmayan örgüt, Orta Asya halklarına doğrudan hitap eden "Sadoi Khuroson" (Horasan'ın Sesi) gibi özel Tacikçe kanallar kurdu [Kaynak](https://www.hudson.org/foreign-policy/islamic-state-central-asian-contingents-international-threat-lucas-webber).

Bu videolarda kullanılan dil ve sembolizm oldukça karmaşık olup, İslam tarihindeki "Horasan" kavramını istismar ederek gençlerin dini duygularını harekete geçirmeye çalışmaktadırlar. 2025 yılında yayımlanan bazı videolarda, Orta Asya hükümetleri "tağut" (zalim) olarak suçlanmakta ve bu ülkelerin Rusya ile Çin ile olan ilişkilerinin İslam'ın çıkarlarına aykırı olduğu iddia edilmektedir [Kaynak](https://www.specialeurasia.com/2022/05/05/islamic-state-khurasan-uzbekistan-central-asia/). Bu tür propagandalar, bölgedeki ekonomik zorluklar ve siyasi baskılar altında kalan gençler arasında belirli bir düzeyde karşılık bulmaktadır.

Son Olaylar ve Güvenlik Etkileri

Mart 2024'te Moskova'daki "Crocus City Hall"a düzenlenen saldırı, ISKP'nin Orta Asya (özellikle Tacikistan) vatandaşlarını uluslararası terör eylemlerinde nasıl kullanabileceğini acı bir şekilde gösterdi [Kaynak](https://www.hstoday.us/featured/iskps-shifts-in-response-to-counterterrorism-efforts/). Bu olaydan sonra, "Horasan Videosu" içeriklerinde Rusya'ya yönelik tehditler daha da yoğunlaştı.

2026 yılının başındaki en son haberlere göre ISKP, Afganistan içindeki yabancı çıkarlara, özellikle de Çinli şirketlere yönelik saldırılarını sürdürdü. Ocak 2026'da Kabil'in Şehri Nev bölgesindeki Çin tesislerine yapılan saldırı, örgütün bölgesel jeopolitik rekabete müdahil olduğunun bir kanıtıdır [Kaynak](https://www.idsa.in/issuebrief/The-Afghan-Talibans-Many-Challenges-270226). Bu tür saldırıların videoları hızla internette yayılarak Orta Asya'daki uyuyan hücreleri "harekete geçmeye" teşvik etmektedir.

Orta Asya Devletlerinin Tepkisi ve Ümmetin Endişeleri

Tacikistan, Özbekistan ve Kırgızistan hükümetleri bu tehdide karşı sert güvenlik önlemleri almaktadır. Örneğin, Temmuz 2025'te Özbekistan güvenlik birimleri Namangan'da ISKP ile bağlantılı gizli bir ağı çökertti [Kaynak](https://www.hstoday.us/featured/iskps-shifts-in-response-to-counterterrorism-efforts/). Ancak bazı analistlere göre, hükümetlerin dini faaliyetleri aşırı kısıtlaması (örneğin başörtüsü yasakları veya camilerin sıkı denetimi), ters teperek gençleri ISKP'nin radikal propagandalarına daha fazla itebilir [Kaynak](https://www.caspianpolicy.org/research/security-and-politics/iskp-remains-a-threat-to-central-asia).

İslam ümmeti açısından bakıldığında, ISKP'nin eylemleri Müslümanların imajına ağır zarar vermektedir. "Cihad" adı altında masum insanları hedef almaları ve Müslüman ülkeler arasında fitne çıkarmaları, İslam'ın barış ve adalet ilkeleriyle tamamen çelişmektedir. Özellikle Afganistan'daki İslam Emirliği (Taliban) ile olan çatışmaları, Müslümanların gücünü içeriden zayıflatan büyük bir "fitne" olarak görülmektedir.

Jeopolitik Analiz: Dış Güçler ve Bölgesel Güvenlik

Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya'nın Orta Asya'daki nüfuzunun bir nebze zayıflaması, ISKP için bir hareket alanı yarattı. Aynı zamanda, Çin'in bölgedeki ekonomik projeleri (Kuşak ve Yol), ISKP propagandasinda "yeni sömürgecilik" olarak nitelendirilerek saldırı hedefi haline getirilmektedir [Kaynak](https://www.stimson.org/2022/iskps-propaganda-threatens-asias-security-apparatus/).

Bu durumda Orta Asya devletlerinin, sadece dış güçlere güvenmek yerine kendi içlerindeki sosyal adaletsizlik, yoksulluk ve siyasi kısıtlamaları çözmeleri gerekmektedir. Çünkü "Horasan Videosu", sadece toplumdaki yaralardan beslenen bir virüs gibidir. Eğer toplumun bağışıklık sistemi (adalet ve gerçek dini özgürlük) güçlü olursa, bu tür propagandalar kendiliğinden etkisiz kalacaktır.

Sonuç

"Horasan Videosu" ve beraberindeki propagandalar, Orta Asya için uzun vadeli bir güvenlik sınamasıdır. Bu tehditle mücadelede sadece askeri ve güvenlik önlemleri yeterli olmayacaktır. İslam dünyası ve bölge hükümetlerinin, gençlere İslam'ın doğru akidesini ulaştırmak, onları radikalizmin tuzağından kurtarmak ve bölgede gerçek istikrarı inşa etmek için birlikte hareket etmesi zaruridir. Fitneye karşı en güçlü silah; ilim, adalet ve ümmetin birliğidir.