Co mówić przed jedzeniem i po nim w islamie?

Co mówić przed jedzeniem i po nim w islamie?

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost
0

Naucz się zwrotów przed posiłkiem, po nim i gdy zapomnisz powiedzieć Bismillah. Zobacz tekst arabski, wymowę, znaczenie i źródła.

Przed jedzeniem powiedz Bismillāh, czyli „W imię Allaha”. Po posiłku możesz powiedzieć Alḥamdulillāh, „Chwała Allahowi”. Jeśli zaczniesz jeść i dopiero wtedy przypomnisz sobie, że nie wspomniałeś imienia Allaha, przekaz Aiszy w zbiorze Sunan Abi Dawud podaje słowa na tę chwilę.

  • Przed pierwszym kęsem. بِسْمِ اللَّهِ Bismillāh, „W imię Allaha”.
  • Jeżeli zapomnisz na początku. بِسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ Bismillāhi awwalahu wa ākhirahu, „W imię Allaha na początku i na końcu tego posiłku”.
  • Po jedzeniu. الْحَمْدُ لِلَّهِ Alḥamdulillāh, „Chwała Allahowi”.

Arabski zapis pozwala odnaleźć formułę w zbiorze i poznać jej oryginalne brzmienie. Litery łacińskie pomagają w czytaniu, a polskie znaczenie wyjaśnia, co mówi każda fraza. Znajdź przekaz na podstawie nazwy zbioru i numeru hadisu podanego przy przykładzie.

Co mówić przed jedzeniem

Gdy masz zacząć jeść, wspomnij imię Allaha słowami Bismillāh. W Sahih al-Bukhari 5376 Umar ibn Abi Salama przypomina sobie, jak w dzieciństwie podczas jedzenia sięgał po jedzenie w różnych częściach wspólnego naczynia. Prorok Muhammad polecił mu wymienić imię Allaha, jeść prawą ręką i sięgać po to, co jest najbliżej. Przekaz wiąże wspomnienie imienia Allaha z początkiem posiłku i zachowaniem przy wspólnym półmisku.

W hadisie jest polecenie, żeby wymienić imię Allaha. Krótkie słowa podane wyżej to zwyczajowy sposób wyrażenia go przy stole. Egipski Dar al-Ifta podaje ten przykład, omawiając pamięć o Allahu. Z recytacji Koranu możesz znać dłuższą basmalę. Przewodnik po Bismillah i pełnej basmali przedstawia obie formuły i ich związek. Przy stole połącz krótką formę z przekazem o początku jedzenia.

Dla osoby, która się uczy, znaczenie ma także to, w którym momencie mówi te słowa. Można je wypowiedzieć tuż przed pierwszym kęsem, niezależnie od tego, czy je się samemu, czy z innymi. Gdy czytasz przekaz dziecku, najpierw opisz wspólne naczynie. Będzie wówczas jasne, dlaczego rada dotyczy też ręki i miejsca, z którego bierze się jedzenie.

Nawet jeśli na waszym stole każdy je z własnego talerza, można omawiać chwilę rozpoczęcia jedzenia na podstawie tej narracji. Rozdziel trzy elementy rady. Zwróć uwagę, co odnosi się do początku, co do ręki, a co do tego, skąd chłopiec brał jedzenie. Dzięki temu tło wspólnej miski pozostaje zrozumiałe w domu z innym zwyczajem podawania.

Co powiedzieć, gdy zapomnisz Bismillah

W Sunan Abi Dawud 3767 Aisza przekazuje słowa przeznaczone dla osoby, która zapomniała wspomnieć imię Allaha na początku. Zapis brzmi بِسْمِ اللَّهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ, a w zapisie łacińskim Bismillāhi awwalahu wa ākhirahu. Dwa ostatnie człony odnoszą się do początku i końca jedzenia. Można powiedzieć je, gdy przypomnisz sobie po rozpoczęciu posiłku. Tak brzmi ta konkretna relacja.

Wyobraź sobie, że bierzesz kilka kęsów obiadu i wtedy sobie przypominasz. Zwróć uwagę na moment i na to, jakie słowa przekaz wiąże z zapomnieniem. Możesz uczyć się ich w trzech częściach: imię Allaha, początek i koniec. Jeśli zapiszesz numer relacji obok tekstu arabskiego, później sprawdzisz kolejność.

