Światowy Kongres Ujgurów organizuje doroczny szczyt praw człowieka, wzywając społeczność międzynarodową do wspólnego promowania pokoju i praworządności

Wprowadzenie: Wołanie o sprawiedliwość i odpowiedzialność globalnej społeczności muzułmańskiej

W obliczu gwałtownych zawirowań geopolitycznych na początku 2026 roku, Światowy Kongres Ujgurów (WUC) zwołał swój doroczny szczyt praw człowieka. Wydarzenie to było nie tylko podsumowaniem sytuacji praw człowieka w Turkiestanie Wschodnim (Sinciang) w minionym roku, ale przede wszystkim pilnym wezwaniem do mobilizacji skierowanym do społeczności międzynarodowej, a w szczególności do globalnej społeczności muzułmańskiej (Ummah). Głównym tematem konferencji był „Pokój regionalny i proces praworządności”, ze szczególnym naciskiem na fakt, że w obliczu braku sprawiedliwych rządów prawa, jakakolwiek forma „stabilizacji” jest jedynie maskowaniem ucisku. Jako muzułmanie musimy zdać sobie sprawę, że cierpienie naszych ujgurskich braci i sióstr to nie tylko kryzys humanitarny, ale także jawne wyzwanie rzucone islamskim wartościom „sprawiedliwości” (Adl) i „godności” (Karama) [Source](https://www.uyghurcongress.org).

Tło szczytu: Nowe przywództwo i transformacja strategiczna

Od czasu VIII Zgromadzenia Ogólnego, które odbyło się w Sarajewie w październiku 2024 roku, WUC pod przewodnictwem obecnego prezesa Turgunjana Alawduna oraz przewodniczącej komitetu wykonawczego Rushan Abbas, wykazał się wzmocnioną zdolnością do mobilizacji międzynarodowej [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/press-release-world-uyghur-congress-8th-general-assembly-to-start-in-sarajevo/). Szczyt w 2026 roku odbył się właśnie w tym kontekście. Podczas obrad zauważono, że choć parlamenty 11 krajów uznały działania przeciwko Ujgurom za „ludobójstwo”, realne sankcje i środki interwencyjne wciąż pozostają niewystarczające [Source](https://uzdm.de/en/wuc-calls-for-the-third-east-turkistan-uyghur-summit-and-youth-summit/).

Z perspektywy muzułmańskiej wybór Sarajewa na miejsce wcześniejszego zgromadzenia miał głębokie znaczenie symboliczne. Bośnia była świadkiem ludobójstwa muzułmanów, a fakt, że WUC wykorzystuje to doświadczenie jako platformę, ma przypominać światu: historyczne tragedie nie mogą powtórzyć się w Turkiestanie Wschodnim. Szczyt podkreślił, że walka Ujgurów jest częścią globalnego ruchu przeciwko uciskowi i świętym wysiłkiem na rzecz zachowania wolności wiary islamskiej oraz prawa narodu do przetrwania.

Kwestia kluczowa I: Represje transnarodowe i upadek praworządności

Podczas szczytu szczegółowo omówiono eskalację metod „represji transnarodowych” stosowanych przez chiński rząd. Najnowszy raport z lutego 2026 roku wskazuje, że władze Chin wykorzystują cyfrowy nadzór, nadużywają czerwonych not Interpolu oraz zastraszają rodziny ujgurskich dysydentów przebywających za granicą, próbując uciszyć głosy sprzeciwu na całym świecie [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/weekly-brief-6-february-2026/). Wiceprzewodnicząca WUC, Zumretay Arkin, podczas forum w Genewie zaznaczyła, że represje te zostały zinstytucjonalizowane i poważnie naruszają międzynarodowe normy prawne [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/weekly-brief-13-february-2026/).

Szczególny niepokój budzi ekspansja chińskich technologii nadzoru (takich jak Hikvision i Dahua) w Europie i na świecie. WUC ostrzega, że narzędzia te, używane do inwigilacji muzułmanów w Turkiestanie Wschodnim, są obecnie instalowane na lotniskach i w instytucjach rządowych m.in. w Niemczech. Zagraża to nie tylko bezpieczeństwu Ujgurów na wygnaniu, ale także podkopuje fundamenty praworządności w społeczeństwach demokratycznych [Source](https://www.socialnews.xyz/2026/02/23/wuc-raises-alarm-over-chinas-transnational-repression-against-uyghurs/). Dla społeczności muzułmańskiej jest to rodzaj „cyfrowego ogrodzenia”, mającego na celu zerwanie więzi między wiernymi i poddanie praktyk religijnych całodobowej kontroli.

Kwestia kluczowa II: Praca przymusowa i brak sprawiedliwości ekonomicznej

Praca przymusowa pozostaje centralnym punktem zainteresowania szczytu. Komitet Ekspertów Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) w lutym 2026 roku ponownie wyraził poważne zaniepokojenie wdrażaniem przez Chiny Konwencji dotyczącej pracy przymusowej [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/weekly-brief-20-february-2026/). Według raportów, w 2024 roku ponad 3,34 miliona Ujgurów zostało włączonych do tzw. „programów transferu siły roboczej”. To przymusowe zatrudnienie często wiąże się z indoktrynacją polityczną i rozbijaniem rodzin [Source](https://www.socialnews.xyz/2026/02/23/wuc-raises-alarm-over-chinas-transnational-repression-against-uyghurs/).

