Gedetailleerde analyse van de activiteiten van de Islamitische Staat in de afgelopen jaren en de tegenmaatregelen van de internationale gemeenschap

Inleiding: Het nieuwe gezicht van de "Islamitische Staat" en de wereldwijde dreiging

Nu we het jaar 2026 zijn binnengegaan, heeft de organisatie "Islamitische Staat" (ISIS) de vorm van een "staat" die grote gebieden controleert — zoals in 2014 — volledig losgelaten. In plaats daarvan is het getransformeerd tot een wereldwijd verspreid, maar uiterst gevaarlijk netwerk. Hoewel de organisatie in 2019 in de Syrische regio Baghouz territoriaal werd verslagen, vormen haar ideologische gif en regionale takken nog steeds een ernstige bedreiging voor de eenheid van de islamitische oemma en de wereldvrede [Source](https://icct.nl/publication/the-islamic-state-in-2025-an-evolving-threat-facing-a-waning-global-response/). In de afgelopen twee jaar, en met name sinds 2024, is het activiteitencentrum van de organisatie meer verschoven van het Midden-Oosten naar Afrika en Centraal-Azië. In dit artikel bespreken we in detail de koers van de organisatie in de afgelopen jaren, de tegenmaatregelen van de internationale gemeenschap en de verantwoordelijkheid van de islamitische wereld in de strijd tegen deze fitna van de 'Khawarij'.

De Khorasan-tak (ISIS-K): Nieuwe aanvallen op Centraal-Azië en Rusland

Een van de meest opvallende ontwikkelingen van de afgelopen jaren is de versterking van de in Afghanistan gevestigde "Khorasan-tak" (ISIS-K). De terroristische aanslag in maart 2024 op de concertzaal "Crocus City Hall" in de Russische hoofdstad Moskou, waarbij meer dan 140 mensen om het leven kwamen, toonde het vermogen van deze tak aan om complexe operaties over lange afstanden uit te voeren [Source](https://www.stimson.org/2024/moscow-attack-reflects-russian-intelligence-weakness-and-isis-k-ambitions/). Deze aanval was niet alleen een uitdaging voor Rusland, maar voor de veiligheid van de gehele regio.

Eerder, in januari 2024, vond er een dubbele explosie plaats in de Iraanse stad Kerman tijdens een herdenkingsceremonie voor Qasem Soleimani, waarbij bijna 100 mensen omkwamen. Ook hiervoor was de Khorasan-tak verantwoordelijk [Source](https://www.theguardian.com/world/2024/mar/23/islamic-states-deadly-moscow-attack-highlights-its-fixation-with-russia). Deze acties laten zien dat ISIS haar lijst van "vijanden" uitbreidt en probeert sektarische conflicten binnen moslimlanden aan te wakkeren, terwijl ze profiteert van de mazen in de veiligheid tussen grootmachten. Hoewel de Taliban-regering in Afghanistan harde operaties tegen ISIS heeft uitgevoerd, blijven de ondergrondse netwerken van de organisatie terreur zaaien in de regio.

Afrika: Het nieuwe centrum van terrorisme

Tegen 2025 is het Afrikaanse continent, en met name de Sahel-regio (Mali, Niger, Burkina Faso), het meest actieve operatiegebied van ISIS geworden. De "Sahel-tak" van ISIS (ISSP) heeft effectief geprofiteerd van het veiligheidsvacuüm dat ontstond na de terugtrekking van westerse machten, met name Frankrijk, uit deze regio's [Source](https://www.parliament.uk/business/publications/research/briefing-papers/CBP-10234/countering-islamic-statedaesh-in-africa-syria-and-iraq-2025).

Politieke instabiliteit, armoede en tribale conflicten in deze gebieden boden een vruchtbare bodem voor de rekrutering door ISIS. In het noorden van Nigeria heeft de "West-Afrikaanse tak" (ISWAP) haar economische basis versterkt door de lokale bevolking te controleren en belastingen te innen. Deze uitbreiding in Afrika is niet alleen een militaire dreiging, maar een ramp die de sociale structuur van lokale moslimgemeenschappen vernietigt [Source](https://ict.org.il/the-rise-of-the-islamic-state-in-africa-in-the-sahel-west-and-east-africa/).

Syrië en Irak: Pogingen tot herstel van een organisatie zonder territorium

De politieke veranderingen in Syrië eind 2024, na de val van de regering van Bashar al-Assad, leken een nieuwe kans te bieden voor ISIS. In de eerste helft van 2025 was er een aanzienlijke toename van ISIS-aanvallen in de oostelijke regio's van Syrië [Source](https://sfuturem.org/escalation-of-activity-by-the-islamic-state-isis-against-the-syrian-transitional-government/). De organisatie blijft de tactiek van het "doorbreken van muren" gebruiken om haar leden te bevrijden uit gevangenissen die onder controle staan van de Syrische Democratische Krachten (SDF).

