รายงานฉบับละเอียดเกี่ยวกับกิจกรรมการก่อการร้ายของกลุ่มอาบูไซยาฟในภาคใต้ของฟิลิปปินส์และภัยคุกคามร้ายแรงต่อความมั่นคงในภูมิภาค

บทนำ: เงามืดในภาคใต้ของฟิลิปปินส์

ภูมิภาคมินดาเนาและหมู่เกาะซูลูทางตอนใต้ของฟิลิปปินส์เป็นศูนย์กลางของความขัดแย้งและความไม่สงบมาอย่างยาวนาน หนึ่งในปัจจัยหลักของความไม่มั่นคงนี้คือกลุ่ม "อาบูไซยาฟ" (Abu Sayyaf Group - ASG) แม้ว่ากลุ่มอาบูไซยาฟจะพยายามนำเสนอตัวเองว่าเป็นนักรบอิสลาม แต่กิจกรรมการก่อการร้าย การลักพาตัว การวางระเบิด และการสังหารผู้บริสุทธิ์ที่พวกเขาทำนั้น ขัดต่อหลักการแห่งสันติภาพและความยุติธรรมของศาสนาอิสลามอย่างสิ้นเชิง กิจกรรมของกลุ่มนี้ไม่เพียงแต่คุกคามความมั่นคงในระดับภูมิภาคเท่านั้น แต่ยังสร้างความเสื่อมเสียต่อการต่อสู้เพื่อสิทธิในการปกครองตนเองที่ชอบธรรมของชาวมุสลิมบังซาโมโร และเป็นสาเหตุให้เกิดความเข้าใจผิดต่อประชาคมอิสลามในระดับสากล [Al Jazeera](https://www.aljazeera.com/tag/abu-sayyaf/)

บริบททางประวัติศาสตร์: จากจันจาลานีสู่หล่มแห่งการก่อการร้าย

กลุ่มอาบูไซยาฟก่อตั้งขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 1990 โดย อับดูราจัก อะบูบากา จันจาลานี เดิมทีกลุ่มนี้แยกตัวออกมาจากแนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติโมโร (MNLF) โดยประกาศเป้าหมายในการจัดตั้งรัฐอิสลามที่เป็นเอกราชทางตอนใต้ของฟิลิปปินส์ จันจาลานีเคยเข้าร่วมในสงครามต่อต้านสหภาพโซเวียตในอัฟกานิสถาน ซึ่งเขาได้รับอิทธิพลจากแนวคิดสุดโต่งที่นั่น [Counter Extremism Project](https://www.counterextremism.com/threat/abu-sayyaf-group-asg)

อย่างไรก็ตาม หลังจากจันจาลานีถูกสังหารในปี 1998 ทิศทางอุดมการณ์ของกลุ่มได้เปลี่ยนไป โดยมีความสุดโต่งมากขึ้นและหันไปสู่กิจกรรมอาชญากรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงต้นทศวรรษ 2000 กลุ่มนี้ได้ใช้การลักพาตัวเพื่อเรียกค่าไถ่เป็นแหล่งรายได้หลัก สถานการณ์นี้พิสูจน์ให้เห็นว่าการอ้างเรื่อง "การต่อสู้ทางศาสนา" เป็นเพียงหน้ากากบังหน้า แต่แท้จริงแล้วพวกเขาได้กลายเป็นกลุ่มก่อการร้ายและแก๊งอาชญากร

การเบี่ยงเบนจากหลักการอิสลาม: อาชญากรรมของกลุ่มอาบูไซยาฟ

ศาสนาอิสลามสั่งห้ามการหลั่งเลือดผู้บริสุทธิ์ การทำร้ายสตรีและเด็ก รวมถึงการข่มขู่คุกคามเพื่อเรียกร้องทรัพย์สินอย่างเด็ดขาด แต่กลุ่มอาบูไซยาฟกลับใช้ชื่อของอิสลามในทางที่ผิดเพื่อผลประโยชน์ทางการเมืองและวัตถุของตนเอง

