Khorasan-video's en hun impact op de veiligheidssituatie in Centraal-Azië: Gedetailleerde rapportage en analyse

Inleiding: De «Khorasan-video» en de nieuwe golf van digitale jihad

In de afgelopen jaren hebben de «Khorasan-video's» en soortgelijk propagandamateriaal, verspreid door de «Islamitische Staat Provincie Khorasan» (ISKP), geleid tot een kritieke verschuiving in de veiligheidssituatie in Centraal-Azië. Deze video's zijn niet louter propagandamiddelen; ze zijn uitgegroeid tot een cruciaal instrument voor de radicalisering van jongeren in de regio, het ondermijnen van de politieke stabiliteit en het schaden van de interne eenheid van de islamitische wereld. Met name tussen 2024 en begin 2026 heeft de propagandamachine van deze organisatie haar taalkundige bereik vergroot door hoogwaardige content te produceren in het Tadzjieks, Oezbeeks en Russisch, specifiek gericht op de Centraal-Aziatische republieken [Source](https://www.caspianpolicy.org/research/security-and-politics/iskp-resurgence-the-growing-threat-to-central-asia-and-global-security).

De Al-Azaim propagandamachine en taalstrategie

De «Al-Azaim Foundation», het belangrijkste propaganda-orgaan van ISKP, heeft de afgelopen twee jaar haar technische capaciteiten aanzienlijk verbeterd. Ze beperken zich niet langer tot het Pasjtoe en Dari, maar hebben speciale kanalen opgezet zoals «Sadoi Khuroson» (Stem van Khorasan) in het Tadzjieks, die zich rechtstreeks richten tot de volkeren van Centraal-Azië [Source](https://www.hudson.org/foreign-policy/islamic-state-central-asian-contingents-international-threat-lucas-webber).

De taal en symboliek in deze video's zijn uiterst complex. Door het concept «Khorasan» uit de islamitische geschiedenis te misbruiken, proberen ze de religieuze gevoelens van jongeren aan te wakkeren. In video's die in 2025 zijn uitgebracht, worden de regeringen van Centraal-Azië bestempeld als «Taghut» (tirannen) en wordt hun samenwerking met Rusland en China afgeschilderd als strijdig met de belangen van de islam [Source](https://www.specialeurasia.com/2022/05/05/islamic-state-khurasan-uzbekistan-central-asia/). Dit soort propaganda vindt een zekere weerklank onder jongeren die gebukt gaan onder economische tegenspoed en politieke druk in de regio.

Recente gebeurtenissen en gevolgen voor de veiligheid

De aanval op de «Crocus City Hall» in Moskou in maart 2024 toonde aan hoe ISKP burgers uit Centraal-Azië (met name Tadzjikistan) kan inzetten voor internationale terroristische acties [Source](https://www.hstoday.us/featured/iskps-shifts-in-response-to-counterterrorism-efforts/). Na dit incident is de anti-Russische retoriek in de «Khorasan-video's» verder geïntensiveerd.

Volgens de jongste berichten van begin 2026 is ISKP doorgegaan met het aanvallen van buitenlandse belangen binnen Afghanistan, waaronder Chinese bedrijven. De aanval op Chinese locaties in de wijk Shahr-e-Naw in Kabul in januari 2026 bewijst dat de organisatie zich mengt in regionale geopolitieke rivaliteit [Source](https://www.idsa.in/issuebrief/The-Afghan-Talibans-Many-Challenges-270226). Video's van dergelijke aanvallen worden snel online verspreid om slapende cellen in Centraal-Azië aan te sporen tot actie.

Reacties van Centraal-Aziatische landen en zorgen binnen de Ummah

De regeringen van Tadzjikistan, Oezbekistan en Kirgizië nemen strenge maatregelen tegen deze dreiging. Zo ontmantelden de Oezbeekse veiligheidsdiensten in juli 2025 een geheim netwerk gelieerd aan ISKP in Namangan [Source](https://www.hstoday.us/featured/iskps-shifts-in-response-to-counterterrorism-efforts/). Sommige analisten waarschuwen echter dat buitensporige beperkingen op religieuze activiteiten door overheden (zoals het verbieden van de hijab of streng toezicht op moskeeën) averechts kunnen werken en jongeren juist in de armen van de radicale propaganda van ISKP kunnen drijven [Source](https://www.caspianpolicy.org/research/security-and-politics/iskp-remains-a-threat-to-central-asia).

Vanuit het perspectief van de islamitische Ummah brengen de acties van ISKP ernstige schade toe aan het imago van moslims. Hun doelgerichte aanvallen op onschuldige mensen onder de vlag van «jihad» en het zaaien van verdeeldheid tussen moslimlanden staan haaks op de islamitische principes van vrede en rechtvaardigheid. Met name hun conflict met het Islamitisch Emiraat Afghanistan (de Taliban) wordt gezien als een «fitna» (twist) die de kracht van moslims van binnenuit verzwakt.

Geopolitieke analyse: Externe machten en regionale veiligheid

De verzwakking van de Russische invloed in Centraal-Azië als gevolg van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft een vacuüm gecreëerd waar ISKP van profiteert. Tegelijkertijd worden de economische projecten van China in de regio (het Belt and Road Initiative) in de propaganda van ISKP afgeschilderd als «nieuw kolonialisme» en tot doelwit gemaakt [Source](https://www.stimson.org/2022/iskps-propaganda-threatens-asias-security-apparatus/).

In deze context moeten de Centraal-Aziatische landen niet louter vertrouwen op externe machten, maar ook interne sociale onrechtvaardigheid, armoede en politieke beperkingen aanpakken. De «Khorasan-video» is immers een virus dat zich voedt met de wonden van de samenleving. Als de immuniteit van de samenleving (door rechtvaardigheid en echte religieuze vrijheid) sterk is, zal dit soort propaganda uit zichzelf falen.

Conclusie

De «Khorasan-video's» en de bijbehorende propaganda vormen een langdurige veiligheidsuitdaging voor Centraal-Azië. Om deze dreiging het hoofd te bieden, volstaan militaire en veiligheidsmaatregelen alleen niet. De islamitische wereld en regionale overheden moeten samenwerken om jongeren de juiste leer van de islam bij te brengen, hen te beschermen tegen de valstrikken van radicalisering en te bouwen aan echte stabiliteit in de regio. De krachtigste wapens tegen deze fitna zijn kennis, rechtvaardigheid en de eenheid van de Ummah.