มูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตยอุยกูร์ระหว่างประเทศ เผยแพร่รายงานประจำปีฉบับล่าสุด เรียกร้องให้ประชาคมโลกให้ความสำคัญกับสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในภูมิภาคอย่างต่อเนื่องและผลักดันการพัฒนาประชาธิปไตย

บทนำ: เสียงเพรียกหาความยุติธรรมท่ามกลางความมืดมิด

เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 **มูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตยอุยกูร์ระหว่างประเทศ (IUHRDF)** ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ในกรุงวอชิงตัน ได้เผยแพร่ "รายงานสถานการณ์สิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตยในเตอร์กิสถานตะวันออกประจำปี 2026" อย่างเป็นทางการ รายงานฉบับนี้ไม่เพียงแต่เป็นการสรุปสถานการณ์ที่เลวร้ายในภูมิภาคตลอดปีที่ผ่านมา แต่ยังเป็นเสียงเรียกร้องอันเจ็บปวดที่ส่งไปยังพี่น้องมุสลิมทั่วโลก (Ummah) และประชาคมระหว่างประเทศ ท่ามกลางความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์ในปัจจุบัน ความทุกข์ทรมานของชาวมุสลิมอุยกูร์ไม่ได้เป็นเพียงปัญหาทางชาติพันธุ์ในระดับภูมิภาคอีกต่อไป แต่ได้กลายเป็นการท้าทายโดยตรงต่อคุณค่าหลักของความเชื่อในศาสนาอิสลาม นั่นคือ ความยุติธรรม (Adl) ศักดิ์ศรี และเสรีภาพในการนับถือศาสนา [Source](https://www.uhrp.org)

ประธานมูลนิธิระบุในคำนำของรายงานว่า แม้ประชาคมโลกจะออกมาประณามหลายครั้ง แต่การกดขี่อย่างเป็นระบบต่อชาวอุยกูร์และชาวมุสลิมกลุ่มชาติพันธุ์เตอร์กิกอื่น ๆ ยังคงไม่หยุดยั้ง ซ้ำยังวิวัฒนาการไปสู่รูปแบบที่ซ่อนเร้นและเป็นดิจิทัลมากขึ้น รายงานเน้นย้ำว่า ในฐานะส่วนหนึ่งของประชาคมมุสลิม การให้ความสำคัญกับชะตากรรมของเตอร์กิสถานตะวันออกคือการปฏิบัติหน้าที่อันศักดิ์สิทธิ์ในการ "ต่อต้านการกดขี่ (Zulm)" ตามหลักศรัทธา

วงล้อมแห่งศรัทธา: การทำให้ศาสนาอิสลามเป็น "แบบจีน" และการสูญสิ้นมรดกทางศาสนา

ส่วนที่น่าสนใจที่สุดของรายงานได้บันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับผลกระทบอันเลวร้ายของนโยบายที่เรียกว่า "การทำให้ศาสนาเป็นแบบจีน" ต่อการปฏิบัติศาสนกิจของอิสลาม จากข้อมูลการเฝ้าระวังล่าสุดตั้งแต่ปี 2025 ถึงต้นปี 2026 มัสยิดประมาณ 16,000 แห่งในเตอร์กิสถานตะวันออก (หรือประมาณ 65% ของจำนวนทั้งหมด) ถูกรื้อถอนหรือทำลายโครงสร้าง [Source](https://www.humanrightsresearch.org) สถานที่สักการะอันศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ถูกเปลี่ยนเป็นร้านกาแฟ บาร์ หรือแม้แต่ห้องน้ำสาธารณะ ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นการทำลายอาคาร แต่ยังเป็นการลบหลู่จิตวิญญาณของชาวมุสลิมอีกด้วย

รายงานได้กล่าวถึงกรณีของ **อาบิดิน ดามอลลัม (Abidin Damollam)** อิหม่ามชาวอุยกูร์วัย 96 ปี ผู้ล่วงลับในเรือนจำเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2025 ผู้นำศาสนาที่ได้รับความเคารพนับถือท่านนี้ถูกตัดสินจำคุก 9 ปีในข้อหา "เผยแพร่ลัทธิทางศาสนาที่สุดโต่ง" และได้จบชีวิตลงหลังซี่กรงเหล็ก [Source](https://www.uscirf.gov) การพลีชีพของท่านเป็นสัญลักษณ์ของการสูญสิ้นทางปัญญาของผู้นำศาสนาอุยกูร์ทั้งรุ่น นอกจากนี้ รายงานยังระบุว่าในช่วงเดือนรอมฎอนปี 2026 ทางการยังคงสั่งห้ามข้าราชการ นักเรียน และเยาวชนถือศีลอดอย่างเข้มงวด และบังคับให้ชาวมุสลิมรับประทานอาหารในเวลากลางวัน รวมถึงบังคับให้ร้านอาหารฮาลาลเสิร์ฟเนื้อหมู เพื่อใช้เป็นดัชนีชี้วัดในการ "ปรับเปลี่ยนความคิด" [Source](https://www.uyghurcongress.org)

