
การกุศลในอิสลามที่ทำได้โดยไม่ใช้เงิน: ตัวอย่างเศาะดะเกาะฮ์ในชีวิตประจำวัน
เศาะดะเกาะฮ์มีอะไรบ้างนอกจากบริจาคเงิน อ่านหลักฐานเรื่องคำพูดที่ดี การช่วยลงมือ อาหาร พื้นที่ส่วนรวม และการให้โดยรักษาศักดิ์ศรีผู้รับ
การกุศลในอิสลามครอบคลุมการกล่าวคำดี ช่วยผู้อื่นยกของ บอกทาง หรือเอาสิ่งที่อาจทำอันตรายออกจากทางเดิน ในชุดหะดีษใช้คำว่า เศาะดะเกาะฮ์ กับการกระทำลักษณะนี้และการให้สิ่งของด้วย สิ่งที่มีร่วมกันคือคนอื่นได้รับประโยชน์ แม้ผู้ช่วยจะไม่มีเงินให้ บางครั้งสิ่งที่คนอื่นต้องการคือคำอธิบายที่ชัดเจน เวลาสักครู่ หรือแรงช่วยในการทำงานอย่างหนึ่ง
เศาะดะเกาะฮ์ยังหมายถึงของที่ให้ด้วยความสมัครใจ เช่น อาหาร เงิน และของใช้ หากกำลังถามเรื่องซะกาตที่เป็นหน้าที่ทางศาสนา เงื่อนไขของทรัพย์สินและผู้มีสิทธิได้รับซะกาตเป็นอีกเรื่องหนึ่ง บทความเรื่อง ความแตกต่างระหว่างซะกาตกับเศาะดะเกาะฮ์ อธิบายว่าต้องแยกสองคำนี้ในสถานการณ์ใด ส่วนคำถามในบทความนี้คือคนทั่วไปช่วยกันอย่างไรได้บ้าง และแหล่งอ้างอิงกล่าวถึงตัวอย่างใด
หะดีษเรียกการกระทำใดในชีวิตประจำวันว่าเป็นการกุศล?
เศาะฮีห์มุสลิม 1009 ถ่ายทอดจากอะบูฮุร็อยเราะฮ์และอยู่ในหมวดว่าด้วยความดีที่นับเป็นเศาะดะเกาะฮ์ ตัวอย่างได้แก่ การปฏิบัติอย่างยุติธรรมระหว่างผู้คน ช่วยคนขึ้นพาหนะหรือยกสัมภาระ พูดคำดี เดินไปละหมาด และเอาสิ่งอันตรายออกจากทางเดิน ช่วงแรกกล่าวถึงข้อต่อต่าง ๆ ของร่างกายและแต่ละวัน ตัวอย่างที่ตามมาช่วยให้เห็นว่าคนหนึ่งคนมีอะไรจะมอบให้ผู้อื่นได้ในวันธรรมดา
การเดินทางในเวลานั้นทำให้ตัวอย่างเรื่องพาหนะกับสัมภาระมีลักษณะเฉพาะ ในปัจจุบัน การจับประตูไว้ให้คนที่ถือถุงหลายใบ หรือการถามเพื่อนบ้านก่อนว่าจะให้ช่วยย้ายกล่องไหม เป็นตัวอย่างที่ใกล้เคียงกัน ตัวอย่างปัจจุบันแสดงการนำหลักไปใช้ ส่วนรายงานอธิบายกรณีดั้งเดิมด้วยถ้อยคำของรายงานเอง หากจดเพื่อใช้สอน อาจเขียนเลขหะดีษไว้กับตัวอย่างแบบเดิม และใส่คำว่า “ตัวอย่างปัจจุบัน” ไว้อีกบรรทัด
ใน คำตอบเรื่องความแตกต่างระหว่างเศาะดะเกาะฮ์กับซะกาต ดารุลอิฟตาอ์ของอียิปต์อ้างรายงานนี้เพื่ออธิบายว่าเศาะดะเกาะฮ์ใช้กับความช่วยเหลือได้กว้าง เมื่อคำแปลใช้คำว่า “การกุศล” เพียงคำเดียว ให้ย้อนดูว่าแหล่งกำลังกล่าวถึงการจ่ายเงินที่กำหนด การให้ด้วยความสมัครใจ หรือการทำความดีในความหมายกว้างตามรายงาน
