
ก่อนกินและหลังกินอาหารในอิสลามกล่าวว่าอะไร
เรียนรู้คำกล่าวก่อนกิน หลังกิน และเมื่อเพิ่งนึกได้ว่าลืมบิสมิลลาฮ์ พร้อมภาษาอาหรับ คำอ่าน ความหมาย และที่มาจากหะดีษ
ก่อนกินให้กล่าว Bismillāh หมายถึง “ด้วยพระนามของอัลลอฮ์” เมื่อกินเสร็จสามารถกล่าว Alḥamdulillāh หมายถึง “การสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์” หากเริ่มกินไปแล้วจึงนึกได้ว่าลืมเอ่ยพระนาม รายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์ในสุนันอบูดาวูดมีคำกล่าวเฉพาะสำหรับช่วงนั้น
- ก่อนกินคำแรก بِسْمِ اللَّهِ Bismillāh “ด้วยพระนามของอัลลอฮ์”
- เมื่อลืมกล่าวตอนเริ่มกิน بِسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ Bismillāhi awwalahu wa ākhirahu “ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ทั้งตอนเริ่มและตอนจบของการกินครั้งนี้”
- หลังกินเสร็จ الْحَمْدُ لِلَّهِ Alḥamdulillāh “การสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์”
ต้นฉบับภาษาอาหรับช่วยให้หาและจำถ้อยคำในหนังสือหะดีษได้ อักษรละตินมีไว้ช่วยอ่าน ส่วนคำแปลไทยบอกว่าแต่ละคำกล่าวสื่ออะไร เมื่อต้องการอ่านเรื่องที่มา ใช้ชื่อหนังสือและหมายเลขหะดีษที่อยู่กับตัวอย่างแต่ละข้อ
กล่าวอะไรเมื่อกำลังจะเริ่มกิน
ก่อนเริ่มกิน ให้เอ่ยพระนามของอัลลอฮ์ด้วยคำว่า Bismillāh ใน เศาะฮีห์อัลบุคอรี หมายเลข 5376 อุมัร อิบน์ อบีซะละมะฮ์ เล่าว่าสมัยเด็กเขาเอื้อมมือไปหยิบอาหารหลายส่วนในจานขณะกิน ท่านนบีมุฮัมมัดจึงสอนให้เอ่ยพระนามของอัลลอฮ์ กินด้วยมือขวา และตักจากส่วนที่อยู่ใกล้ตัว รายงานนี้จึงเล่าการเอ่ยพระนามในตอนเริ่มกินพร้อมมารยาทในการกินจากจานร่วมกัน
คำสอนในรายงานคือให้เอ่ยพระนามของอัลลอฮ์ ถ้อยคำสั้น ๆ ข้างต้นเป็นวิธีกล่าวในชีวิตประจำวัน ดารุลอิฟตาอ์ของอียิปต์กล่าวถึงตัวอย่างนี้ในการอธิบายการรำลึกถึงอัลลอฮ์ บางคนอาจรู้จักบัสมะละฮ์เต็มจากการอ่านอัลกุรอาน คู่มือบิสมิลลาฮ์และบัสมะละฮ์ฉบับเต็ม อธิบายรูปทั้งสองและความเกี่ยวข้องกัน สำหรับที่โต๊ะอาหาร ให้เชื่อมคำสั้นกับรายงานว่าด้วยการเริ่มกิน
สำหรับคนที่เพิ่งเรียนรู้ ช่วงเวลาที่กล่าวมีความสำคัญพอ ๆ กับการจำถ้อยคำ สัญญาณคือกำลังจะกิน ไม่ว่าจะกินคนเดียวหรือร่วมกับคนอื่น หากเล่าเรื่องนี้ให้เด็กฟัง ให้บอกก่อนว่าผู้กินกำลังแบ่งอาหารจากจานหนึ่งด้วยกัน เด็กจะเข้าใจว่าทำไมคำสอนกล่าวถึงมือและส่วนของจานที่จะหยิบด้วย
ควรกล่าวอย่างไรเมื่อลืมบิสมิลลาฮ์
สุนันอบูดาวูด หมายเลข 3767 บันทึกรายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮ์เกี่ยวกับผู้ที่ลืมเอ่ยพระนามของอัลลอฮ์ตอนเริ่มกิน ข้อความคือ بِسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ อ่านตามอักษรละตินว่า Bismillāhi awwalahu wa ākhirahu สองส่วนท้ายกล่าวถึงช่วงเริ่มและช่วงสิ้นสุดของการกิน กล่าวเมื่อเริ่มกินแล้วจึงนึกขึ้นได้ นี่เป็นถ้อยคำจากรายงานนี้โดยเฉพาะ