Przekład wyjaśnia sens, a zapis alfabetem łacińskim pomaga odczytać słowa. „Na początku i na końcu” daje znaczenie. W awwalahu i ākhirahu litery ułatwiają porównanie z przytoczonym tekstem arabskim. Różni wydawcy mogą dawać inne odstępy i znaki. Kiedy różnica wpływa na naukę danej formuły, otwórz właściwy hadis i porównaj zapis z arabskim.

Na kartce można rozdzielić to, co się mówi przed jedzeniem, od tego, co się mówi, kiedy już zaczęło się jeść. Obie formy zaczynają się od tych samych słów, ale druga obejmuje jeszcze początek i koniec. Gdy kartka nosi ogólny tytuł „modlitwa przy posiłku”, porównaj zamieszczone słowa z chwilą wskazaną w hadisie Aiszy.

Jeżeli bliska osoba pamięta tylko początek formuły, pokaż jej, które dwa człony dochodzą po wspomnieniu imienia Allaha. Ich kolejność wynika z arabskiego zapisu. Wypisanie samego przekładu pomaga zrozumieć zdanie, ale źródło jest potrzebne, żeby potem odtworzyć dokładną formę.

Co powiedzieć po posiłku

Po jedzeniu możesz powiedzieć Alḥamdulillāh, by chwalić Allaha. W Sahih Muslim 2734a Anas ibn Malik przekazuje, że Allah jest zadowolony ze sługi, który chwali Go za jedzenie lub picie. Zbiór umieszcza tę relację w rozdziale o wychwalaniu Allaha po jedzeniu i piciu. Egipski Dar al-Ifta podaje też Alhamdulillah jako codzienny zwrot po posiłku. Przewodnik po Inshallah, Mashallah i Alhamdulillah pokazuje znaczenie i użycie poza posiłkiem.

Koran 16:114 wzywa wiernych, by jedli z tego, co Allah dał im jako dobre i dozwolone pożywienie, i dziękowali za Jego łaskę. Werset daje szerszy kontekst wdzięczności. Hadis dotyczy chwalenia Allaha po jedzeniu lub piciu, a Koran wiąże wdzięczność z samym otrzymanym pożywieniem. Zachowując dwie osobne referencje, można ustalić, co wyjaśnia każda z nich.

Krótka formuła jest łatwa do zapamiętania także wtedy, gdy naczynia schodzą ze stołu na raty albo ktoś kończy wcześniej. Jeżeli uczysz się od członka rodziny, poproś, by wskazał osobno słowa przed pierwszym kęsem i wyrażenie chwalące Allaha po zakończeniu. Oba bywają określane jako modlitwa przy jedzeniu, ale z tekstu arabskiego i przekazów wynika inny moment użycia.

Anas wymienia pokarm i napój. Otwórz hadis również, gdy chcesz zrozumieć pochwałę Allaha po czymś do picia, bez całego posiłku. Tytuł rozdziału podaje ten moment. Sama fraza jest pochwałą. Potoczne „dziękujemy Allahowi za jedzenie” tłumaczy, dlaczego można ją wtedy wypowiedzieć, i nie stanowi dodatkowej formuły do wykucia.

Dłuższa formuła wychwalająca Allaha po jedzeniu

Jeśli interesuje cię dłuższa formuła, Sunan Abi Dawud 4023 przekazuje poniższe brzmienie dotyczące pożywienia:

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا الطَّعَامَ وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلاَ قُوَّةٍ

Alḥamdu lillāhi alladhī aṭʿamanī hādhā al-ṭaʿāma wa razaqanīhi min ghayri ḥawlin minnī wa lā quwwah. Wypowiadający chwali Allaha, który dał mu zjeść ten pokarm i zapewnił go bez własnej siły i mocy człowieka. Przekaz najpierw odnosi się do jedzenia. Potem podaje odrębną formułę dotyczącą odzieży. Tutaj przytoczona została część o jedzeniu.

Sahih al-Bukhari 5458 zawiera inne słowa pochwały, przekazane przez Abu Umamę w związku ze sprzątaniem nakrycia, przy którym jadł Prorok. Jeśli na jednej kartce widzisz kilka długich wyrażeń, poszukaj zbioru i okazji podanych dla każdego z nich. Możesz zapamiętać krótkie Alhamdulillah na co dzień, a dłuższych tekstów uczyć się osobno razem z ich źródłami.

Przy wypisywaniu tekstu z 4023 przyjrzyj się temu, kto dał pokarm, następnie temu, co otrzymał człowiek, a na końcu słowom o jego własnej mocy. W opisie odzieży nie mówi się już o jedzeniu. Wyraźne zaznaczenie tej zmiany ułatwia przepisanie odpowiedniego fragmentu z dłuższego hadisu.