คำพูดที่ดี การบอกทาง และการใส่ใจ
ญามิอ์อัตติรมิซี 1956 กล่าวถึงการยิ้มให้คนอื่น การบอกทางแก่คนที่หลง และการช่วยผู้ที่มองเห็นไม่ชัด คำทักทายที่ทำให้สบายใจอาจเป็นการกระทำเล็กน้อย การช่วยให้คนหนึ่งไปถึงที่หมายถูกต้องอาจใช้เพียงไม่กี่นาที แต่ส่งผลต่อสิ่งที่เขาต้องทำต่อในวันนั้น
ความช่วยเหลือขึ้นอยู่กับสิ่งที่คนอื่นต้องการ ที่สถานีอาจเริ่มจากบอกทิศทาง แล้วถามว่าต้องการให้เดินไปด้วยไหม ในที่ทำงาน คำอธิบายที่ชัดเจนอาจช่วยเพื่อนร่วมงานใหม่ที่ตามบทสนทนาไม่ทัน เมื่อผู้รับเลือกได้ด้วยตัวเอง การถามก่อนเปิดโอกาสให้เขาบอกว่าสิ่งใดช่วยได้จริง กรณีเหล่านี้เป็นการประยุกต์หลักความช่วยเหลือในชีวิตปัจจุบัน
ลองอ่านเรื่องคำพูดที่ดีในมุสลิม 1009 ควบคู่กับตัวอย่างการยิ้มและการบอกทางในติรมิซี 1956 จะเห็นว่าความสุภาพและการสื่อสารเพื่อช่วยแก้ปัญหาเกิดขึ้นพร้อมกันได้ ที่สถานีหนึ่งอาจมีหลายชานชาลาคล้ายกัน จึงควรยืนยันปลายทางก่อนบอกทาง คู่มือการอ่านแหล่งอ้างอิงหะดีษ อธิบายว่าชื่อชุดและเลขรายงานช่วยให้ตรวจที่มาของแต่ละตัวอย่างได้อย่างไร
ทำให้พื้นที่ส่วนรวมใช้งานสะดวกขึ้น
รายงานทั้งสองมีตัวอย่างการเอาของกีดขวางหรือสิ่งอันตรายออกจากทาง ใน คำตอบเรื่องการนำสิ่งอันตรายออกจากทางเดิน ดารุลอิฟตาอ์อธิบายผ่านประโยชน์ที่ผู้สัญจรได้รับ สถาบันอ้างคำอธิบายที่รวมถึงสิ่งกีดขวางขนาดเล็กอย่างก้อนหินหรือหนาม คนที่ผ่านมาทีหลังอาจใช้ทางได้สะดวกขึ้นโดยไม่รู้ว่าใครเป็นคนจัดการ
ลองนึกถึงกล่องที่วางขวางทางเข้าศูนย์ชุมชน ถ้าเป็นกล่องที่ย้ายได้ ให้ถามผู้รับผิดชอบว่าจะย้ายไปวางที่ไหน เมื่อสิ่งกีดขวางมีอันตรายหรืออยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงาน การแจ้งคนที่ดูแลเป็นวิธีช่วยที่ปลอดภัยกว่า จุดประสงค์คือช่วยให้ผู้ใช้พื้นที่คนถัดไปพบอุปสรรคน้อยลง แม้ไม่มีใครรับของจากมือคุณโดยตรง เวลาที่สละให้ก็อาจก่อประโยชน์
หากพบปัญหาเดิมหลายครั้ง การบอกสถานที่และเวลาที่พบช่วยให้คนดูแลเข้าใจสถานการณ์ ป้ายข้อความที่ตีความยากหรือพื้นที่ที่มีของกองจนเดินผ่านลำบากเป็นตัวอย่างที่สังเกตได้ในชีวิตประจำวัน ผู้รับผิดชอบอาจแก้ได้จากข้อมูลที่คนใช้พื้นที่ช่วยกันบอก
