ขบวนการยุติธรรมในฟิลิปปินส์ได้รับแรงขับเคลื่อนสำคัญ ขณะที่นักรณรงค์ทั่วประเทศเรียกร้องการปฏิรูปกฎหมายอย่างครอบคลุมและความรับผิดชอบต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชน

รุ่งอรุณแห่งการชำระความครั้งใหม่

วันนี้ 25 กุมภาพันธ์ 2026 ขณะที่ฟิลิปปินส์รำลึกถึงวาระครบรอบ 40 ปีของการปฏิวัติพลังประชาชน (People Power Revolution) ประเทศชาติกำลังยืนอยู่บนทางแยกสำคัญทั้งทางจิตวิญญาณและกฎหมาย สำหรับชุมชนมุสลิมหรือ *อุมมะฮ์* (Ummah) นี่ไม่ใช่เพียงหมุดหมายทางการเมือง แต่เป็นช่วงเวลาที่ลึกซึ้งของ *อัดล์* (Adl - ความยุติธรรม) และ *อะมานะฮ์* (Amanah - ความไว้วางใจ) ขบวนการยุติธรรมในฟิลิปปินส์ได้ก้าวมาถึงจุดสูงสุด โดยได้รับแรงหนุนจากการบรรจบกันของความรับผิดชอบในระดับสากลและความก้าวหน้าทางกฎหมายในระดับภูมิภาค ซึ่งสัญญาว่าจะทำลายวัฒนธรรมการลอยนวลพ้นผิดที่กัดกินหมู่เกาะแห่งนี้มาอย่างยาวนาน [wikipedia.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE_W7DtaFcpSGL90djvANfN53HD9Zf9N0AKvijhUD5qocpzL4FYi_TIzLYgF3SFF5OsWgM2oMgNUbOwblz7D4wUBO8qH2XTyf3KrUpS8lxoAjNyibznr3yUd8W66_9fTbfnPa2s2DjEFNYUgU9FwdEo-IlitXRy0iuOaBdVpz-6yNyW0mhhkD96YQtiOhMh)

จากห้องโถงในกรุงเฮกไปจนถึงถนนที่คึกคักของเมืองโคตาบาโต เสียงเรียกร้องให้มีการปฏิรูปกฎหมายอย่างครอบคลุมไม่ใช่เพียงเสียงกระซิบอีกต่อไป แต่เป็นเสียงคำรามที่กึกก้อง สำหรับชาวโมโรที่ต้องทนทุกข์ทรมานจาก *ซุลม์* (Zulm - การกดขี่) และการถูกทำให้เป็นคนชายขอบทางประวัติศาสตร์มานานหลายทศวรรษ แรงขับเคลื่อนในปัจจุบันแสดงถึงการสอดประสานกันที่หาได้ยากระหว่างเจตจำนงภายในประเทศและการตรวจสอบจากทั่วโลก ขณะที่นักรณรงค์ทั่วประเทศรวมตัวกันเพื่อการเดินขบวน "Trillion Peso March Part 3" ในวันนี้ เป้าหมายนั้นชัดเจน นั่นคือการยกเครื่องระบบยุติธรรมทั้งหมดเพื่อปกป้องผู้เปราะบางและนำผู้มีอำนาจมาเข้าสู่กระบวนการรับผิดชอบ [wikipedia.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE_W7DtaFcpSGL90djvANfN53HD9Zf9N0AKvijhUD5qocpzL4FYi_TIzLYgF3SFF5OsWgM2oMgNUbOwblz7D4wUBO8qH2XTyf3KrUpS8lxoAjNyibznr3yUd8W66_9fTbfnPa2s2DjEFNYUgU9FwdEo-IlitXRy0iuOaBdVpz-6yNyW0mhhkD96YQtiOhMh)

