
Światowy Dzień Języka Arabskiego 2026 przypada 18 grudnia
Poznaj datę, temat spotkania UNESCO w Paryżu, historię uchwały ONZ i pomysły na udział w bibliotece, szkole lub przez internet.
Światowy Dzień Języka Arabskiego 2026 przypada w piątek 18 grudnia. UNESCO planuje stacjonarny program w swojej siedzibie w Paryżu. Temat łączy język arabski z różnorodnością kulturową, dialogiem i wzajemnym zrozumieniem. Data upamiętnia też rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 1973 roku. Sprawdź program w oficjalnym ogłoszeniu na 2026 rok i zaplanuj przybycie na podstawie strony rejestracyjnej. Na obu stronach znajdziesz informacje o różnych częściach spotkania.
Co UNESCO ogłosiło na 2026 rok
Organizator wskazuje piątek 18 grudnia i siedzibę UNESCO w Paryżu we Francji. W ogłoszeniu podano program od 11:00 do 17:00 czasu paryskiego i wymieniono arabski, angielski oraz francuski jako języki wydarzenia. Tegoroczny temat dotyczy tego, w jaki sposób różne odmiany arabskiego sprzyjają wymianie kulturowej i wzajemnemu zrozumieniu. Obchody wracają co roku, natomiast temat każdej edycji ustala się osobno. Przy planowaniu skorzystaj ze strony na 2026 rok, bo wcześniejsza zapowiedź może dotyczyć innego miejsca, tematu lub formy udziału.
Ogłoszenie i strona rejestracyjna odpowiadają na odmienne pytania. Pierwsze przedstawia program i potwierdza formę stacjonarną. Druga opisuje przybycie, rejestrację i kontrolę bezpieczeństwa. Podaje otwarcie drzwi o 10:00 i zamknięcie o 10:45, a także szersze ramy czasowe z zakończeniem o 17:30. Do planowania wejścia użyj instrukcji dla przybywających, a godziny poszczególnych części sprawdź w programie. Jeśli udostępniasz terminy innym, zapisz przy każdym jego źródło i przeznaczenie.
Organizator prosi o rejestrację przed 18 grudnia. Przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady i dostępność miejsc na stronie rejestracyjnej. Informacje o datach i godzinach sprawdzono 20 listopada 2026 roku. Lokalne obchody w innym mieście mogą się zaczynać o innej porze. W lokalnym zaproszeniu podaj nazwę organizatora, godzinę w danej strefie i miejsce, żeby czytelnik wiedział, którego spotkania dotyczy zapis.
W swoim kalendarzu możesz osobno odnotować czas wejścia do budynku i początek zapowiedzianej sesji. Podając dane osobie spoza Francji, zostaw informację o czasie paryskim. Jeśli natomiast zapraszasz na osobne wydarzenie, wskaż jego miejscową godzinę i sposób uczestnictwa. Ułatwia to ustalenie, która strona opisuje zasady wejścia, a która podaje harmonogram wystąpień.
Dlaczego obchody przypadają 18 grudnia
18 grudnia 1973 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję 3190 (XXVIII). Włączyła ona arabski do języków urzędowych i roboczych Zgromadzenia Ogólnego oraz jego głównych komisji. Strona ONZ poświęcona obchodom wskazuje tę decyzję jako powód wyboru daty. Dodaje, że Światowy Dzień Języka Arabskiego obchodzi się co roku 18 grudnia od 2012 roku. Pierwszy rok oznacza przyjęcie reguły językowej, a drugi początek dorocznej uroczystości.
Chronologia instytucjonalna Biblioteki Daga Hammarskjölda pokazuje późniejsze zmiany w innych organach. Rozróżnia między innymi decyzję dotyczącą organów pomocniczych Zgromadzenia Ogólnego oraz późniejsze decyzje dotyczące Rady Gospodarczej i Społecznej i Rady Bezpieczeństwa. Przy zdaniu, że arabski stał się urzędowym językiem ONZ w 1973 roku, przyda się wymienienie Zgromadzenia Ogólnego i głównych komisji. Wskazuje to dokładnie, jakiego zakresu dotyczyła wtedy zmiana.
Obecne zasady językowe Zgromadzenia Ogólnego wymieniają arabski obok chińskiego, angielskiego, francuskiego, rosyjskiego i hiszpańskiego jako języki urzędowe i robocze Zgromadzenia i jego komisji oraz podkomisji. W gablocie można pokazać tekst historycznej rezolucji obok zasad stosowanych obecnie. Jeden dokument przedstawia zanotowaną zmianę z 1973 roku. Drugi wskazuje regułę, do której można zajrzeć dzisiaj.