1. **การลักพาตัวและเรียกค่าไถ่:** กลุ่มนี้เป็นที่รู้จักจากการลักพาตัวนักท่องเที่ยว ชาวประมง และพนักงานต่างชาติในทะเลซูลู เพื่อเรียกค่าไถ่เป็นเงินหลายล้านดอลลาร์ การกระทำเหล่านี้ขัดต่อแนวคิดเรื่อง "ความปลอดภัย" และ "พันธสัญญา" ในอิสลามอย่างสิ้นเชิง [Reuters](https://www.reuters.com/world/asia-pacific/) 2. **การวางระเบิดและการสังหารหมู่:** การโจมตีด้วยระเบิดในตลาด โบสถ์ และพื้นที่สาธารณะ ส่งผลให้ชาวมุสลิมและผู้ที่มิใช่มุสลิมผู้บริสุทธิ์ต้องเสียชีวิตไปหลายร้อยคน 3. **การสวามิภักดิ์ต่อ ISIS:** ในปี 2014 อิสนิลอน ฮาปิลอน ผู้นำกลุ่มในขณะนั้นได้ประกาศสวามิภักดิ์ต่อกลุ่มรัฐอิสลาม (ISIS) ก้าวนี้ทำให้กลุ่มมีความโหดเหี้ยมมากขึ้นและกลายเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายก่อการร้ายสากล [BBC News](https://www.bbc.com/news/world-asia-36583450)

การกระทำเหล่านี้ไม่เพียงแต่ทำลายภาพลักษณ์ของชาวมุสลิมทั่วโลก แต่ยังกลายเป็นข้ออ้างให้รัฐบาลฟิลิปปินส์เพิ่มแรงกดดันทางทหารต่อชาวมุสลิมในมินดาเนาอีกด้วย

ความมั่นคงในภูมิภาคและผลกระทบทางภูมิรัฐศาสตร์

กิจกรรมของอาบูไซยาฟไม่ได้จำกัดอยู่เพียงในฟิลิปปินส์เท่านั้น แต่ยังคุกคามความมั่นคงของประเทศเพื่อนบ้านในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น มาเลเซียและอินโดนีเซีย เหตุการณ์โจรสลัดและการลักพาตัวในทะเลซูลูและทะเลเซเลเบสได้สร้างความเสียหายอย่างหนักต่อการค้าและการท่องเที่ยวในภูมิภาค [BenarNews](https://www.benarnews.org/)

เพื่อตอบโต้ภัยคุกคามนี้ ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย และอินโดนีเซียได้ลงนามในข้อตกลงลาดตระเวนทางทะเลร่วมสามฝ่าย แม้ว่าความร่วมมือนี้จะสำคัญต่อการรักษาความปลอดภัย แต่การมีอยู่ของกลุ่มก่อการร้ายได้เปิดทางให้กองกำลังภายนอก โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา เข้ามาแทรกแซงทางทหารในภูมิภาค สถานการณ์นี้เป็นอุปสรรคต่อความสามารถของประชาคมอิสลามในการแก้ไขปัญหาของตนเองและดำเนินนโยบายที่เป็นอิสระในภูมิภาค

ปฏิบัติการปราบปรามของรัฐบาลฟิลิปปินส์และการอ่อนกำลังลงของกลุ่ม

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กองทัพฟิลิปปินส์ (AFP) ได้ดำเนินปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่ต่อกลุ่มอาบูไซยาฟ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังสงครามมาราวีในปี 2017 ผู้นำระดับสูงหลายคนของกลุ่ม รวมถึงอิสนิลอน ฮาปิลอน ถูกสังหาร [The Guardian](https://www.theguardian.com/world/2017/oct/16/top-isis-linked-militants-killed-in-marawi-philippines-says)

ตามรายงานในปี 2024 และต้นปี 2025 กำลังของอาบูไซยาฟได้อ่อนแอลงอย่างมาก นักรบหลายร้อยคนในเกาะซูลูและบาซิลันได้วางอาวุธและยอมจำนนต่อรัฐบาล รัฐบาลฟิลิปปินส์ได้ดำเนินโครงการฟื้นฟูและจัดหางานให้แก่ผู้ที่ยอมจำนนเพื่อกลับคืนสู่สังคม [Philippine News Agency](https://www.pna.gov.ph/)