ศาลอาญาระหว่างประเทศและการแสวงหาความรับผิดชอบ

ในพัฒนาการที่สร้างแรงสั่นสะเทือนไปทั่วแวดวงการเมืองฟิลิปปินส์ ศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) กำลังจัดการไต่สวนเพื่อ "ยืนยันข้อกล่าวหา" ต่ออดีตประธานาธิบดีโรดริโก ดูเตอร์เต ระหว่างวันที่ 23 ถึง 27 กุมภาพันธ์ 2026 [hrw.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGcXlSIbbOLvKdaeW7iRBjKSGp-EAc8eZwNO7ndINwR1Q95hiN_KiKhPPcfMNNPu5Rz-fMECAFAruBTzJNa2uvvt6pu0FhCMEdEyY8R6atBFmlJpF8UKi0vCHcvvtRa-R-53OJ6fE4iLHPjEOTxF86rZK1h43Xc_vHnUTse73thPLLvimrcbdtcHVc6Vj-DVvPy) ดูเตอร์เตซึ่งถูกจับกุมในมะนิลาเมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2025 เผชิญกับข้อหาอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ 3 กระทงที่เกี่ยวข้องกับการวิสามัญฆาตกรรมในช่วง "สงครามยาเสพติด" ของรัฐบาลเขา [un.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFuNmtFbBE-2zQMRTxP8NH6F8CfRLP9Vbz9UG1aqlOs1hORdID5ncXA6wUuRTa7fI6n1LDaDNikpkeMJZk5FrlzKrDLqbjZeeWT9pLY6FgL9dnPo3EWlYTxWE3pJIlFo_LFEOnxDaEe)

จากมุมมองของอิสลาม ความรับผิดชอบของผู้นำเป็นสิ่งสำคัญสูงสุด ท่านศาสดามูฮัมหมัด (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) สอนว่าผู้ที่เป็นที่รักของอัลลอฮ์มากที่สุดในวันกิยามะฮ์คือผู้นำที่ยุติธรรม ในขณะที่ผู้ที่เป็นที่รังเกียจที่สุดคือผู้นำที่กดขี่ สำหรับครอบครัวนับพันในชุมชนคนจนเมือง ซึ่งหลายคนเป็นมุสลิม ที่ต้องสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รักไปจากความรุนแรงที่รัฐสนับสนุน การพิจารณาคดีนี้เป็นก้าวที่รอคอยมานานสู่ความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ อัยการ ICC ได้ระบุถึง "แผนการร่วมกัน" ในการกำจัดบุคคลที่ต้องสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ซึ่งเป็นกลยุทธ์ที่มักข้ามขั้นตอนกระบวนการยุติธรรมที่รับรองโดยทั้งกฎหมายบ้านเมืองและหลักการชะรีอะฮ์ [wikipedia.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEBzn0nEQPaYUnYaO5sZRMhrpeRwvqX_wcflQ9qPqoVNkAmEEjPbOUGnVQkQW12J3_qFOCe2s2VKUcrWzgA5mDCHK9KLCaT_LEHrdlNRSsZyxxhtYt76-Q00Dkgb3h_K_Nkll2gXxdXReV1opPIxlAFCjeGY89NymuZMX0siruycry0z2Wzr-qoDY_rSebiWLe4SiNsdWk=)