ลองนึกว่ากินอาหารกลางวันไปหลายคำแล้วจึงนึกขึ้นได้ ให้สังเกตว่าเรานึกได้หลังจากเริ่มกิน และดูว่ารายงานใช้ถ้อยคำใดกับการลืมในตอนเริ่ม จดจำเป็นสามส่วนตามลำดับได้ คือ พระนามของอัลลอฮ์ ตอนเริ่ม และตอนจบ การเขียนเลขหะดีษไว้ข้างต้นฉบับอาหรับช่วยให้เปิดตรวจลำดับคำในภายหลัง
คำแปลและอักษรถอดเสียงทำหน้าที่ต่างกัน “ทั้งตอนเริ่มและตอนจบ” บอกความหมาย ตัวอักษรใน awwalahu และ ākhirahu ช่วยให้อ่านข้อความอาหรับที่ยกมา วิธีเว้นวรรคหรือใส่เครื่องหมายอาจแตกต่างกันตามผู้จัดทำ หากความต่างมีผลกับคำที่จะท่อง ให้อ่านต้นฉบับควบคู่กับรายงานที่ระบุชื่อและหมายเลข
หลังกินอาหารควรกล่าวว่าอะไร
หลังกินสามารถกล่าว Alḥamdulillāh เพื่อสรรเสริญอัลลอฮ์ ใน เศาะฮีห์มุสลิม หมายเลข 2734a อะนัส อิบน์ มาลิก รายงานว่าอัลลอฮ์ทรงพอพระทัยบ่าวที่สรรเสริญพระองค์เนื่องจากสิ่งที่ได้กินหรือดื่ม หนังสือจัดรายงานนี้ไว้ในบทว่าด้วยการสรรเสริญหลังอาหารและเครื่องดื่ม ดารุลอิฟตาอ์ของอียิปต์ก็ยก Alhamdulillah ไว้เป็นคำกล่าวทั่วไปหลังมื้ออาหาร ดูความหมายและการใช้ในโอกาสอื่นได้ที่ คู่มืออินชาอัลลอฮ์ มาชาอัลลอฮ์ และอัลฮัมดุลิลลาฮ์
อัลกุรอาน 16:114 ชวนให้รับประทานปัจจัยยังชีพที่อัลลอฮ์ประทานซึ่งเป็นสิ่งอนุญาตและดีงาม และให้ขอบคุณในความโปรดปรานของพระองค์ โองการนี้ให้บริบทกว้างของความกตัญญู รายงานในเศาะฮีห์มุสลิมพูดถึงการสรรเสริญหลังรับประทานอาหารหรือดื่ม ส่วนโองการเชื่อมความขอบคุณกับสิ่งที่ได้รับ เมื่อแยกที่มาไว้ก็เห็นได้ว่าข้อความแต่ละแห่งอธิบายเรื่องใด
คำสั้นจำง่ายแม้ผู้ร่วมโต๊ะจะกินเสร็จไม่พร้อมกันหรือเก็บจานหลายรอบ หากเรียนกับคนในครอบครัว ให้เขาชี้ว่าคำใดใช้ก่อนอาหารคำแรก และคำไหนแสดงการสรรเสริญเมื่อกินเสร็จ ในภาษาไทยอาจเรียกรวมว่าดุอาอ์เกี่ยวกับอาหาร แต่คำอาหรับและเวลาที่กล่าวมีความต่างกัน
รายงานของอะนัสครอบคลุมอาหารและเครื่องดื่ม เมื่อเพียงดื่มโดยไม่ได้กินครบมื้อก็ยังอ่านรายงานนี้เพื่อเข้าใจการสรรเสริญได้ หัวข้อบทบอกเวลาไว้ ถ้อยคำเองเป็นการสรรเสริญ ส่วนคำอธิบายที่ใช้ในชีวิตประจำวันอย่าง “ขอบคุณอัลลอฮ์สำหรับอาหาร” บอกว่าคนนึกถึงสิ่งใดเมื่อกล่าว
ถ้อยคำสรรเสริญที่ยาวขึ้นหลังรับประทาน
ถ้าต้องการเรียนคำกล่าวที่ยาวขึ้น สุนันอบูดาวูด หมายเลข 4023 เก็บถ้อยคำเกี่ยวกับอาหารไว้ว่า
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا الطَّعَامَ وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلاَ قُوَّةٍ
Alḥamdu lillāhi alladhī aṭʿamanī hādhā al-ṭaʿāma wa razaqanīhi min ghayri ḥawlin minnī wa lā quwwah. ผู้กล่าวสรรเสริญอัลลอฮ์ที่ให้ตนกินอาหารนี้และประทานมันให้โดยมิได้อาศัยกำลังหรืออำนาจของตนเอง รายงานกล่าวถึงอาหารก่อน แล้วจึงให้คำกล่าวอีกแบบเกี่ยวกับการสวมเสื้อผ้า ข้อความที่ยกมานี้มาจากส่วนที่เกี่ยวกับอาหาร
