Canadese Oeigoerse Vereniging roept internationale gemeenschap op niet te zwijgen en dringend actie te ondernemen tegen mensenrechtenschendingen in Oost-Turkestan

Inleiding: Een gewetensproef voor de Ummah

Vandaag de dag is de genocide waar de Oeigoerse moslims in Oost-Turkestan mee te maken hebben, een gewetensproef geworden voor de gehele mensheid, en in het bijzonder voor de islamitische Ummah. De Canadese Oeigoerse Vereniging (Uyghur Association of Canada) en het Uyghur Rights Advocacy Project (URAP) hebben in recente verklaringen felle kritiek geuit op het zwijgen van de internationale gemeenschap, en met name de moslimwereld, over de systematische onderdrukking in Oost-Turkestan. In een dringende oproep op 25 februari 2026 werd geëist dat er onmiddellijk actie wordt ondernomen tegen het beleid van het Chinese regime om de islamitische identiteit in de regio uit te wissen, moskeeën te vernietigen en het toezicht via kunstmatige intelligentie te verscherpen [1.1](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFlP63Zlj-D9lgp2G309EA6XjJMs2Cwfs3FsprH6yL5fxiT-2TAuCPb0KMT6ojY63UxtjSFNlIoaHdag19zwroiPLNhEthk3CdpGF1eNb5E0tc0udR5x6KghSt_LWTuw0oqjTk6g1kPa_6qmjk7gQx5qnrYvXJpHmJ5yhOywL-Pz2BsbsAvocYHxlO1Y5PHTBNTx_eyAoJvlmI=).

Een nieuw type onderdrukking in Oost-Turkestan: Kunstmatige intelligentie en de digitale gevangenis

Volgens het rapport "Oost-Turkestan Mensenrechtenschendingen Index 2025", dat in februari 2026 in Istanbul werd gepubliceerd, heeft de Chinese overheid haar onderdrukkingsbeleid in de regio versterkt met geavanceerde technologie. Het rapport benadrukt dat de fysieke controlemechanismen van 2024 in 2025 en 2026 volledig zijn getransformeerd naar een geautomatiseerd bewakingssysteem dat wordt ondersteund door kunstmatige intelligentie (AI) [1.1](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFlP63Zlj-D9lgp2G309EA6XjJMs2Cwfs3FsprH6yL5fxiT-2TAuCPb0KMT6ojY63UxtjSFNlIoaHdag19zwroiPLNhEthk3CdpGF1eNb5E0tc0udR5x6KghSt_LWTuw0oqjTk6g1kPa_6qmjk7gQx5qnrYvXJpHmJ5yhOywL-Pz2BsbsAvocYHxlO1Y5PHTBNTx_eyAoJvlmI=). Dit systeem markeert het dagelijks leven van de Oeigoeren, inclusief de meest elementaire religieuze activiteiten zoals bidden of het voeren van religieuze gesprekken, als "extremisme" en plaatst hen automatisch op lijsten voor detentie.

Vanuit het perspectief van islamitische waarden is dit niet alleen onderdrukking van een volk, maar een openlijke aanval op de vrijheid van aanbidding op de aarde van Allah. Onder het Chinese beleid van de "sinificatie van religie" verscheurt de inbeslagname van exemplaren van de Heilige Koran, het ombouwen van moskeeën tot uitgaansgelegenheden en het martelaarschap van geleerden in gevangenissen (zoals het overlijden van Imam Abidin Damollam in detentie) het hart van de Ummah [1.5](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE7tFxyTzOHvhWqNu1noD6BlYG9oHprJXnfEYVMriWCg2fZAgBCDg1ip34OruHuxJhKg3vLP5R9HHdZPFU0-c7mAdLuKti-coyAML0BoTVOG_A9Kn64xnIIFzkgLjQTuqIHypHsYXn0AbloGjNfQZ4HHJRXKtdskZTgrU2ttXDNu3uDzApsLfJiTxMmdQcnoIi_hMAwWRwJGqJMrwmDOWS6sELADdIsndWxuDRf-DuBc5Si96jYLTj1XYOcrpqSBJnVgsrw6l-cD6qXh-JCFNZ4CscFiBf9xGp1nIQy4EXbdjYafJXsmMTbvEA=).

