De uitbreiding van IS-propaganda via het internet en de dreiging voor de wereldwijde veiligheid

Inleiding: Verborgen gevaren in de digitale wereld

Hoewel de terroristische organisatie die bekendstaat als de "Islamitische Staat" (ISIS) de afgelopen jaren haar fysieke territorium heeft verloren, zet zij haar invloed op een nog gevaarlijkere manier voort door de oprichting van een "digitaal kalifaat". Tegen 2026 is de online propaganda van deze organisatie niet langer beperkt tot video's en afbeeldingen; door het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) en gedecentraliseerde netwerkplatformen is zij een nieuwe fase ingegaan. Deze situatie vormt een ernstige bedreiging voor de eenheid van de moslimgemeenschap (oemma), het geloof van de jonge generatie en de wereldwijde veiligheid. [United Nations Security Council](https://www.un.org/securitycouncil/ctc/content/isis-propaganda-online).

In dit artikel analyseren we gedetailleerd hoe de Islamitische Staat haar online propaganda uitbreidt, welke schade dit toebrengt aan de ware essentie van de islam en welke houding de moslimgemeenschap moet aannemen tegenover deze beproeving (fitna).

Het Digitale Kalifaat: Een nieuw front voor terrorisme

De Islamitische Staat, en met name haar Khorasan-tak (ISIS-K), heeft de digitale wereld tot haar belangrijkste slagveld gemaakt. Om de beperkingen van traditionele sociale media te omzeilen, maken zij op grote schaal gebruik van versleutelde platformen zoals Telegram, Rocket.Chat en Element. [Al Jazeera](https://www.aljazeera.com/news/2024/3/25/what-is-isis-k-the-group-that-claimed-responsibility-for-moscow-attack).

Het online archief van de organisatie, bekend als de "I’lam Foundation", is uitgegroeid tot een centraal punt voor het opslaan en verspreiden van propagandamateriaal in tientallen talen. Zij beperken zich niet tot het Arabisch, maar produceren inhoud in het Engels, Russisch, Turks, Perzisch en Centraal-Aziatische talen om hun wereldwijde invloed te vergroten. Dit meertalige propagandasysteem richt zich op jongeren over de hele wereld en probeert hen te radicaliseren.

De opkomst van AI en meertalige propaganda

Waarnemingen uit 2025 en begin 2026 laten zien dat de Islamitische Staat kunstmatige intelligentie gebruikt om "digitale nieuwslezers" te creëren. Deze door AI gegenereerde presentatoren kunnen de verklaringen van de organisatie zeer snel en in meerdere talen verspreiden. [Reuters](https://www.reuters.com/technology/cybersecurity/islamic-state-supporters-use-ai-create-propaganda-videos-2024-05-16/).

Deze technologie biedt hen de volgende voordelen: 1. **Lage kosten:** Er zijn geen grote studio's of professionals meer nodig om video's te produceren. 2. **Snelheid:** Het vermogen om onmiddellijk propagandavideo's voor te bereiden naar aanleiding van actuele gebeurtenissen is toegenomen. 3. **Ongehinderde verspreiding:** Door AI aangepaste video's kunnen gemakkelijker de automatische filters van online platformen omzeilen.

Deze technologische ontwikkeling heeft niet alleen de kwaliteit van de terroristische propaganda verbeterd, maar ook de aantrekkingskracht ervan op jongeren vergroot. Dit is een grote beproeving voor de oemma en vereist dat wij onze digitale geletterdheid vergroten.

Religieuze verdraaiing en verdeeldheid binnen de oemma

Het grootste gevaar van de online propaganda van de Islamitische Staat is hun verdraaiing van de heilige bronnen van de islam voor eigen gewin. Zij gebruiken koranverzen en hadiths om hun gewelddadige acties een "sharia-legitimiteit" te geven. Dit veroorzaakt grote verwarring en verdeeldheid onder jongeren die de islam niet goed kennen of slechts oppervlakkige religieuze kennis hebben.