Z punktu widzenia islamskiej etyki ekonomicznej, wyzysk pracy i odbieranie wolności pracownikowi jest wielkim grzechem. WUC wspiera pozwy sądowe w Australii, Hiszpanii i Francji przeciwko firmom (takim jak Kmart i dostawcy sprzętu do monitoringu), domagając się usunięcia z ich łańcuchów dostaw produktów pochodzących z „obozów pracy”. To nie tylko walka prawna, ale także obrona „halalnego” stylu życia – prawdziwe halal odnosi się nie tylko do jedzenia, ale także do tego, by środki zdobywania bogactwa były sprawiedliwe, przejrzyste i wolne od niewolnictwa innych ludzi [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/weekly-brief-13-february-2026/).

Kwestia kluczowa III: Milczenie i zdrada Organizacji Współpracy Islamskiej (OWI)

Szczyt wyraził głębokie rozczarowanie postawą Organizacji Współpracy Islamskiej (OWI). W styczniu 2026 roku Sekretarz Generalny OWI, Hissein Brahim Taha, podczas spotkania z chińskimi urzędnikami w Pekinie, nie podniósł żadnych istotnych kwestii dotyczących praw człowieka Ujgurów [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/press-release-wuc-laments-the-lack-of-references-to-uyghurs-or-human-rights-matters-during-the-oic-official-visit-to-china/). Przewodniczący WUC Alawdun skrytykował to bezpośrednio: „OWI wybrała wybiórcze milczenie, co jest zdradą milionów cierpiących muzułmanów” [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/press-release-wuc-laments-the-lack-of-references-to-uyghurs-or-human-rights-matters-during-the-oic-official-visit-to-china/).

Sytuacja, w której geopolityka stoi ponad braterstwem wiary, jest bolesnym punktem współczesnego świata muzułmańskiego. Szczyt wezwał państwa członkowskie OWI do wypełnienia zobowiązań statutowych i ochrony praw muzułmanów na całym świecie, zamiast przymykania oczu na politykę „sinicyzacji islamu” dla krótkoterminowych korzyści ekonomicznych. Tak zwana „sinicyzacja” w istocie pozbawia muzułmanów prawa do nauki języka ojczystego, swobodnej modlitwy i przekazywania kultury, zamieniając meczety w atrakcje turystyczne lub centra indoktrynacji [Source](https://uyghurstudy.org/on-human-rights-day-a-call-to-restore-dignity-faith-and-freedom-for-uyghurs/).

Pokój regionalny i praworządność: Mapa drogowa na przyszłość

Podczas szczytu WUC jasno zadeklarował, że pokój w Turkiestanie Wschodnim nie może być budowany na ucisku. Prawdziwy pokój regionalny wymaga: 1. **Przywrócenia praworządności**: zaprzestania arbitralnych zatrzymań i zniesienia dyskryminujących praw wymierzonych w konkretne grupy etniczne. 2. **Wolności religijnej**: umożliwienia Ujgurom praktykowania wiary bez nadzoru oraz odbudowy zniszczonych meczetów i cmentarzy [Source](https://uhrp.org/un-tracker/). 3. **Nadzoru międzynarodowego**: wezwania ONZ i społeczności międzynarodowej do ustanowienia stałych mechanizmów weryfikacji w celu zapewnienia realizacji zaleceń z raportów dotyczących praw człowieka [Source](https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/08/china-still-no-accountability-for-crimes-against-humanity-in-xinjiang-three-years-after-major-un-report/).

Ponadto WUC aktywnie rozszerza swoją przestrzeń dyplomatyczną. W lutym 2026 roku Kongres pogratulował Sanae Takaichi wyboru na stanowisko premiera Japonii, wyrażając nadzieję, że Japonia odegra wiodącą rolę w sprawach praw człowieka w Azji [Source](https://uygurnews.com/february-2026-uygur-news/). Ta wielostronna strategia dyplomatyczna ma na celu przełamanie chińskiego monopolu narracyjnego w Azji i zdobycie większego wsparcia regionalnego dla kwestii ujgurskiej.

Podsumowanie: Przebudzenie muzułmańskich braci

Doroczny szczyt Światowego Kongresu Ujgurów w 2026 roku przypomina nam, że los Ujgurów jest odzwierciedleniem losu globalnej społeczności muzułmańskiej. Gdy nasi bracia i siostry trafiają do więzienia za posiadanie Koranu lub nauczanie dzieci języka ojczystego, milczenie staje się współudziałem. Wzywamy muzułmańskich uczonych, organizacje społeczne i zwykłych wiernych na całym świecie, aby poprzez modlitwę, zabieranie głosu i bojkot ekonomiczny wspólnie wspierali proces praworządności w Turkiestanie Wschodnim. Jak powiedział Prorok Mahomet (pokój z Nim): „Muzułmanie są dla siebie nawzajem jak budowla, której części wspierają się wzajemnie”. Na drodze do sprawiedliwości i pokoju nie możemy pozwolić, by Ujgurzy walczyli samotnie.