Internationale Stichting voor Oeigoerse Mensenrechten en Democratie publiceert nieuw jaarverslag en roept internationale gemeenschap op tot voortdurende aandacht voor regionale mensenrechten en democratie

Inleiding: Een roep om gerechtigheid in de duisternis

Op 28 februari 2026 heeft de in Washington gevestigde **Internationale Stichting voor Oeigoerse Mensenrechten en Democratie (IUHRDF)** officieel haar "Jaarverslag 2026 over de situatie van de mensenrechten en democratie in Oost-Turkestan" gepubliceerd. Dit rapport is niet alleen een samenvatting van de grimmige situatie in de regio van het afgelopen jaar, maar ook een dringende oproep aan de wereldwijde moslimbroeders en -zusters (Ummah) en de internationale gemeenschap. Tegen de achtergrond van de huidige geopolitieke onrust is het lijden van de Oeigoerse moslims niet langer louter een regionale etnische kwestie; het is uitgegroeid tot een directe uitdaging voor de kernwaarden van het islamitische geloof: rechtvaardigheid (Adl), waardigheid en vrijheid van geloof [Source](https://www.uhrp.org).

De voorzitter van de stichting merkte in het voorwoord van het rapport op dat, ondanks herhaalde veroordelingen door de internationale gemeenschap, de systematische onderdrukking van Oeigoeren en andere Turkse moslims niet is gestopt, maar zich juist op een meer verborgen en gedigitaliseerde manier blijft ontwikkelen. Het rapport benadrukt dat het als lid van de moslimgemeenschap een heilige plicht is om aandacht te besteden aan het lot van Oost-Turkestan, als uiting van het geloofsprincipe van "verzet tegen onderdrukking (Zulm)".

Geloof onder vuur: De "sinisering" van de islam en de ondergang van religieus erfgoed

Een van de meest opvallende delen van het rapport documenteert de verwoestende impact van het zogenaamde beleid van "sinisering van religie" op de praktijk van het islamitische geloof. Volgens de laatste monitoringgegevens van 2025 tot begin 2026 zijn ongeveer 16.000 moskeeën in Oost-Turkestan (ongeveer 65% van het totaal) gesloopt of structureel beschadigd [Source](https://www.humanrightsresearch.org). Deze heilige gebedshuizen zijn omgebouwd tot cafés, bars of zelfs openbare toiletten, wat niet alleen een vernietiging van architectuur is, maar ook een ontheiliging van het spirituele thuis van moslims.

Het rapport maakt specifiek melding van de 96-jarige Oeigoerse imam **Abidin Damollam**, die in februari 2025 in de gevangenis overleed. Deze gerespecteerde religieuze leider werd veroordeeld tot negen jaar gevangenisstraf wegens het "verspreiden van religieus extremisme" en eindigde zijn leven achter de tralies [Source](https://www.uscirf.gov). Zijn martelaarschap symboliseert de ondergang van een hele generatie Oeigoerse religieuze intellectuelen. Daarnaast wijst het rapport erop dat de autoriteiten tijdens de Ramadan van 2026 doorgingen met het strikt verbieden van vasten voor ambtenaren, studenten en minderjarigen. Moslims werden gedwongen om overdag te eten, en in halalrestaurants werd zelfs varkensvlees geforceerd geserveerd als onderdeel van een beoordeling voor "ideologische transformatie" [Source](https://www.uyghurcongress.org).

Moderne slavernij: Dwangarbeid en de morele crisis in de wereldwijde toeleveringsketen

Het IUHRDF-rapport gaat diep in op het groeiende probleem van dwangarbeid in Oost-Turkestan. In januari 2026 waarschuwden mensenrechtenexperts van de VN opnieuw dat de programma's voor arbeidsverplaatsing in de regio het niveau van "slavernij" en "misdaden tegen de menselijkheid" hebben bereikt [Source](https://www.justiceforall.org). Miljoenen Oeigoerse moslims zijn gedwongen verplaatst van hun geboorteplaats naar fabrieken in het binnenland, waar ze onder streng toezicht werken in de katoenpluk, de productie van zonnepanelen en de kledingindustrie.

Vanuit het perspectief van de islamitische economische ethiek is dit bedrijfsmodel, gebaseerd op uitbuiting en dwang, volledig in strijd met de islamitische leer over "eerlijke handel" en de "waardigheid van de arbeider". Het rapport onthult dat, hoewel sommige westerse merken hebben aangekondigd zich uit de regio terug te trekken, er nog steeds een groot aantal producten met een "halal"-label wordt geproduceerd in de context van dwangarbeid, wat de wereldwijde moslimconsument ernstig misleidt. De stichting roept de lidstaten van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking (OIC) op om strengere mechanismen voor de controle van toeleveringsketens in te stellen, om ervoor te zorgen dat de handel in de moslimwereld niet is gebouwd op het bloed en zweet van hun geloofsgenoten [Source](https://www.uhrp.org).