Na etykiecie historycznego tekstu podaj datę, nazwę organu i sposób wyszukania dokumentu. Osoby biorące udział w spotkaniu mogą znaleźć to samo oznaczenie rezolucji w dwóch wersjach językowych i sprawdzić, którą rubrykę katalog poświęca dacie przyjęcia. Uczestnik dostaje wtedy zarówno krótką informację o rocznicy, jak i możliwość samodzielnego odszukania decyzji.
Przy krótkich zajęciach można poprosić jednego uczestnika o znalezienie nazwy organu w rezolucji, a drugiego o odszukanie sformułowania w obecnych zasadach. Poproś ich, żeby wskazali dokładne miejsce, z którego korzystali. Porównanie nazw pokazuje, jak łatwo skrócona rocznicowa informacja może pominąć zakres dokumentu, którego dotyczy.
Pokazanie różnych form arabskiego daje kilka sposobów udziału
Niektórzy przeczytają na głos wiersz. Inni porozmawiają o tłumaczeniu, zajrzą do dokumentu urzędowego, przestudiują tekst religijny lub opowiedzą historię znaną z domu. Ogłoszenie UNESCO wspomina liczne formy i możliwości wypowiedzi po arabsku. Strona ONZ wymienia użycie klasyczne i dialektalne, wypowiedzi ustne i kaligrafię. Organizator może więc przedstawić przemówienie i rozmowę rodzinną, wskazując okoliczności, w których każda z form się pojawia.
W bibliotecznej prezentacji podaj rodzaj tekstu lub jego użycie na etykiecie. „Wystąpienie publiczne”, „wiersz”, „list”, „rozmowa” i „inskrypcja” wyjaśniają zadanie materiału. Jeśli chcesz użyć nagrania, zapytaj osobę mówiącą, jak określa własną odmianę języka i jak należy podać jej nazwisko. Przygotuj krótkie tłumaczenie albo streszczenie dla osób nieczytających po arabsku i wskaż źródło. Wówczas słuchacze mogą powiązać przykład z okolicznościami, w jakich go stworzono.
Lektura religijna jest dla wielu muzułmanów ważną drogą do arabskiego. W tym dniu jest też miejsce na badania, dziennikarstwo, poezję, opowieści rodzinne i mowę codzienną. Osoby, które mają mało wcześniejszego kontaktu z językiem, mogą poznać dwa konkretne przykłady, takie jak urzędowe zawiadomienie i krótkie opowiadanie. Przy każdym powiedz, kto je przygotował i kto z niego korzystał.
Możesz przygotować jeden przykład do wysłuchania i drugi do przeczytania. Po nazwaniu rodzaju tekstu zapytaj, jakie informacje podaje on odbiorcom albo jak się do nich zwraca. Wchodząc w taką rozmowę od dwóch krótkich, opisanych fragmentów, dajesz możliwość uczestniczenia także ludziom, którzy opierają się na przekładzie i wyjaśnieniu osoby mówiącej.
Przy nagraniu rozmowy możecie po wysłuchaniu jednego zdania poprosić mówiącego o wyjaśnienie jego użycia. Opiszcie, czy był to zwrot do rodziny, część opowieści, czy język formalnego wystąpienia. Łatwiej zapamiętać znaczenie formy, kiedy wiadomo, do kogo zwracano się za jej pomocą. Zgoda mówiącego ma znaczenie także wtedy, gdy krótka próbka ma się znaleźć w materiałach pokazywanych po spotkaniu.
Jak opisać język i pismo arabskie
Odwiedzający może rozpoznać sposób pisania, choć nie zna języka słów. Materiał edukacyjny Metropolitan Museum o piśmie i kaligrafii arabskiej wyjaśnia, że inne języki przyjęły odmiany tego pisma. Lekcja z perską inskrypcją na irańskiej podstawie lampy daje konkretny przykład. Perski zapisano tu pismem wywodzącym się z arabskiego, co muzeum wskazuje w opisie i tłumaczeniu.
Do każdego przedmiotu dodaj w miarę możliwości informacje o języku, systemie pisma lub stylu kaligrafii i rodzaju przedmiotu. Opis pozwala zacząć od danych katalogowych, gdy sam kształt liter nie wystarcza do zrozumienia zdania. Przewodnik po piśmie kufickim, nasch, sulus i nastaʿlik pomaga nazwać styl. Opis zachodnioafrykańskich rękopisów adżami pokazuje, dlaczego rozpoznanie pisma może być pierwszym krokiem w ustaleniu języka.