เศาะฮีห์อัลบุคอรี หมายเลข 5458 บันทึกคำสรรเสริญอีกแบบหนึ่ง อบูอุมามะฮ์รายงานถึงช่วงที่เก็บสิ่งที่ปูไว้สำหรับมื้ออาหารของท่านนบี หากเห็นคำยาวหลายแบบในบัตรใบเดียว ให้ดูว่าแต่ละคำมาจากไหนและใช้ในช่วงใด คุณอาจจำ Alhamdulillah สั้น ๆ ไว้ใช้ประจำ แล้วเรียนข้อความยาวแต่ละแบบแยกกับแหล่งอ้างอิงของตนเอง
เมื่อได้รับอาหารจากเจ้าภาพ
มีตัวอย่างของการขอให้อัลลอฮ์ประทานพรแก่ผู้ที่เลี้ยงอาหาร ใน เศาะฮีห์มุสลิม หมายเลข 2042a อับดุลลอฮ์ อิบน์ บุสร เล่าว่าบิดาของเขาเลี้ยงต้อนรับท่านนบีและขอให้ท่านวิงวอนให้พวกเขา ท่านนบีขอให้อัลลอฮ์ทรงประทานความจำเริญในสิ่งที่พระองค์ประทาน ทรงอภัย และทรงเมตตาพวกเขา ดารุลอิฟตาอ์ของอียิปต์อ้างรายงานนี้ในคำตอบเรื่องการวิงวอนหลังอาหาร และแนะนำให้วิงวอนแก่ผู้ที่จัดอาหารให้
ลองแยกว่าคำกล่าวแต่ละแบบสื่ออะไรต่ออัลลอฮ์ Alhamdulillah คือการสรรเสริญอัลลอฮ์ที่ประทานอาหาร เรื่องของเจ้าภาพมีการขอพรต่ออัลลอฮ์ให้ผู้อื่น หากไปกินอาหารที่บ้านคนอื่น คุณสามารถเข้าใจการแสดงความขอบคุณสองแบบโดยจำบริบทให้ตรง เมื่อได้รับคำวิงวอนแบบยาว ให้ดูว่ากำลังสรรเสริญพระองค์สำหรับสิ่งที่ได้รับ หรือกำลังขอพรแก่ผู้ที่ต้อนรับ
เมื่ออ่านเหตุการณ์นี้ จดว่าในแต่ละช่วงใครพูด เจ้าภาพขอให้วิงวอนและแขกกล่าวคำวิงวอน คำขอมีเรื่องปัจจัยยังชีพ การอภัย และความเมตตาสำหรับผู้ที่ให้การต้อนรับ แยกเรื่องนี้ไว้ในบันทึกเป็นอีกบรรทัดเพื่อค้นกลับมาได้โดยไม่สับสนกับคำสรรเสริญในรายงานอื่น
อ่านอักษรอาหรับและหาแหล่งอ้างอิงอีกครั้งอย่างไร
Bismillah กับ Bismillāh เป็นการเขียนคำเดียวกันด้วยอักษรละตินสองแบบ เส้นเหนือ ā แสดงเสียงสระยาว ส่วนจุดใต้ ḥ ใน Alḥamdu ใช้แยกพยัญชนะอาหรับตัวหนึ่ง แบบไม่มีเครื่องหมายสะดวกเมื่อค้นหา แบบมีเครื่องหมายให้รายละเอียดเมื่อเทียบกับอาหรับ หากต้องการหาคำตรงตามต้นฉบับ ให้เก็บตัวอักษรอาหรับไว้กับโน้ต
สำหรับคำกล่าวยาว ให้จดเวลาที่ใช้ ตัวอักษรอาหรับ ความหมาย และหมายเลขในหนังสือหะดีษ กรณีลืมตอนเริ่มให้จดอบูดาวูด 3767 คำสรรเสริญยาวด้านบนคืออบูดาวูด 4023 ถ้าบางฉบับมีหมายเลขภายในเล่มด้วย ให้เก็บชื่อหนังสือและหมายเลขเต็มใกล้กัน คู่มือข้อความและการถ่ายทอดหะดีษ อธิบายว่าหมายเลขในแต่ละฉบับจะพาไปยังรายงานที่ต้องการได้อย่างไร
ใช้ถ้อยคำเหล่านี้ในมื้อประจำวัน
เมื่อเริ่มอาหารเช้า ให้เอ่ยพระนามของอัลลอฮ์ ถ้านึกได้หลังจากเริ่มกิน ให้ใช้คำในรายงานของท่านหญิงอาอิชะฮ์ เสร็จแล้วกล่าวสรรเสริญอัลลอฮ์ การจับคู่สามช่วงเวลากับสามข้อความช่วยให้เด็กหรือคนเริ่มเรียนจำง่าย ด้านหน้าบัตรเล็ก ๆ อาจเขียนคำกล่าว ความหมาย และเวลาที่ใช้ ส่วนด้านหลังเขียนแหล่งอ้างอิง
ในภาษาไทยคำว่า “การสวด” หรือ “การอธิษฐาน” อาจใช้กับทั้งการขอเป็นส่วนตัวและการประกอบศาสนกิจ คำในบทความเกี่ยวกับการรำลึก การสรรเสริญ และการวิงวอนที่เกี่ยวข้องกับการกิน คู่มือดุอาอ์และการละหมาด อธิบายศัพท์สำหรับการวิงวอนส่วนตัวกับการปฏิบัติศาสนกิจที่กำหนดไว้ เมื่อต้องการท่องคำกล่าวที่โต๊ะ ให้เริ่มจากคำสั้นก่อนและหลัง แล้วจดคำกรณีลืมในอีกบรรทัด





