De Filipijnse beweging voor rechtvaardigheid wint aanzienlijk aan momentum nu voorstanders in het hele land pleiten voor uitgebreide juridische hervormingen en verantwoording voor mensenrechtenschendingen.

De dageraad van een nieuwe afrekening

Vandaag, 25 februari 2026, terwijl de Filipijnen de 40e verjaardag van de People Power-revolutie herdenken, bevindt de natie zich op een spiritueel en juridisch kruispunt. Voor de moslimgemeenschap—de *Ummah*—is dit niet louter een politieke mijlpaal, maar een diepgaand moment van *Adl* (gerechtigheid) en *Amanah* (vertrouwen). De Filipijnse beweging voor rechtvaardigheid heeft een hoogtepunt bereikt, gedreven door een samenloop van internationale verantwoording en regionale wetgevende doorbraken die beloven de cultuur van straffeloosheid die de archipel lang heeft geteisterd, te ontmantelen [wikipedia.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE_W7DtaFcpSGL90djvANfN53HD9Zf9N0AKvijhUD5qocpzL4FYi_TIzLYgF3SFF5OsWgM2oMgNUbOwblz7D4wUBO8qH2XTyf3KrUpS8lxoAjNyibznr3yUd8W66_9fTbfnPa2s2DjEFNYUgU9FwdEo-IlitXRy0iuOaBdVpz-6yNyW0mhhkD96YQtiOhMh).

Van de zalen in Den Haag tot de levendige straten van Cotabato City: de eis voor uitgebreide juridische hervormingen is niet langer een gefluister, maar een gebrul. Voor het Moro-volk, dat decennia van *Zulm* (onderdrukking) en historische marginalisering heeft doorstaan, vertegenwoordigt het huidige momentum een zeldzame afstemming tussen binnenlandse wil en wereldwijde controle. Terwijl voorstanders in het hele land zich vandaag mobiliseren voor de "Trillion Peso March Part 3", is de focus duidelijk: een totale herziening van het rechtssysteem om de kwetsbaren te beschermen en de machtigen ter verantwoording te roepen [wikipedia.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE_W7DtaFcpSGL90djvANfN53HD9Zf9N0AKvijhUD5qocpzL4FYi_TIzLYgF3SFF5OsWgM2oMgNUbOwblz7D4wUBO8qH2XTyf3KrUpS8lxoAjNyibznr3yUd8W66_9fTbfnPa2s2DjEFNYUgU9FwdEo-IlitXRy0iuOaBdVpz-6yNyW0mhhkD96YQtiOhMh).

Het ICC en het streven naar verantwoording

In een ontwikkeling die schokgolven teweeg heeft gebracht in het Filipijnse politieke establishment, houdt het Internationaal Strafhof (ICC) momenteel een hoorzitting voor de "bevestiging van de aanklachten" tegen voormalig president Rodrigo Duterte van 23 tot 27 februari 2026 [hrw.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGcXlSIbbOLvKdaeW7iRBjKSGp-EAc8eZwNO7ndINwR1Q95hiN_KiKhPPcfMNNPu5Rz-fMECAFAruBTzJNa2uvvt6pu0FhCMEdEyY8R6atBFmlJpF8UKi0vCHcvvtRa-R-53OJ6fE4iLHPjEOTxF86rZK1h43Xc_vHnUTse73thPLLvimrcbdtcHVc6Vj-DVvPy). Duterte, die op 11 maart 2025 in Manilla werd gearresteerd, wordt geconfronteerd met drie aanklachten wegens misdaden tegen de menselijkheid in verband met de buitengerechtelijke executies tijdens de "oorlog tegen drugs" van zijn regering [un.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFuNmtFbBE-2zQMRTxP8NH6F8CfRLP9Vbz9UG1aqlOs1hORdID5ncXA6wUuRTa7fI6n1LDaDNikpkeMJZk5FrlzKrDLqbjZeeWT9pLY6FgL9dnPo3EWlYTxWE3pJIlFo_LFEOnxDaEe).

Vanuit een islamitisch perspectief is de verantwoording van een leider van cruciaal belang. De Profeet Mohammed (vrede zij met hem) leerde dat de meest geliefde persoon bij Allah op de Dag der Opstanding een rechtvaardige leider is, terwijl de meest gehate een tirannieke leider is. Voor de duizenden families in arme stedelijke gemeenschappen—velen van hen moslim—die dierbaren verloren door staatsgeweld, is dit proces een langverwachte stap naar herstelrecht. De aanklager van het ICC heeft een "gemeenschappelijk plan" geïdentificeerd om vermoedelijke drugspersoonlijkheden te neutraliseren, een strategie die vaak de eerlijke procesgang omzeilde die gegarandeerd wordt door zowel het wereldlijk recht als de Sharia-principes [wikipedia.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEBzn0nEQPaYUnYaO5sZRMhrpeRwvqX_wcflQ9qPqoVNkAmEEjPbOUGnVQkQW12J3_qFOCe2s2VKUcrWzgA5mDCHK9KLCaT_LEHrdlNRSsZyxxhtYt76-Q00Dkgb3h_K_Nkll2gXxdXReV1opPIxlAFCjeGY89NymuZMX0siruycry0z2Wzr-qoDY_rSebiWLe4SiNsdWk=).