รุ่งอรุณใหม่ของบังซาโมโร: พระราชบัญญัติความยุติธรรมในระยะเปลี่ยนผ่านปี 2026

ในขณะที่สายตาคนทั้งโลกจับจ้องไปที่กรุงเฮก ชัยชนะทางกฎหมายครั้งสำคัญก็ได้เกิดขึ้นใกล้บ้าน เมื่อวันที่ 29 มกราคม 2026 รัฐสภาบังซาโมโรได้มีมติเป็นเอกฉันท์อนุมัติ **พระราชบัญญัติความยุติธรรมในระยะเปลี่ยนผ่านและการสร้างความสมานฉันท์แห่งบังซาโมโร ปี 2026** [bangsamoro.gov.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGs9VkXaydWYW6e7LuFLtK10bRYDCYBLgutrH9xbpgOiJpQaHpkdw5itsjUCvkbL60hJJdl6hoy8Ov0UGEZYO3G2KrN52uFuA36ybSLzA4aNZQkx9gKTFE-eofWv61WK-uWwGYZs21yPWYvNKRd9vrgdSHp7RMwRyObpGl4u7-gk5TFfrggEsmxVp-JhmeVU795FlKJwtrR37xFVa8kzDOwkiu6kbdyyBXseidukFEw4l1PXrTRIAdvrA0q6V13XRI6eqX-sA==) กฎหมายฉบับนี้จัดตั้งคณะกรรมาธิการความยุติธรรมในระยะเปลี่ยนผ่านและการสร้างความสมานฉันท์แห่งบังซาโมโร (BTJRC) ซึ่งเป็นองค์กรอิสระที่มีหน้าที่ตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนและการยึดครองที่ดินในประวัติศาสตร์ย้อนกลับไปถึงยุคอาณานิคมของอเมริกา [bangsamoro.gov.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEfvhsywac_dolkVrIowOtQODQSCTkRXG8VpmQGxluFvs8RCjtLkjy138CkiFGnzvhbujeR_d6L9Ml-ZVGtF61XpFaXgoOTE4NWUop3bez9H0lb64iMt-pwdJUmEF1hAg322y6IQy-_RsJYoTZuh8RzeY0VgX2Vfhljniqgz5BA9TccqHzjgvjDwuJ6gPb0Gc9NkqbFQNI9PhnR3UgV0GX8)

นี่คือย่างก้าวที่ยิ่งใหญ่สำหรับ *อุมมะฮ์* ในฟิลิปปินส์ เป็นเวลานานเกินไปที่ความคับข้องใจของชาวโมโรถูกมองข้ามว่าเป็นเพียง "การก่อความไม่สงบ" กฎหมายใหม่นี้ยอมรับว่าสันติภาพที่ยั่งยืนจะเป็นไปไม่ได้หากปราศจากการแก้ไขต้นตอของความขัดแย้ง BTJRC ได้รับมอบหมายให้จัดกิจกรรมรับฟังความคิดเห็นในชุมชน เพื่อให้แน่ใจว่าเสียงของ *มุสตัดอะฟีน* (Mustad'afin - ผู้ถูกกดขี่) จะได้รับการรับฟังในที่สุด [bangsamoro.gov.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEfvhsywac_dolkVrIowOtQODQSCTkRXG8VpmQGxluFvs8RCjtLkjy138CkiFGnzvhbujeR_d6L9Ml-ZVGtF61XpFaXgoOTE4NWUop3bez9H0lb64iMt-pwdJUmEF1hAg322y6IQy-_RsJYoTZuh8RzeY0VgX2Vfhljniqgz5BA9TccqHzjgvjDwuJ6gPb0Gc9NkqbFQNI9PhnR3UgV0GX8) ด้วยการบูรณาการความยุติธรรมในระยะเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ระบบการศึกษาในภูมิภาค รัฐบาลบังซาโมโรจึงสร้างความมั่นใจว่าคนรุ่นหลังจะเข้าใจประวัติศาสตร์ของตนไม่ใช่ในฐานะความพ่ายแพ้ที่ต่อเนื่องกัน แต่เป็นการต่อสู้ที่ยืดหยัดเพื่อศักดิ์ศรีและการกำหนดชะตาชีวิตของตนเอง

พันธกิจอันศักดิ์สิทธิ์: ภารกิจที่ยังไม่เสร็จสิ้นของมาราวี

แม้จะมีความก้าวหน้าเหล่านี้ แต่เงาของการปิดล้อมเมืองมาราวีในปี 2017 ยังคงทอดตัวยาว ณ ต้นปี 2026 คณะกรรมการชดเชยมาราวี (MCB) ยังคงเผชิญกับงานค้างสะสมจำนวนมหาศาล โดยมีคำร้องกว่า 12,000 รายการที่ยังไม่ได้รับการดำเนินการ [gmanetwork.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG3ulEc97PHMZN01drFYpmz64NiitCx5O7mxtRVCkAcBpO8tv_7fNOdyK_pA94sXc1BZasP3T-VG93CFsNz1z9gq59CaP7Oj2579pdXRPmbi-CVTh7YmTxnXBblZ9JSVqXwtwmIZIzQAc2vqjcv0CJqX-p4NiDxj6Nr-GeU1C_60UYQL72f3RNcxswQmOp1UOpC6v_EtdRWEKBtETde4cpWd2ScKTyBtTcGtk3vNsh2zUeoZD8tz3cUyPSy4hkWMQru_ZqpM4aT) สำหรับผู้พลัดถิ่นภายในประเทศ (IDPs) ของเมืองอิสลามเพียงแห่งเดียวในประเทศนี้ ความยุติธรรมไม่ใช่เพียงแนวคิดทางกฎหมาย แต่คือความสามารถในการกลับบ้านและสร้างชีวิตใหม่