ให้อาหารหรือสิ่งของที่ผู้รับใช้ได้
อัลกุรอาน 2:267 กล่าวถึงการให้จากสิ่งที่ดีและเตือนเรื่องการตั้งใจเลือกของคุณภาพต่ำที่ตนเองไม่อยากรับ ก่อนนำกล่องของไปให้จึงถามได้ว่าผู้รับใช้สิ่งเหล่านี้ได้จริงหรือไม่ ถุงอาหาร ผ้าห่มที่ยังมีสภาพดี และเครื่องมือที่ยังใช้งานได้เป็นความช่วยเหลือทางวัตถุในแบบต่าง ๆ
เมื่อครัวเรือนขออาหารบางประเภท ให้นำสิ่งที่ขอไปแทนการหยิบของที่สะดวกจะเอาออกจากบ้าน หากจุดแจกอาหารขอของที่เก็บได้นานในหมวดใดหมวดหนึ่ง ให้สอบถามว่ารับรายการไหน การคำนึงถึงการเก็บ การขนส่ง และการใช้ของผู้รับทำให้สิ่งที่ให้มีประโยชน์ขึ้น บทความเรื่อง โรงครัวอิมาเร็ตออตโตมันและกองทรัพย์วะกัฟ แสดงตัวอย่างทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการจัดหาอาหารและหลักฐานของการสนับสนุนโรงครัว
เครือข่าย Feeding America ในสหรัฐฯ แนะนำใน คู่มือบริจาคอาหาร ให้ผู้บริจาคสอบถามธนาคารอาหารในพื้นที่ว่าต้องการอะไร จุดแจกอาหารในประเทศอื่นอาจใช้กติกาต่างกัน การถามประเภทของที่รับและเวลาส่งล่วงหน้าช่วยให้ของมีโอกาสถูกใช้ก่อนที่ผู้บริจาคจะเสียเวลาขนไปถึงจุดรับ
ให้โดยรักษาศักดิ์ศรีของคนที่ได้รับ
อัลกุรอาน 2:262–264 กล่าวถึงการใช้ทรัพย์โดยไม่ตามด้วยการทวงบุญคุณหรือทำร้ายความรู้สึก และให้คุณค่ากับคำพูดที่ดีและการให้อภัยเหนือการให้ที่ตามมาด้วยการทำร้าย อัลกุรอาน 2:271 กล่าวถึงการบริจาคอย่างเปิดเผยและการให้ผู้ขัดสนอย่างเป็นส่วนตัว อ่านคู่กันเมื่อคำถามเกี่ยวข้องทั้งกับสิ่งที่ให้และวิธีที่ของถึงมือผู้รับ
กลุ่มอาสาสมัครสามารถขอบคุณคนช่วยงานและบอกผลของการรวบรวมสิ่งของ พร้อมปกป้องความเป็นส่วนตัวของผู้รับ ตัวอย่างเช่น บอกจำนวนชุดของที่แจกโดยไม่เปิดชื่อครัวเรือนและไม่ถ่ายภาพผู้รับ ในกรณีส่วนตัว การให้โอกาสอีกฝ่ายตอบรับหรือปฏิเสธช่วยหลีกเลี่ยงแรงกดดัน หากต้องตรวจสอบองค์กรก่อนบริจาค คู่มือตรวจสอบองค์กรการกุศล อธิบายว่าการตรวจสอบองค์กรและการให้เกียรติผู้รับเป็นคนละหน้าที่