Bangsamoro’s nieuwe dageraad: De Wet op de Overgangsjustitie van 2026

Terwijl de ogen van de wereld op Den Haag zijn gericht, werd dichter bij huis een historische wetgevende overwinning behaald. Op 29 januari 2026 keurde het Bangsamoro-parlement unaniem de **Bangsamoro Wet op de Overgangsjustitie en Verzoening van 2026** goed [bangsamoro.gov.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGs9VkXaydWYW6e7LuFLtK10bRYDCYBLgutrH9xbpgOiJpQaHpkdw5itsjUCvkbL60hJJdl6hoy8Ov0UGEZYO3G2KrN52uFuA36ybSLzA4aNZQkx9gKTFE-eofWv61WK-uWwGYZs21yPWYvNKRd9vrgdSHp7RMwRyObpGl4u7-gk5TFfrggEsmxVp-JhmeVU795FlKJwtrR37xFVa8kzDOwkiu6kbdyyBXseidukFEw4l1PXrTRIAdvrA0q6V13XRI6eqX-sA==). Deze wet stelt de Bangsamoro Transitional Justice and Reconciliation Commission (BTJRC) in, een onafhankelijk orgaan dat belast is met het onderzoek naar mensenrechtenschendingen en historische landonteigening die teruggaat tot de Amerikaanse koloniale periode [bangsamoro.gov.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEfvhsywac_dolkVrIowOtQODQSCTkRXG8VpmQGxluFvs8RCjtLkjy138CkiFGnzvhbujeR_d6L9Ml-ZVGtF61XpFaXgoOTE4NWUop3bez9H0lb64iMt-pwdJUmEF1hAg322y6IQy-_RsJYoTZuh8RzeY0VgX2Vfhljniqgz5BA9TccqHzjgvjDwuJ6gPb0Gc9NkqbFQNI9PhnR3UgV0GX8).

Dit is een monumentale stap voor de *Ummah* in de Filipijnen. Te lang werden de grieven van het Moro-volk afgedaan als louter "opstandigheid". De nieuwe wet erkent dat blijvende vrede onmogelijk is zonder de dieperliggende oorzaken van het conflict aan te pakken. De BTJRC heeft het mandaat om luistersessies in de gemeenschap te houden, zodat de stemmen van de *Mustad'afin* (de onderdrukten) eindelijk worden gehoord [bangsamoro.gov.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEfvhsywac_dolkVrIowOtQODQSCTkRXG8VpmQGxluFvs8RCjtLkjy138CkiFGnzvhbujeR_d6L9Ml-ZVGtF61XpFaXgoOTE4NWUop3bez9H0lb64iMt-pwdJUmEF1hAg322y6IQy-_RsJYoTZuh8RzeY0VgX2Vfhljniqgz5BA9TccqHzjgvjDwuJ6gPb0Gc9NkqbFQNI9PhnR3UgV0GX8). Door overgangsjustitie te integreren in het regionale onderwijssysteem, zorgt de regering van Bangsamoro ervoor dat toekomstige generaties hun geschiedenis niet begrijpen als een reeks nederlagen, maar als een veerkrachtige strijd voor waardigheid en zelfbeschikking.

De heilige verplichting: De onvoltooide zaken van Marawi

Ondanks deze stappen blijft de schaduw van de belegering van Marawi in 2017 groot. Begin 2026 kampt de Marawi Compensation Board (MCB) nog steeds met een enorme achterstand, met meer dan 12.000 claims die nog moeten worden verwerkt [gmanetwork.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG3ulEc97PHMZN01drFYpmz64NiitCx5O7mxtRVCkAcBpO8tv_7fNOdyK_pA94sXc1BZasP3T-VG93CFsNz1z9gq59CaP7Oj2579pdXRPmbi-CVTh7YmTxnXBblZ9JSVqXwtwmIZIzQAc2vqjcv0CJqX-p4NiDxj6Nr-GeU1C_60UYQL72f3RNcxswQmOp1UOpC6v_EtdRWEKBtETde4cpWd2ScKTyBtTcGtk3vNsh2zUeoZD8tz3cUyPSy4hkWMQru_ZqpM4aT). Voor de ontheemden (IDP's) van de enige islamitische stad van het land is rechtvaardigheid niet alleen een juridisch concept; het is het vermogen om naar huis terug te keren en hun leven weer op te bouwen.