นักรณรงค์อย่างกลุ่ม Marawi Reconstruction Conflict Watch (MRCW) ได้เรียกการฟื้นฟูเมืองมาราวีว่าเป็น "พันธกิจอันศักดิ์สิทธิ์" [bangsamoro.gov.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEGlLj7iFJcKH0sFjtSO6SiRWz0qO2h3zzCd8U0uYNst3Lb-_JqoUoew3C5J_6Bw69QvDbcSHMhX63sz_sYHEYWOqglMIGRTFkefIcNtxiiv-Gt6grd0Og30DVr_rVUCmjQT_6TcY4o-qkVzfsOuYeEq0ywMdmBa3_9bNktfI-Fmjx5CWN4TEzcedHuFraUbz0u4Oh_fgdKXGV0V9b4pAjIgTws_YZ9jnTZ-8uMz1Lls2pU) ความล่าช้าในการจ่ายเงินชดเชย—โดยมีการเบิกจ่ายเพียงเศษเสี้ยวของงบประมาณ 2 หมื่นล้านเปโซที่จำเป็น—เป็นการทดสอบความมุ่งมั่นของรัฐบาลกลางที่มีต่อชาวโมโร [gmanetwork.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG3ulEc97PHMZN01drFYpmz64NiitCx5O7mxtRVCkAcBpO8tv_7fNOdyK_pA94sXc1BZasP3T-VG93CFsNz1z9gq59CaP7Oj2579pdXRPmbi-CVTh7YmTxnXBblZ9JSVqXwtwmIZIzQAc2vqjcv0CJqX-p4NiDxj6Nr-GeU1C_60UYQL72f3RNcxswQmOp1UOpC6v_EtdRWEKBtETde4cpWd2ScKTyBtTcGtk3vNsh2zUeoZD8tz3cUyPSy4hkWMQru_ZqpM4aT) ในศาสนาอิสลาม การกักตุนค่าจ้างของคนงานหรือสิ่งที่เหยื่อควรได้รับถือเป็นบาปมหันต์ ขบวนการยุติธรรมในฟิลิปปินส์ต้องให้ความสำคัญกับการชดเชยที่ครบถ้วนและรวดเร็วแก่ชาวเมืองมาราวี เพื่อเยียวยาบาดแผลจากการปิดล้อมและป้องกันไม่ให้เมล็ดพันธุ์แห่งความขุ่นเคืองในอนาคตหยั่งรากลึก

การปกป้องผู้พิทักษ์อุมมะฮ์

องค์ประกอบสำคัญของการปฏิรูปกฎหมายที่กำลังดำเนินอยู่คือการผลักดัน **พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน (HB 77)** กฎหมายฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดให้การ "ตีตราสีแดง" (red-tagging) เป็นความผิดทางอาญา ซึ่งเป็นการกระทำที่อันตรายในการตราหน้านักกิจกรรมและผู้นำทางศาสนาว่าเป็นผู้ก่อการร้ายหรือคอมมิวนิสต์ [amnesty.org.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGoqzZMPQE2IAgCrbZWWw0Iyl9nTaLVKiZknrI64zfVcbI_-Saxr40U_O2tI9Qlgyk_LLsWYvsOvD0GwDrNhGYeZeqaQV6C0A1O8mAVeh7ogRkjKY5rJs74LjPm1bnDSp3ClR9x886OFRXYUs2cx_vLe_ULYCPMsA==) นักวิชาการและนักกิจกรรมมุสลิมมักตกเป็นเป้าหมายของการใส่ร้ายป้ายสีดังกล่าว ซึ่งบ่อยครั้งตั้งอยู่บนพื้นฐานของอคติต่ออิสลาม [unodc.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGNxu34Oxd6VkvKKGfFQKNHTF5wvYVKb3KF-VJRqVL_JvUX5Junvb2hPBZs3ucvSpfwjJXpU9ihc_rk_nGOEfJ5ctDkM927Nn99eEBJCOY0uFndleXdYNEylNBQYagl0MAv6CGAILXWgGAcJN-yWXc6liqPZp_FJs9sL5m7J2hHs0h5HBVdUlxnkhyvGbhGqoHT6FSUpc_FlCaAgg==)