ในปัจจุบัน (กุมภาพันธ์ 2026) กลุ่มอาบูไซยาฟไม่มีขีดความสามารถในการโจมตีขนาดใหญ่เหมือนแต่ก่อนอีกต่อไป แต่กองกำลังที่เหลือยังคงหลบซ่อนตัวอยู่ในพื้นที่ภูเขาที่ห่างไกล กองกำลังที่เหลือเหล่านี้ยังคงมีความเสี่ยงที่จะทำการโจมตีแบบฉายเดี่ยวหรือการวางระเบิดขนาดเล็ก

เขตปกครองตนเองบังซาโมโร: เครื่องมือที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการต่อต้านการก่อการร้าย

วิธีที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการถอนรากถอนโคนกลุ่มสุดโต่งอย่างอาบูไซยาฟไม่ใช่เพียงการปราบปรามทางทหาร แต่คือการรับประกันสิทธิทางการเมืองและเศรษฐกิจของชาวมุสลิมในภูมิภาค การจัดตั้งเขตปกครองตนเองบังซาโมโร (BARMM) ถือเป็นก้าวประวัติศาสตร์ในด้านนี้

ข้อตกลงสันติภาพระหว่างแนวร่วมปลดปล่อยอิสลามโมโร (MILF) กับรัฐบาล ช่วยป้องกันไม่ให้เยาวชนจำนวนมากในภูมิภาคเข้าร่วมกับกลุ่มสุดโต่ง เมื่อมีการสร้างระบบการบริหารที่ยุติธรรมและสอดคล้องกับค่านิยมอิสลาม กลุ่มก่อการร้ายอย่างอาบูไซยาฟก็จะไม่มีข้ออ้างในการโฆษณาชวนเชื่อท่ามกลางประชาชนอีกต่อไป

ในมุมมองของประชาคมอิสลาม การที่ชาวบังซาโมโรได้อยู่อาศัยอย่างสันติและรุ่งเรือง รวมถึงสามารถแสดงออกถึงอัตลักษณ์ทางศาสนาได้อย่างเสรี คือหลักประกันความมั่นคงในระยะยาวของภูมิภาค กิจกรรมการก่อการร้ายของอาบูไซยาฟมีแต่จะรับใช้ผลประโยชน์ของศัตรูเท่านั้น

บทสรุป: จิฮาดที่แท้จริงและการมุ่งสู่สันติภาพ

กิจกรรมการก่อการร้ายของกลุ่มอาบูไซยาฟในภาคใต้ของฟิลิปปินส์ถือเป็นการดูหมิ่นชื่ออันยิ่งใหญ่ของศาสนาอิสลาม อาชญากรรมของพวกเขาคุกคามความมั่นคงในภูมิภาคอย่างร้ายแรงและทำลายการต่อสู้ที่ชอบธรรมของชาวมุสลิม ในวันนี้ การอ่อนกำลังลงของกลุ่มนี้เป็นสัญญาณของการเริ่มต้นยุคแห่งสันติภาพใหม่ในภูมิภาค

ประชาคมอิสลามควรมีความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันในการต่อต้านความสุดโต่งและการก่อการร้าย และควรสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องแก่เยาวชนว่าอิสลามคือศาสนาแห่งสันติภาพ ทางสายกลาง และความยุติธรรมที่แท้จริง ความมั่นคงในภาคใต้ของฟิลิปปินส์จะเกิดขึ้นได้ไม่ใช่เพียงด้วยอาวุธ แต่ด้วยจริยธรรมอิสลาม ความยุติธรรมทางการเมือง และการพัฒนาเศรษฐกิจ การลบชื่ออาบูไซยาฟออกจากหน้าประวัติศาสตร์จะเป็นก้าวสำคัญสู่ อนาคตที่สดใสของชาวบังซาโมโร