Gdy ktoś inny przygotował posiłek

Istnieje też przykład prośby do Allaha o błogosławieństwo dla gospodarza. W Sahih Muslim 2042a Abdullah ibn Busr opowiada, że jego ojciec przyjął Proroka i poprosił go potem o modlitwę za nich. Prorok prosił Allaha, by pobłogosławił to, czym ich obdarzył, wybaczył im i okazał im miłosierdzie. Egipski Dar al-Ifta cytuje hadis w odpowiedzi o prośbach po posiłkach i zaleca modlitwę za osobę, która podała jedzenie.

Zobacz, co każde z tych wyrażeń kieruje do Allaha. Alhamdulillah chwali Allaha za pożywienie. W opowieści o gospodarzu jest zaś prośba do Allaha w imieniu innych ludzi. U kogoś przy stole można rozpoznać oba wyrazy wdzięczności i zachować właściwą dla nich sytuację. Przy dłuższej modlitwie sprawdź, czy dotyczy chwalenia Allaha za otrzymane pożywienie, czy prośby za gospodarza.

Przy czytaniu zaznacz, kto kolejno mówi. Gospodarz prosi o modlitwę, a gość wypowiada słowa prośby. Dotyczą one błogosławieństwa tego, co otrzymali gospodarze, przebaczenia i miłosierdzia. Zapisz ten przekaz w osobnym wierszu, by znaleźć go ponownie bez mylenia z modlitwami wychwalającymi Allaha po jedzeniu.

Obok numeru 2042a można napisać „prośba za gospodarza”, a obok numeru 2734a „pochwała po jedzeniu lub piciu”. Oba przekazy pochodzą z tego samego zbioru, lecz mówią o dwóch sytuacjach. Jeśli cytujesz jeden z nich innej osobie, podaj również temat.

Jak przeczytać tekst arabski i odnaleźć źródło

Bismillah i Bismillāh zapisują te same słowa alfabetem łacińskim. Kreska nad ā oznacza długą samogłoskę. Kropka pod ḥ w Alḥamdu wyróżnia arabską spółgłoskę. Forma bez znaków ułatwia wyszukiwanie, a znaki pomagają przyjrzeć się szczegółom w porównaniu z arabskim. Zapisz oryginał, gdy zamierzasz wrócić do dokładnego brzmienia.

Przy dłuższej frazie zapisz, kiedy się jej używa, tekst arabski, znaczenie i odsyłacz do zbioru. W wypadku zapomnienia na początku podaj Abu Dawud 3767. W wypadku pochwały podanej wyżej podaj Abu Dawud 4023. Jeśli wydanie używa też numeru w obrębie książki, zapisz pełne odwołanie z nazwą zbioru. Przewodnik po brzmieniu i przekazywaniu hadisów wyjaśnia, jak różne sposoby numerowania pozwalają dotrzeć do danej relacji.

Jeżeli notatka zawiera tylko alfabet łaciński, odnajdź najpierw wskazany hadis i dodaj do niej arabski zapis oraz polskie znaczenie. Gdy komuś ją pokażesz, będzie mógł odróżnić sposób czytania od treści wypowiedzi.

Przy porównaniu dwóch wydań warto też pilnować imienia osoby, która przekazała hadis. Wspomnienie Umara o wspólnym naczyniu prowadzi do początku posiłku. Relacja Aiszy dotyczy przypomnienia po rozpoczęciu. Te szczegóły dają czytelnikowi sposób sprawdzenia, czy w obu wydaniach trafił na tę samą narrację.

Jak korzystać z tych słów przy codziennych posiłkach

Przy śniadaniu zacznij od wspomnienia imienia Allaha. Jeśli przypomnisz sobie już po rozpoczęciu, użyj słów z przekazu Aiszy. Gdy skończysz, chwal Allaha. Powiązanie trzech wyrażeń z porą ich użycia pomaga dziecku lub osobie uczącej się. Na małej kartce możesz z jednej strony zapisać formułę, znaczenie i moment, a z drugiej źródła.

Polskie słowo „modlitwa” może oznaczać osobistą prośbę albo formalny akt kultu. Tu mowa o pamięci o Allahu, chwale i prośbie w związku z jedzeniem. Przewodnik o dua i salat tłumaczy pojęcia osobistej prośby i przepisanych modlitw rytualnych. Naucz się dwóch krótkich formuł najpierw, a jako osobny przypadek zanotuj słowa dla tego, kto przypomina sobie po rozpoczęciu posiłku.