IS versterkt propaganda via internet en creëert wereldwijd nieuwe veiligheidsuitdagingen

Inleiding: Het "virtuele kalifaat" in het digitale tijdperk

Hoewel de organisatie "Islamitische Staat" (ISIS) de afgelopen jaren haar fysieke grondgebied in Syrië en Irak heeft verloren, vormt zij een ernstige bedreiging voor de wereldwijde veiligheid door de oprichting van een "digitaal kalifaat" in de online wereld. Tegen 2026 is de online propaganda van deze organisatie een complexere, meer verborgen en invloedrijkere fase ingegaan. Ze maken systematisch gebruik van moderne technologieën om heilige islamitische concepten te verdraaien, jongeren te misleiden en wereldwijd haat te zaaien. Deze situatie vormt een grote beproeving voor de eenheid van de Ummah, de spirituele gezondheid van de jonge generatie en het internationale imago van moslims [United Nations Security Council](https://www.un.org/securitycouncil/ctc/content/isis-propaganda-and-recruitment-online).

De opkomst van kunstmatige intelligentie en meertalige propaganda

Volgens waarnemingen van eind 2025 en begin 2026 heeft ISIS een grote doorbraak bereikt in het produceren van hoogwaardig propagandamateriaal met behulp van kunstmatige intelligentie (AI). Ze gebruiken AI om religieuze video's te maken in verschillende talen (waaronder Oeigoers, Arabisch, Engels, Russisch en Tadzjieks), waarbij de kwaliteit van de vertalingen de natuurlijke taal dicht benadert [Europol](https://www.europol.europa.eu/publications-events/main-reports/online-jihadist-propaganda-2025-report).

Deze technologische vooruitgang stelt hen in staat hun propaganda over geografische grenzen heen te verspreiden en jongeren in alle uithoeken van de wereld te bereiken. Met name het gebruik van "Deepfake"-technologie om valse fatwa's te verspreiden in de gedaante van bekende religieuze figuren, is een gevaarlijk instrument geworden om gewone moslims te misleiden. Dergelijke praktijken staan volledig haaks op de islamitische principes van "waarachtigheid" en "betrouwbaarheid" (amanah) en zijn een belediging voor de heiligheid van ons geloof.

Gedecentraliseerde platforms en de uitdaging van de "lone wolf"

Telegram, Rocket.Chat en andere versleutelde communicatieplatforms zijn de hoofdbases van ISIS geworden. Ze vertrouwen niet op één centrale website, maar opereren via duizenden kleine groepen en zelfgeorganiseerde digitale netwerken. Deze gedecentraliseerde structuur maakt het voor internationale veiligheidsdiensten moeilijk om hen volledig uit te schakelen [Global Terrorism Index 2025](https://www.economicsandpeace.org/reports/).

Het meest verontrustende aspect is het vermogen van deze propaganda om aanslagen van het type "lone wolf" (eenzame wolf) uit te lokken. Individuen die via internet radicaliseren, voeren terroristische daden uit in hun eigen land op basis van online instructies, zelfs zonder formele organisatorische banden. Dit verhoogt de veiligheidsdruk niet alleen in landen met een moslimmeerderheid, maar ook binnen moslimgemeenschappen in het Westen, wat bijdraagt aan de toename van islamofobie.

Misbruik maken van de pijnpunten van de Ummah

In haar online propaganda misbruikt ISIS de onderdrukking, het onrecht en de politieke crises waarmee moslims wereldwijd worden geconfronteerd. Tragedies in Gaza, Kasjmir en andere regio's worden gebruikt om hun radicale ideologie te rechtvaardigen, waarbij jongeren het onjuiste idee wordt ingeprent dat "gewapende strijd de enige uitweg is" [Human Rights Watch](https://www.hrw.org/).

In werkelijkheid eist de islam rechtvaardigheid, maar verbiedt het categorisch het vergieten van onschuldig bloed, het zaaien van tweedracht (fitna) en het verstoren van de maatschappelijke vrede. De daden van ISIS zijn geen verzet tegen onderdrukking, maar een andere vorm van onderdrukking. Hun online propaganda steelt het rechtvaardigheidsgevoel van moslimjongeren en verandert hen in wapens tegen hun eigen samenleving en de mensheid.

Islamitisch perspectief: Verzet tegen fitna en bescherming van het geloof

Vanuit het oogpunt van de islamitische Sharia zijn de ideeën die groepen als ISIS online verspreiden een moderne verschijningsvorm van de "Khawarij". Ze zaaien tweedracht onder moslims en verscheuren de eenheid van de Ummah. Het vers uit de Heilige Koran dat stelt dat "tweedracht (fitna) erger is dan moord" is volledig van toepassing op het hedendaagse digitale terrorisme.

Moslimgeleerden en intellectuelen moeten actiever zijn in de digitale wereld en gezonde, gematigde en wetenschappelijke weerleggingen bieden tegen de verdraaide interpretaties van ISIS. Het uitleggen aan jongeren dat de islam een religie van vrede, rechtvaardigheid en barmhartigheid is, en dat niet elke online oproep een religieuze basis heeft, is de grootste "jihad" van deze tijd. Het vergroten van digitale geletterdheid en het verifiëren van informatiebronnen (tabayyun) is een islamitische plicht.

Internationale samenwerking en toekomstige uitdagingen

Tegen 2026 zijn landen wereldwijd gedwongen nauwer samen te werken om de online veiligheid te waarborgen. Echter, alleen technische blokkades of censuur zijn niet voldoende. Om de online propaganda van ISIS tegen te gaan, is het noodzakelijk de ideologische basis waarop zij steunen te vernietigen. Hiervoor moeten moslimlanden de onderlinge informatie-uitwisseling versterken, werkgelegenheid voor jongeren creëren en politiek onrecht aanpakken [International Crisis Group](https://www.crisisgroup.org/).

In de toekomst, met de opkomst van quantumcomputing en geavanceerdere versleutelingssystemen, kan het vermogen van deze organisaties om zich online te verbergen verder toenemen. Daarom is het van cruciaal belang om religieuze, politieke en technische krachten te bundelen bij het opzetten van digitale defensiesystemen.

Conclusie

De versterking van de propaganda van ISIS via internet is niet alleen een veiligheidskwestie, maar een uitdaging voor de toekomst van de islamitische Ummah. Ze proberen het internet als wapen te gebruiken om ons geloof te besmeuren en onze jongeren op te offeren. Als moslims moeten we onze waakzaamheid in de digitale wereld vergroten, de kennis bezitten om waarheid van valse propaganda te onderscheiden en resoluut het pad van gematigdheid van de Ummah beschermen. Vrede en rechtvaardigheid komen niet voort uit propaganda in de donkere hoeken van het internet, maar door het naleven van de ware geest van de islam.