ลองเทียบถุงอาหารที่เหมือนกันสองใบ กรณีแรก ผู้ให้ถามว่าคนรับต้องการอะไรและตกลงส่งมอบอย่างเป็นส่วนตัว กรณีที่สอง มีคนเล่าข้อมูลส่วนตัวของผู้รับเพื่อยกย่องผู้ให้ สิ่งของอาจเหมือนกันทุกอย่าง แต่ข้อความในอัลกุรอานชวนให้ดูว่าผู้รับได้รับการปฏิบัติอย่างไรตอนส่งมอบและหลังจากนั้น การนัดหมายและวิธีบอกข่าวจึงเป็นส่วนหนึ่งของการให้
เมื่อการกระทำหนึ่งยังให้ประโยชน์ต่อไป
เศาะฮีห์อัลบุคอรี 2320 ยกตัวอย่างการปลูกต้นไม้หรือหว่านเมล็ด สิ่งที่นก คน หรือสัตว์กินจากสิ่งที่ปลูกถือเป็นการกุศลของผู้ปลูก ส่วน เศาะฮีห์มุสลิม 1631 กล่าวในอีกบริบทหนึ่งถึงการกุศลที่ต่อเนื่อง ความรู้ที่มีประโยชน์ และลูกที่ประพฤติดีและขอดุอาอ์ให้ผู้เสียชีวิต เมื่ออ่านทั้งสองรายงาน จะเห็นความต่างระหว่างความช่วยเหลือธรรมดาที่เกิดผลหลังจากทำแล้ว กับถ้อยคำเฉพาะเรื่องประโยชน์ต่อเนื่องในรายงานหลัง
ในสวนส่วนรวม คนที่ใช้เวลาปลูกหรือดูแลต้นไม้อาจสร้างประโยชน์ให้คนที่มาทีหลัง กิจกรรมต้องเหมาะกับสถานที่และมีการตกลงกับผู้รับผิดชอบดูแล ตัวอย่างการปลูกกล่าวถึงการใช้ประโยชน์ต่อหลังจากลงมือทำแล้ว ส่วนกองทรัพย์ที่จัดไว้เป็นกิจจะลักษณะ เช่น ที่กล่าวถึงในเรื่องโรงครัวอิมาเร็ต ยังมีคำถามแยกต่างหากว่าอะไรช่วยให้การดำเนินงานอยู่ต่อได้
เลือกความช่วยเหลือที่คนอื่นใช้ได้จริง
เริ่มจากความต้องการที่เห็นชัด ถ้ามีคนหาข้อมูล ให้บอกทางที่ตรวจแล้วหรือพาไปพบเจ้าหน้าที่ ถ้าต้องการแรงทำงาน ให้ถามว่ามีส่วนไหนที่ช่วยได้ ถ้ากลุ่มหนึ่งต้องการของใช้ ให้ดูว่ารับและใช้ของประเภทใดได้ ถ้าใช้พื้นที่ส่วนรวมร่วมกัน สังเกตสิ่งกีดขวางชิ้นเล็กหรือป้ายที่ทำให้คนอื่นสับสน
ในการทำงานเป็นกลุ่ม ตกลงว่าใครรวบรวมของตามที่ได้รับการร้องขอและใครประสานเรื่องการจัดส่ง สำหรับการให้ความช่วยเหลือตัวต่อตัว คำถามสั้น ๆ ว่าต้องการอะไรอาจเพียงพอจะหาสิ่งที่ทำได้ ผู้รับอาจต้องการช่วยเฉพาะส่วนหนึ่งและอยากจัดการส่วนที่เหลือด้วยตนเอง
เมื่อต้องการอธิบายว่าทำไมการกระทำหนึ่งเรียกว่าเศาะดะเกาะฮ์ ให้ใส่อ้างอิงของตัวอย่างนั้น มุสลิม 1009 มีเรื่องคำดีและการช่วยยกของ ติรมิซี 1956 กล่าวถึงการบอกทาง และอัลกุรอาน 2:262–264 กล่าวถึงวิธีให้ อ้างอิงเหล่านี้ช่วยแยกข้อความต้นฉบับออกจากตัวอย่างปัจจุบัน และช่วยให้ผู้อ่านเลือกรูปแบบความช่วยเหลือที่ทำได้ในสถานการณ์ของตน