De Oeigoerse beweging in Canada en het M-62 programma

Als resultaat van de voortdurende inspanningen van de Canadese Oeigoerse Vereniging en URAP heeft de Canadese regering de M-62 resolutie aangenomen voor de opvang van 10.000 Oeigoerse vluchtelingen. Sinds mei 2025 wordt URAP officieel erkend als partnerorganisatie door het Canadese ministerie van Immigratie [1.6](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFLnAYeSInw2MkZdCPAqIt6QIJ1WjLCqJSbjEBJwgQ8q1bNn2hx96X8ZExurVw4YEM0zhLWTHjQ2w1nqUX7SY_TRV75aKuyK50YDQ00J6-X3mCofJVNDurYWkovxldCRZP_xDC0F8fQyvsjd6gyDGy55bM8q1H3ZInVnkln2Iwe4HA6Nw==). Via dit programma zijn Oeigoerse broeders en zusters die gevaar liepen in Thailand, Turkije en andere derde landen, naar Canada gekomen. Een voorbeeld van een overwinning van deze inspanningen is Idris Hasan, die na een lange detentie in Marokko naar Canada kon komen om herenigd te worden met zijn gezin [1.6](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFLnAYeSInw2MkZdCPAqIt6QIJ1WjLCqJSbjEBJwgQ8q1bNn2hx96X8ZExurVw4YEM0zhLWTHjQ2w1nqUX7SY_TRV75aKuyK50YDQ00J6-X3mCofJVNDurYWkovxldCRZP_xDC0F8fQyvsjd6gyDGy55bM8q1H3ZInVnkln2Iwe4HA6Nw==).

Tegelijkertijd heeft het Chinese regime de druk op Oeigoerse activisten in Canada, waaronder de heer Mehmet Tohti, opgevoerd. Hoewel de Chinese overheid eind 2024 sancties aankondigde tegen 12 medewerkers van URAP, noemde Mehmet Tohti dit een "ereteken" en verklaarde hij dat de strijd tegen onderdrukking niet zal stoppen [1.18](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHtTmf9UlZHcjVtwXOC79GFHzwc-w3G4uHqPU7o5vPIQtGtHT5Lh6sz3HF62wM39qYtVrcsXyqDLc1zkquSPzfjSSoP9lctJq-HKD6TC6RM3_K7Zd8Tqbgcq5WVUyjF63gx4KTUSKNDBSOyw4c8lgoghgbpxu0FZ-TqRHKZFk5z2wK_uaOGmxZMbbPcM4LHLnHLnlGKrh5wKnVmADPtF0Lln_Y=). In het Canadese parlement is tevens de "Wet ter voorkoming van Oeigoerse dwangarbeid" ingediend, die pleit voor het blokkeren van producten op de Canadese markt die zijn vervaardigd door de slavernij van Oeigoeren [1.6](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFLnAYeSInw2MkZdCPAqIt6QIJ1WjLCqJSbjEBJwgQ8q1bNn2hx96X8ZExurVw4YEM0zhLWTHjQ2w1nqUX7SY_TRV75aKuyK50YDQ00J6-X3mCofJVNDurYWkovxldCRZP_xDC0F8fQyvsjd6gyDGy55bM8q1H3ZInVnkln2Iwe4HA6Nw==).