การผ่านกฎหมายฉบับนี้จะช่วยสร้างเกราะป้องกันที่จำเป็นสำหรับผู้ที่กล้าพูดความจริงต่อผู้มีอำนาจ นอกจากนี้ ความคิดริเริ่มล่าสุดโดย UNODC ในการนำเสนอคู่มือเกี่ยวกับแนวปฏิบัติทางอิสลามสำหรับเจ้าหน้าที่เรือนจำ แสดงให้เห็นถึงการยอมรับที่เพิ่มขึ้นถึงความจำเป็นในความละเอียดอ่อนทางวัฒนธรรมและศาสนาภายในระบบยุติธรรมทางอาญา [unodc.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGNxu34Oxd6VkvKKGfFQKNHTF5wvYVKb3KF-VJRqVL_JvUX5Junvb2hPBZs3ucvSpfwjJXpU9ihc_rk_nGOEfJ5ctDkM927Nn99eEBJCOY0uFndleXdYNEylNBQYagl0MAv6CGAILXWgGAcJN-yWXc6liqPZp_FJs9sL5m7J2hHs0h5HBVdUlxnkhyvGbhGqoHT6FSUpc_FlCaAgg==) สำหรับนักโทษมุสลิมที่มักเผชิญกับการเลือกปฏิบัติซ้ำซ้อน การปฏิรูปเหล่านี้เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้แน่ใจว่าศักดิ์ศรีของพวกเขา—ที่ได้รับประทานมาจากอัลลอฮ์—จะได้รับการปกป้องแม้จะอยู่หลังลูกกรงก็ตาม

บทสรุป: การเรียกร้องความแน่วแน่

เมื่อเรามองไปสู่อนาคต ขบวนการยุติธรรมในฟิลิปปินส์จะต้องรักษาความแน่วแน่ (*ซ็อบร์* - Sabr) ความก้าวหน้าที่เกิดขึ้นในช่วงต้นปี 2026 นั้นสำคัญยิ่ง แต่เส้นทางสู่ *อัดล์* (ความยุติธรรม) ที่แท้จริงนั้นยังอีกยาวไกล การบูรณาการกระบวนการยุติธรรมตามหลักชะรีอะฮ์เข้ากับกรอบกฎหมายระดับชาติในบังซาโมโร การดำเนินคดีที่ประสบความสำเร็จต่อผู้ที่ต้องรับผิดชอบต่อการวิสามัญฆาตกรรม และการฟื้นฟูเมืองมาราวีอย่างเต็มรูปแบบ คือเกณฑ์มาตรฐานที่จะใช้ตัดสินยุคสมัยนี้

อุมมะฮ์ในฟิลิปปินส์ยืนอยู่แถวหน้าของการต่อสู้นี้ ไม่ใช่ในฐานะองค์กรที่แยกจากกัน แต่เป็นส่วนสำคัญของขบวนการระดับชาติที่เรียกร้องระบบยุติธรรมที่ไม่เลือกปฏิบัติเพราะอำนาจ และมีความละเอียดอ่อนต่อความหลากหลายทางจิตวิญญาณของชาวฟิลิปปินส์ ขอให้การแสวงหาความยุติธรรมของเราได้รับการนำทางโดยหลักการอันศักดิ์สิทธิ์แห่งความเมตตาและความจริง เพื่อสร้างอนาคตที่พลเมืองทุกคนสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างสงบสุขและมีศักดิ์ศรี