Do przyjrzenia się codziennym użyciom arabskiego służy przewodnik po arabskich papirusach. Pokwitowanie lub list pozwala zadać pytanie, kto pisał, jakie informacje przekazywał i dlaczego dokument zachowano. Wybierz przykład, którego tożsamość i słowa podano w wiarygodnym katalogu. Grupa może wtedy wskazać konkretny fragment i wrócić do źródła podczas rozmowy.
Przy fotografii przedmiotu zapytaj, co ludzie mogą powiedzieć na podstawie wyglądu pisma. Później pokaż tłumaczenie i opis muzeum. Dwie notatki pozwolą odróżnić to, co było widoczne na obrazie, od informacji uzyskanej z rekordu. Ten sam sposób nadaje się do omówienia zdjęcia opisanego listu albo współczesnego zawiadomienia.
Przygotuj krótki program wokół jednego przedmiotu albo tekstu
Grupa może spędzić dwadzieścia minut z jednym dobrze opisanym przykładem. Podaj tytuł, przybliżoną datę oraz nazwę instytucji albo imię osoby, która go udostępnia. Daj chwilę na lekturę lub słuchanie. Przedstaw znaczenie jednego zdania i opowiedz, kto posługiwał się tym językiem w danej sytuacji. Zapytaj, co pozostałoby niejasne po obejrzeniu samego zdjęcia lub tłumaczenia. Taki materiał wystarcza na niewielką prezentację w bibliotece, zajęcia w klasie lub spotkanie przez internet.
Przy pracy z rezolucją z 1973 roku zacznij od jej oznaczenia i daty przyjęcia. Zapis historyczny obejmuje wersje w kilku językach ONZ. Jedna osoba może wskazać organ, który podjął decyzję, a druga porównać tytuł w dwóch językach. Grupa oglądająca podstawę lampy może porównać etykietę muzealną, zdjęcie i tłumaczenie, a potem powiedzieć, jak ustaliła język inskrypcji.
Jeśli są dostępne napisy lub transkrypcja, dołącz je do nagrania. Wybierz czcionkę z czytelnym łączeniem arabskich liter i sprawdź kolejność tekstu arabskiego i łacińskiego na tym samym arkuszu. Daj uczestnikom wybór, czy chcą czytać na głos. Można też zadać pytanie albo zaprezentować tłumaczenie. Przed publicznym użyciem fotografii sprawdź informacje muzeum o prawach do obrazu albo użyj własnego materiału.
Przy nagraniu miejscowym zapytaj, jak podać nazwisko rozmówcy i czy fragment można udostępnić po wydarzeniu. Za zgodą możesz zaprezentować odmianę, której słuchacze wcześniej nie znali. Dodaj miejsce, grupę odbiorców i rodzaj wypowiedzi. Podobny kontekst ułatwia odbiór zdania z ogłoszenia. Wiadomo wtedy, kto je opublikował i co miało oznajmić. Gdy pojawiają się różne odczytania, omów przyczyny i umożliw powrót do zapisu źródłowego.
Przed zajęciami ustal, kto poda źródło, a kto objaśni znaczenie przykładu. Przy dwóch wersjach językowych wskaż tę samą pozycję lub zdanie, o którym mowa. Osoby nieznające arabskiego mogą porównać datę, nazwę przedmiotu albo kontekst nadawcy. Uczestnicy, którzy czytają w tym języku, mogą zaproponować inny odczyt i pokazać, na jakim fragmencie się opierają.
Wyraźnie oznacz program, rocznicę oraz inne wydarzenia
W kalendarzu można znaleźć obchody o bliskich tematach. Międzynarodowy Dzień Sztuki Islamskiej przypada 18 listopada. Wystawa sztuki może towarzyszyć grudniowemu spotkaniu o arabskim. Zapraszając kogoś na wybrane wydarzenie, podaj osobno jego datę, temat i organizatora i odsyłaj do konkretnego ogłoszenia.
Przy wyjeździe do Paryża zapisz ogłoszenie UNESCO i stronę rejestracyjną i wróć do nich przed terminem. We własnym przedsięwzięciu nazwij materiał, wskaż dostępną wersję i opisz sposób udziału. W krótkim zapisie kalendarzowym podaj piątek 18 grudnia 2026 roku i wyjaśnij, czy chodzi o spotkanie UNESCO w Paryżu, czy o osobną lokalną aktywność. Czytelnik odnajdzie wtedy zarówno źródło do sprawdzenia rocznicy, jak i dane potrzebne do uczestnictwa.