De meeste islamitische geleerden bestempelen deze organisatie als "Khawarij" (extremisten die de religie hebben verlaten). Hun ideologie van "takfir" (het bestempelen van andere moslims als ongelovigen) is erop gericht de interne eenheid van de oemma te vernietigen. [Council on Foreign Relations](https://www.cfr.org/backgrounder/islamic-state-iraq-and-syria-isis). Het feit dat zij in hun propaganda moslimleiders, geleerden en gewone moslims als doelwit kiezen, bewijst dat hun ware doel niet het dienen van de islam is, maar het stichten van oorlog binnen de gemeenschap.

De acties van deze organisatie dragen wereldwijd bij aan de toename van islamofobie. De online verspreide geweldsinstructies en video's spelen een grote rol bij de toenemende druk op moslims in westerse landen, aanvallen op moskeeën en de schending van de mensenrechten van moslims. Daarom is het bestrijden van deze organisatie niet alleen een veiligheidskwestie, maar ook een kwestie van het beschermen van de zuivere naam van de islam.

Wereldwijde veiligheidsdreiging en 'lone wolf'-aanvallen

Een ander angstaanjagend aspect van de online propaganda van de Islamitische Staat is het trainen van zogenaamde "lone wolf"-aanvallers. Via het internet radicaliseren zij gewone individuen en roepen hen op om aanslagen te plegen in de landen waar zij verblijven. De terroristische aanslag op de Crocus City Hall in Moskou in maart 2024 toonde aan hoe wreed dit soort online georganiseerd terrorisme kan zijn. [BBC News](https://www.bbc.com/news/world-europe-68645755).

Achter deze aanvallen zitten online handleidingen zoals "hoe maak je een bom" en "hoe plan je een aanval". De Islamitische Staat heeft het internet veranderd in een trainingskamp, wat veiligheidsdiensten wereldwijd verontrust. Vooral grote sportevenementen, feestdagen en openbare plaatsen zijn belangrijke doelwitten geworden in hun online propaganda.

De verantwoordelijkheid van de oemma: Weerstand bieden aan fitna

In deze gevaarlijke situatie is de verantwoordelijkheid van de moslimgemeenschap enorm. We mogen niet alleen vertrouwen op overheidsmaatregelen. De volgende punten zijn cruciaal in de strijd tegen deze fitna:

1. **Correcte religieuze opvoeding:** Jongeren moet systematisch worden geleerd dat de islam een religie van vrede, gematigdheid (wasatiyya) en barmhartigheid is. Het is noodzakelijk om rationele en religieuze bewijzen aan te voeren tegen de ideologie van de Khawarij. 2. **Digitale geletterdheid:** Moslimouders en jongeren moeten niet alles geloven wat ze online zien en leren de bronnen van informatie te verifiëren. Het vermogen om door AI gegenereerde nepinhoud te herkennen moet worden ontwikkeld. 3. **Positieve online content creëren:** Islamitische geleerden, intellectuelen en mediaprofessionals mogen de digitale wereld niet overlaten aan terroristische propaganda. Kwalitatieve inhoud die de ware schoonheid en menselijkheid van de islam laat zien, moet in meerdere talen worden verspreid. 4. **Sociale samenwerking:** Er moet aandacht zijn voor jongeren in de samenleving die zich geïsoleerd voelen of psychisch lijden, om te voorkomen dat zij in de val van terroristische organisaties lopen.

Conclusie: Blik op de toekomst

De uitbreiding van de propaganda van de Islamitische Staat via het internet is een van de grootste uitdagingen van onze tijd. Hoewel deze organisatie de islam als schild gebruikt, zijn haar daden volledig in strijd met de principes van de islam. Het is de religieuze en menselijke plicht van elke moslim om weerstand te bieden aan de fitna die zij online verspreiden.

We mogen niet vergeten dat de waarheid uiteindelijk altijd zal zegevieren over de valsheid. Als we in eenheid, met kennis en wijsheid handelen, kunnen we deze digitale beproevingen overwinnen en een vreedzame wereld achterlaten voor onze toekomstige generaties. [CSIS - The Evolution of the Islamic State's Online Presence](https://www.csis.org/analysis/evolution-islamic-states-online-presence).

Moge Allah onze oemma beschermen tegen alle vormen van fitna en ons op het rechte pad houden.