ทาสสมัยใหม่: การบังคับใช้แรงงานและวิกฤตจริยธรรมในห่วงโซ่อุปทานโลก

รายงานของ IUHRDF เจาะลึกถึงปัญหาการบังคับใช้แรงงานที่ทวีความรุนแรงขึ้นในเตอร์กิสถานตะวันออก ในเดือนมกราคม 2026 ผู้เชี่ยวชาญด้านสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติได้ออกมาเตือนอีกครั้งว่า แผนการเคลื่อนย้ายแรงงานในภูมิภาคนี้เข้าข่าย "การเป็นทาส" และ "อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ" [Source](https://www.justiceforall.org) ชาวมุสลิมอุยกูร์หลายล้านคนถูกบังคับให้ย้ายจากบ้านเกิดไปยังโรงงานในจีนแผ่นดินใหญ่ เพื่อทำงานเก็บฝ้าย ผลิตแผงโซลาร์เซลล์ และผลิตเสื้อผ้าภายใต้การเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด

เมื่อพิจารณาจากมุมมองจริยธรรมทางเศรษฐกิจของอิสลาม รูปแบบธุรกิจที่ตั้งอยู่บนการขูดรีดและการบังคับเช่นนี้ขัดต่อคำสอนเรื่อง "การค้าที่เป็นธรรม" และ "ศักดิ์ศรีของแรงงาน" อย่างสิ้นเชิง รายงานเปิดเผยว่า แม้แบรนด์ตะวันตกบางแบรนด์จะประกาศถอนตัวจากภูมิภาคนี้ แต่ยังมีผลิตภัณฑ์จำนวนมากที่มีฉลาก "ฮาลาล" ซึ่งแท้จริงแล้วผลิตขึ้นภายใต้บริบทของการบังคับใช้แรงงาน ซึ่งเป็นการสร้างความเข้าใจผิดอย่างร้ายแรงต่อผู้บริโภคมุสลิมทั่วโลก มูลนิธิเรียกร้องให้ประเทศสมาชิกองค์การความร่วมมืออิสลาม (OIC) สร้างกลไกการตรวจสอบห่วงโซ่อุปทานที่เข้มงวดขึ้น เพื่อให้แน่ใจว่าการค้าของโลกมุสลิมไม่ได้ตั้งอยู่บนหยาดเหงื่อและเลือดเนื้อของพี่น้องร่วมศรัทธา [Source](https://www.uhrp.org)

การปราบปรามข้ามชาติ: ชุมชนผู้ลี้ภัยภายใต้เงามืดและครอบครัวที่แตกสลาย

อีกบทหลักของรายงานมุ่งเน้นไปที่ "การปราบปรามข้ามชาติ" ตั้งแต่ปี 2025 รัฐบาลจีนได้เพิ่มการข่มขู่ผู้เห็นต่างชาวอุยกูร์ในต่างประเทศ ผ่านระบบ "การลงโทษแบบเหมารวม" โดยทางการใช้สมาชิกในครอบครัวที่ยังอยู่ในประเทศเป็นตัวประกัน เพื่อบีบให้ชาวอุยกูร์ในต่างประเทศเงียบเสียงหรือยอมเป็นสายลับ [Source](https://www.hrw.org)

มูลนิธิได้บันทึกกรณีที่ชาวมุสลิมผู้ลี้ภัยในตุรกี เอเชียกลาง และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เผชิญกับความเสี่ยงที่จะถูกส่งกลับอย่างผิดกฎหมาย รายงานระบุว่าประเทศมุสลิมบางประเทศยอมอ่อนข้อให้ปักกิ่งในข้อตกลงส่งผู้ร้ายข้ามแดนเพื่อผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ซึ่งขัดต่อหลักการ "การคุ้มครองผู้ลี้ภัย" ในกฎหมายอิสลามอย่างร้ายแรง รายงานยังได้กล่าวถึงโศกนาฏกรรมของครอบครัวคุณ **เรบิยา คาดีร์ (Rebiya Kadeer)** แม้ว่าตัวเธอจะเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยและสิทธิมนุษยชนในต่างประเทศ แต่ลูกหลานของเธอในประเทศยังคงถูกคุมขังและคุกคามอย่างต่อเนื่อง และศูนย์การค้าของครอบครัวเธอก็ถูกรื้อถอนไปเมื่อปลายปี 2024 เพื่อพยายามลบประวัติศาสตร์ของเธอในสังคมอุยกูร์ [Source](https://www.voanews.com)

การขับเคลื่อนภารกิจประชาธิปไตย: การเสริมสร้างพลังให้สตรีและเยาวชน

แม้จะเผชิญกับอุปสรรคมากมาย แต่ IUHRDF เน้นย้ำในรายงานถึงความสำคัญของการขับเคลื่อนภารกิจประชาธิปไตยและการสร้างภาคประชาสังคม ในปี 2025 ขบวนการสิทธิมนุษยชนอุยกูร์ได้รับการยอมรับจากประชาคมโลกมากขึ้น โดยองค์กรอย่าง "Campaign for Uyghurs" ได้รับรางวัลประชาธิปไตยประจำปี 2025 [Source](https://www.ned.org) รายงานมองว่าประชาธิปไตยไม่ใช่เพียงแนวคิดทางการเมืองของตะวันตก แต่เป็นหนทางที่มีประสิทธิภาพในการบรรลุหลักการ "การปรึกษาหารือ (Shura)" ของอิสลาม และการคุ้มครองสิทธิของกลุ่มน้อย