Voorvechters zoals de Marawi Reconstruction Conflict Watch (MRCW) hebben de rehabilitatie van Marawi terecht een "heilige verplichting" genoemd [bangsamoro.gov.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEGlLj7iFJcKH0sFjtSO6SiRWz0qO2h3zzCd8U0uYNst3Lb-_JqoUoew3C5J_6Bw69QvDbcSHMhX63sz_sYHEYWOqglMIGRTFkefIcNtxiiv-Gt6grd0Og30DVr_rVUCmjQT_6TcY4o-qkVzfsOuYeEq0ywMdmBa3_9bNktfI-Fmjx5CWN4TEzcedHuFraUbz0u4Oh_fgdKXGV0V9b4pAjIgTws_YZ9jnTZ-8uMz1Lls2pU). Het trage tempo van de compensatie—waarbij slechts een fractie van de benodigde 20 miljard peso is uitgekeerd—is een test voor de toewijding van de nationale regering aan het Moro-volk [gmanetwork.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG3ulEc97PHMZN01drFYpmz64NiitCx5O7mxtRVCkAcBpO8tv_7fNOdyK_pA94sXc1BZasP3T-VG93CFsNz1z9gq59CaP7Oj2579pdXRPmbi-CVTh7YmTxnXBblZ9JSVqXwtwmIZIzQAc2vqjcv0CJqX-p4NiDxj6Nr-GeU1C_60UYQL72f3RNcxswQmOp1UOpC6v_EtdRWEKBtETde4cpWd2ScKTyBtTcGtk3vNsh2zUeoZD8tz3cUyPSy4hkWMQru_ZqpM4aT). In de islam is het achterhouden van het loon van een werknemer of datgene waar een slachtoffer recht op heeft, een ernstige zonde. De Filipijnse beweging voor rechtvaardigheid moet prioriteit geven aan de volledige en snelle compensatie van de inwoners van Marawi om de wonden van de belegering te helen en te voorkomen dat de zaden van toekomstige wrok wortel schieten.

Bescherming van de verdedigers van de Ummah

Een cruciaal onderdeel van de lopende juridische hervorming is de druk voor de **Human Rights Defenders Protection Act (HB 77)**. Deze wetgeving is bedoeld om "red-tagging" strafbaar te stellen—de gevaarlijke praktijk waarbij activisten en religieuze leiders worden bestempeld als terroristen of communisten [amnesty.org.ph](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGoqzZMPQE2IAgCrbZWWw0Iyl9nTaLVKiZknrI64zfVcbI_-Saxr40U_O2tI9Qlgyk_LLsWYvsOvD0GwDrNhGYeZeqaQV6C0A1O8mAVeh7ogRkjKY5rJs74LjPm1bnDSp3ClR9x886OFRXYUs2cx_vLe_ULYCPMsA==). Moslimgeleerden en activisten zijn vaak het doelwit geweest van dergelijke laster, vaak gebaseerd op islamofobe stereotypen [unodc.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGNxu34Oxd6VkvKKGfFQKNHTF5wvYVKb3KF-VJRqVL_JvUX5Junvb2hPBZs3ucvSpfwjJXpU9ihc_rk_nGOEfJ5ctDkM927Nn99eEBJCOY0uFndleXdYNEylNBQYagl0MAv6CGAILXWgGAcJN-yWXc6liqPZp_FJs9sL5m7J2hHs0h5HBVdUlxnkhyvGbhGqoHT6FSUpc_FlCaAgg==).

De aanname van deze wet zou een noodzakelijk schild bieden voor degenen die de waarheid spreken tegen de macht. Bovendien vertegenwoordigen recente initiatieven van de UNODC om gidsen over islamitische praktijken voor gevangenisbewaarders te introduceren, een groeiende erkenning van de noodzaak van culturele en religieuze gevoeligheid binnen het strafrechtsysteem [unodc.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGNxu34Oxd6VkvKKGfFQKNHTF5wvYVKb3KF-VJRqVL_JvUX5Junvb2hPBZs3ucvSpfwjJXpU9ihc_rk_nGOEfJ5ctDkM927Nn99eEBJCOY0uFndleXdYNEylNBQYagl0MAv6CGAILXWgGAcJN-yWXc6liqPZp_FJs9sL5m7J2hHs0h5HBVdUlxnkhyvGbhGqoHT6FSUpc_FlCaAgg==). Voor moslimgevangenen, die vaak te maken krijgen met dubbele discriminatie, zijn deze hervormingen essentieel om ervoor te zorgen dat hun waardigheid—geschonken door Allah—zelfs achter de tralies behouden blijft.

Conclusie: Een oproep tot standvastigheid

Terwijl we naar de toekomst kijken, moet de Filipijnse beweging voor rechtvaardigheid standvastig blijven (*Sabr*). De vooruitgang die begin 2026 is geboekt is aanzienlijk, maar de weg naar ware *Adl* is lang. De integratie van Sharia-rechtspraak in het nationale juridische kader in Bangsamoro, de succesvolle vervolging van degenen die verantwoordelijk zijn voor buitengerechtelijke executies en het volledige herstel van Marawi zijn de maatstaven waaraan dit tijdperk zal worden afgemeten.

De *Ummah* in de Filipijnen staat in de voorhoede van deze strijd, niet als een afzonderlijke entiteit, maar als een essentieel onderdeel van een nationale beweging die een rechtssysteem eist dat blind is voor macht en gevoelig voor het diverse spirituele weefsel van het Filipijnse volk. Moge ons streven naar rechtvaardigheid worden geleid door de goddelijke principes van barmhartigheid en waarheid, en zo een toekomst waarborgen waarin elke burger in vrede en waardigheid kan leven.