De verantwoordelijkheid van de islamitische wereld en politiek zwijgen

Een punt dat in de oproep van de Canadese Oeigoerse Vereniging speciaal wordt benadrukt, is de houding van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking (OIC) en moslimlanden. Zoals vermeld in de Hadith: "De gelovigen zijn als één lichaam; als één deel ervan lijdt, lijdt de rest van het lichaam mee." Echter, het feit dat veel moslimlanden hun economische belangen bij China boven religieuze broederschap en rechtvaardigheid stellen, draagt bij aan de voortduur van de onderdrukking in Oost-Turkestan.

Recente berichten tonen aan dat de Chinese overheid haar samenwerking met Arabische landen gebruikt om "grensoverschrijdende repressie" uit te oefenen, met als doel Oeigoeren in het buitenland te repatriëren en het zwijgen op te leggen [1.13](https://urap.ca/reports/). De Canadese Oeigoerse Vereniging roept moslimleiders op om niet te geloven in de valse propaganda van China en een duidelijk standpunt in te nemen tegen de vernietiging van moskeeën en de beperking van islamitisch onderwijs in de regio. Zij benadrukken dat de kwestie Oost-Turkestan niet slechts een politieke zaak is, maar een kwestie van het beschermen van de heilige waarden van de islam.

Internationale druk en toekomstige stappen

In januari 2026, voorafgaand aan het bezoek van de nieuwe Canadese premier Mark Carney aan China, eisten Oeigoerse organisaties dat hij mensenrechten, en in het bijzonder de Oeigoerse genocide, centraal stelt in de gesprekken [1.14](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFfmkmlH5WEWRjeRjaqcDvdTvRya77lPx9L9x0gXFdpV5vlajacVRflj3F_noZChF4WdlY7RROnM6MRwKSuKZcwRs5N2pfJOjea4pmjax691QoGwqep4Gcik2GHjQVQeJ3vHZWNa-GV1fLxZllPc4AOs_mie5hL-qWeez-IBPnbZEog9A==). Zij riepen de internationale gemeenschap tevens op tot de volgende dringende maatregelen:

1. **Officiële erkenning van de genocide:** Dat meer landen de acties van China juridisch als genocide bestempelen. 2. **Verbod op producten uit dwangarbeid:** Het afsnijden van de winsten die voortvloeien uit de slavernij van Oeigoeren. 3. **Bescherming van vluchtelingen:** Het voorkomen dat Oeigoeren in derde landen worden teruggestuurd naar China. 4. **De rol van de Verenigde Naties:** Het doorbreken van het zwijgen na het rapport van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN uit 2022 en het in gang zetten van een effectief onderzoeksmechanisme [1.8](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFyQ1-YKtYjF0ebSwFLqfq5lEbpmR6LaqFXwUSBxvErma33VOgxdt6Xx6Hr26Hx0o2Spy34eABJg7R4bRIZOVjQXSwTIlSUFZhgR1996jWWsMOhoYwN95rAKOKSsmNwgdfROt_lhtZhmAQ9ylnYQ4wMfyWKeTptQn8Ulq-EkFvB1vswL8zxr-aIUdnEDwA2Ki_qn_0Iog==).

Conclusie: Verenigd voor rechtvaardigheid

Deze oproep van de Canadese Oeigoerse Vereniging herinnert ons eraan dat het bestrijden van onderdrukking niet alleen de verantwoordelijkheid is van de Oeigoeren, maar van de gehele mensheid en de Ummah. Op een moment dat de oproep tot het gebed in de moskeeën van Oost-Turkestan wordt gesmoord en moeders van hun kinderen worden gescheiden, is zwijgen gelijk aan medeplichtigheid aan de onderdrukker. Als moslims zijn wij verplicht om, waar ter wereld we ook zijn, de waarheid te spreken, de onderdrukten de hand te reiken en de stem te zijn van onze Oeigoerse broeders en zusters op het internationale toneel. Rechtvaardigheid kan vertraagd worden, maar zal nooit verloren gaan. Het is tijd om samen actie te ondernemen voor de vrijheid van Oost-Turkestan en het herstel van de menselijke waardigheid van het Oeigoerse volk.