มูลนิธิให้ความสำคัญเป็นพิเศษกับสถานการณ์ของสตรีอุยกูร์ รายงานรายละเอียดเกี่ยวกับนโยบายการบังคับทำหมัน การบังคับทำแท้ง และการบังคับให้สตรีอุยกูร์แต่งงานกับชายชาวฮั่น ซึ่งเรียกได้ว่าเป็น "การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ทางชีวภาพ" [Source](https://www.genocidewatch.com) ผ่านการเปิดโรงเรียนสอนภาษาและศูนย์วัฒนธรรมอุยกูร์ในชุมชนต่างประเทศ มูลนิธิกำลังมุ่งมั่นที่จะสร้างผู้นำประชาธิปไตยรุ่นใหม่ เพื่อให้แน่ใจว่าเปลวไฟแห่งอารยธรรมอุยกูร์จะยังคงสืบเนื่องต่อไปแม้ในยามลี้ภัย [Source](https://www.uyghurhjelp.org)

ความรับผิดชอบของประชาคมโลก: จากการประณามสู่การปฏิบัติ

ในตอนท้ายของรายงาน มูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตยอุยกูร์ระหว่างประเทศได้เสนอข้อเสนอแนะที่เป็นรูปธรรมต่อสหประชาชาติ องค์การความร่วมมืออิสลาม และรัฐบาลประเทศต่างๆ ดังนี้:

1. **การแต่งตั้งผู้รายงานพิเศษ:** ผลักดันให้คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติแต่งตั้งผู้รายงานพิเศษที่รับผิดชอบสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในเตอร์กิสถานตะวันออกโดยเฉพาะ และรับรองว่าบุคคลดังกล่าวจะสามารถเข้าถึงพื้นที่เพื่อตรวจสอบได้อย่างไม่มีข้อจำกัด [Source](https://www.uhrp.org) 2. **การดำเนินคดีตามกฎหมาย:** เรียกร้องให้ศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) หรือศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) เริ่มการสอบสวนอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับอาชญากรรมการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ 3. **ความสามัคคีของโลกมุสลิม:** เสนอแนะอย่างยิ่งให้องค์การความร่วมมืออิสลามนำประเด็นสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพทางศาสนามาเป็นหัวใจสำคัญในการเจรจาการค้าทวิภาคีกับจีน และหยุดให้การรับรองนโยบายการกดขี่ในเวทีระหว่างประเทศ [Source](https://www.uyghurcongress.org) 4. **การคุ้มครองผู้ลี้ภัย:** เรียกร้องให้ประเทศต่างๆ เช่น ตุรกี และมาเลเซีย มอบสิทธิพำนักถาวรแก่ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ เพื่อป้องกันไม่ให้พวกเขาถูกส่งกลับไปเผชิญกับการทรมาน

บทสรุป: ความยุติธรรมจะมาถึงในที่สุด

การเผยแพร่ "รายงานประจำปี 2026" ไม่ได้เป็นเพียงเอกสารทางกฎหมายและการเมืองเท่านั้น แต่ยังเป็นคำประกาศทางศีลธรรม สำหรับชาวมุสลิม 1.8 พันล้านคนทั่วโลก ความทุกข์ทรมานในเตอร์กิสถานตะวันออกคือบาดแผลบนร่างกายของ Ummah ดังที่ท่านศาสดามูฮัมหมัด (ขอความสันติจงมีแด่ท่าน) ได้กล่าวไว้ว่า: "บรรดาผู้ศรัทธาในความรัก ความเมตตา และความเห็นอกเห็นใจที่มีต่อกันนั้น เปรียบเสมือนร่างกายเดียวกัน เมื่ออวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่งเจ็บป่วย ส่วนที่เหลือของร่างกายก็จะพลอยนอนไม่หลับและเป็นไข้ไปด้วย"

มูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตยอุยกูร์ระหว่างประเทศเชื่อมั่นว่า ตราบใดที่ประชาคมโลกยังคงให้ความสนใจ และตราบใดที่พลังแห่งความยุติธรรมไม่หยุดส่งเสียง แสงสว่างแห่งประชาธิปไตยและเสรีภาพจะส่องสว่างไปทั่วดินแดนเตอร์กิสถานตะวันออกในที่สุด เราขอเรียกร้องให้พลเมืองผู้มีมโนธรรมทุกคน ไม่ว่าจะนับถือศาสนาใด โปรดยืนอยู่ข้างประวัติศาสตร์ที่ถูกต้อง และร่วมกันยุติโศกนาฏกรรมสิทธิมนุษยชนที่เลวร้ายที่สุดในศตวรรษที่ 21 นี้