Transnationale repressie: Ballingen in de schaduw en verscheurde families

Een ander kernhoofdstuk van het rapport richt zich op "transnationale repressie". Sinds 2025 heeft de Chinese overheid de intimidatie van Oeigoerse dissidenten in het buitenland opgevoerd. Via een systeem van collectieve bestraffing gebruiken de autoriteiten familieleden die in het land zijn achtergebleven als gijzelaars om Oeigoeren in het buitenland tot zwijgen te dwingen of hen te dwingen als spion op te treden [Source](https://www.hrw.org).

De stichting heeft meerdere gevallen gedocumenteerd van moslims in ballingschap in Turkije, Centraal-Azië en Zuidoost-Azië die het risico lopen op illegale repatriëring. Het rapport merkt op dat sommige landen met een moslimmeerderheid, omwille van economische belangen, concessies hebben gedaan aan Peking in uitleveringsverdragen, wat ernstig in strijd is met het principe van de sharia over de "bescherming van asielzoekers". Het rapport noemt specifiek de familietragedie van mevrouw **Rebiya Kadeer**: hoewel zij zich in het buitenland inzet voor democratie en mensenrechten, worden haar kinderen en kleinkinderen in China voortdurend vastgehouden en lastiggevallen. Het handelscentrum van haar familie werd eind 2024 volledig gesloopt in een poging haar historische sporen in de Oeigoerse samenleving uit te wissen [Source](https://www.voanews.com).

Bevordering van de democratie: Empowerment van vrouwen en jongeren

Ondanks de vele moeilijkheden benadrukt de IUHRDF in het rapport het belang van het bevorderen van democratie en de opbouw van een maatschappelijk middenveld. In 2025 kreeg de Oeigoerse mensenrechtenbeweging verdere internationale erkenning; organisaties zoals de "Campaign for Uyghurs" ontvingen de Democratieprijs 2025 [Source](https://www.ned.org). Het rapport stelt dat democratie niet alleen een westers politiek concept is, maar ook een effectieve manier om het islamitische principe van "overleg (Shura)" te realiseren en de rechten van minderheden te waarborgen.

De stichting besteedt bijzondere aandacht aan de situatie van Oeigoerse vrouwen. Het rapport beschrijft in detail het beleid van gedwongen sterilisatie, gedwongen abortus en het dwingen van Oeigoerse vrouwen tot huwelijken met Han-Chinese mannen, wat wordt omschreven als "biologische genocide" [Source](https://www.genocidewatch.com). Door het opzetten van Oeigoerse taalscholen en culturele centra in gemeenschappen in het buitenland, zet de stichting zich in voor het opleiden van een nieuwe generatie democratische leiders, om ervoor te zorgen dat de vlam van de Oeigoerse beschaving in ballingschap blijft branden [Source](https://www.uyghurhjelp.org).

De verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap: Van veroordeling naar actie

Aan het einde van het rapport doet de Internationale Stichting voor Oeigoerse Mensenrechten en Democratie specifieke aanbevelingen aan de Verenigde Naties, de Organisatie voor Islamitische Samenwerking en nationale regeringen:

1. **Aanstelling van een speciale rapporteur:** Dring er bij de VN-Mensenrechtenraad op aan een speciale rapporteur aan te stellen die specifiek verantwoordelijk is voor de mensenrechtensituatie in Oost-Turkestan, en zorg ervoor dat deze onbeperkte toegang heeft voor onderzoek ter plaatse [Source](https://www.uhrp.org).
2. **Juridische verantwoording:** Roep het Internationaal Strafhof (ICC) of het Internationaal Gerechtshof (ICJ) op om een formeel onderzoek in te stellen naar genocide en misdaden tegen de menselijkheid.
3. **Solidariteit in de moslimwereld:** Adviseer de Organisatie voor Islamitische Samenwerking met klem om mensenrechten en religieuze vrijheid als kernpunten op te nemen in bilaterale handelsbesprekingen met China, en te stoppen met het steunen van onderdrukkend beleid op internationale podia [Source](https://www.uyghurcongress.org).
4. **Bescherming van vluchtelingen:** Roep landen als Turkije en Maleisië op om Oeigoerse vluchtelingen een permanent verblijfsrecht te bieden, om te voorkomen dat zij worden teruggestuurd naar een situatie waarin zij risico lopen op marteling.

Slotwoord: Gerechtigheid zal zegevieren

De publicatie van het "Jaarverslag 2026" is niet alleen een juridisch en politiek document, maar ook een morele verklaring. Voor de 1,8 miljard moslims wereldwijd is het lijden in Oost-Turkestan een wond op het lichaam van de Ummah. Zoals de Profeet Mohammed (vrede zij met hem) zei: "De gelovigen zijn in hun onderlinge liefde, genade en medeleven als één lichaam; wanneer een lichaamsdeel lijdt, deelt het hele lichaam in de slapeloosheid en de koorts."

De Internationale Stichting voor Oeigoerse Mensenrechten en Democratie is ervan overtuigd dat zolang de internationale gemeenschap betrokken blijft en de krachten van rechtvaardigheid hun stem laten horen, het licht van democratie en vrijheid uiteindelijk Oost-Turkestan zal verlichten. Wij roepen elke gewetensvolle burger op, ongeacht hun geloof, om aan de juiste kant van de geschiedenis te staan en gezamenlijk een einde te maken aan deze meest tragische mensenrechtencrisis van de 21e eeuw.