In Irak eindigde de militaire missie van de door de VS geleide internationale coalitie officieel in september 2025, waarna deze overging in bilaterale veiligheidssamenwerking [Source](https://www.state.gov/joint-statement-announcing-the-timeline-for-the-end-of-the-military-mission-of-the-global-coalition-to-defeat-isis-in-iraq/). Hoewel het Iraakse leger voortdurend klappen uitdeelt aan de restanten van ISIS, blijven slapende cellen van de organisatie bestaan in bergachtige en woestijngebieden. Deze situatie bewijst eens te meer dat moslimlanden hun onderlinge samenwerking moeten versterken in plaats van te vertrouwen op externe machten voor hun eigen veiligheid.

Islamitisch perspectief: ISIS — Een dolk in het hart van de Oemma

Vanuit het oogpunt van de islamitische sharia en geleerden is de ISIS-organisatie de "Khawarij" van onze tijd. Hun daden staan volledig haaks op de islamitische principes van barmhartigheid, rechtvaardigheid en vrede. De meest invloedrijke islamitische instellingen ter wereld, waaronder de Al-Azhar Universiteit, de Raad van Hoge Geleerden van Saoedi-Arabië en de Wereldunie van Moslimgeleerden, hebben ISIS uitgeroepen tot "vijand van de islam" [Source](https://www.wilsoncenter.org/article/muslims-against-isis-part-1-clerics-scholars).

ISIS heeft de meeste schade toegebracht aan moslims. De overgrote meerderheid van de slachtoffers van hun aanvallen zijn onschuldige moslims. Bovendien hebben hun gruweldaden geleid tot een toename van "islamofobie" in de westerse wereld, de uitsluiting van moslims en de aantasting van het imago van de islam. Waar echte jihad staat voor het bestrijden van onderdrukking en het vestigen van rechtvaardigheid, zijn de daden van ISIS niets anders dan het zaaien van tweedracht, het doden van onschuldigen en het verdelen van de oemma [Source](https://www.independent.co.uk/news/world/asia/70000-indian-muslim-clerics-issue-fatwa-against-isis-the-taliban-alqaeda-and-other-terror-groups-a6770241.html).

Internationale tegenmaatregelen en politieke spelletjes

De internationale gemeenschap bestrijdt ISIS op militair, economisch en digitaal vlak. Volgens rapporten van de VN-Veiligheidsraad is er enige vooruitgang geboekt bij het blokkeren van de online propaganda van ISIS en het afsnijden van hun financiële bronnen [Source](https://www.securitycouncilreport.org/what-in-blue/2026/02/counter-terrorism-briefing-on-the-secretary-generals-strategic-level-report-on-isil-daesh-3.php). Echter, geopolitieke rivaliteit tussen grootmachten (zoals de oorlog in Oekraïne en de competitie tussen de VS en China) verzwakt de internationale samenwerking in de strijd tegen terrorisme.

Vanuit het perspectief van moslims is er vaak sprake van een "dubbele standaard" in het antiterrorismebeleid van westerse landen. Terwijl ISIS wordt bestreden, worden de diepere oorzaken van terrorisme — zoals politieke onrechtvaardigheid, koloniale overblijfselen en de Palestijnse kwestie — vaak genegeerd. Deze eenzijdige benadering biedt terroristische organisaties de kans om hun valse claim dat zij "vechten voor rechtvaardigheid" te verspreiden [Source](https://www.un.org/press/en/2025/sc15584.doc.htm).

Conclusie: De redding van de Oemma ligt in eenheid en bewustzijn

De dreiging van de "Islamitische Staat" kan niet alleen met militaire kracht worden aangepakt. Dit is een ideologische strijd. Om radicalisering binnen hun eigen gelederen tegen te gaan, moeten moslimgemeenschappen jongeren voorzien van correcte islamitische kennis, sociale rechtvaardigheid bevorderen en het vermogen ontwikkelen om politiek hun eigen lot te bepalen.

Het verdwijnen van destructieve organisaties zoals ISIS hangt af van de eenheid van de oemma, de juiste leiding van geleerden en het beëindigen van wereldwijde onrechtvaardigheden. We mogen niet vergeten dat de islam een religie is die als barmhartigheid naar de werelden is gezonden; terrorisme is het grootste verraad aan deze barmhartigheid.