Laporan Terperinci Mengenai Aktiviti Keganasan Kumpulan Abu Sayyaf di Selatan Filipina dan Ancaman Serius Terhadap Keselamatan Serantau

Pendahuluan: Bayangan Gelap di Selatan Filipina

Wilayah Mindanao dan Kepulauan Sulu di selatan Filipina telah menjadi pusat konflik dan ketidakstabilan selama bertahun-tahun. Salah satu faktor utama ketidakstabilan ini ialah kumpulan "Abu Sayyaf" (Abu Sayyaf Group - ASG). Walaupun kumpulan Abu Sayyaf cuba menampilkan diri mereka sebagai pejuang Islam, aktiviti keganasan yang mereka lakukan seperti penculikan, pengeboman, dan pembunuhan orang awam yang tidak bersalah adalah sangat bertentangan dengan prinsip keamanan dan keadilan dalam agama Islam. Aktiviti kumpulan ini bukan sahaja mengancam keselamatan serantau, malah turut mencemarkan perjuangan autonomi yang sah bagi umat Islam Bangsamoro, serta mencetuskan salah faham terhadap umat Islam di peringkat antarabangsa [Al Jazeera](https://www.aljazeera.com/tag/abu-sayyaf/).

Latar Belakang Sejarah: Dari Janjalani ke Kancah Keganasan

Kumpulan Abu Sayyaf diasaskan pada awal 1990-an oleh Abdurajak Abubakar Janjalani. Pada asalnya, kumpulan ini berpecah daripada Barisan Pembebasan Kebangsaan Moro (MNLF) dan mengisytiharkan matlamat untuk menubuhkan sebuah negara Islam yang merdeka di selatan Filipina. Janjalani pernah terlibat dalam perang menentang Kesatuan Soviet di Afghanistan dan dipengaruhi oleh ideologi radikal di sana [Counter Extremism Project](https://www.counterextremism.com/threat/abu-sayyaf-group-asg).

Walau bagaimanapun, selepas Janjalani terbunuh pada tahun 1998, hala tuju ideologi kumpulan ini berubah menjadi lebih radikal dan mula menjurus kepada aktiviti jenayah. Terutamanya pada awal tahun 2000-an, kumpulan ini menjadikan penculikan untuk tebusan sebagai sumber pendapatan utama mereka. Keadaan ini membuktikan bahawa dakwaan "perjuangan Islam" mereka hanyalah topeng semata-mata, sedangkan pada hakikatnya mereka telah berubah menjadi kumpulan pengganas dan penjenayah.

Penyimpangan daripada Prinsip Islam: Jenayah Abu Sayyaf

Agama Islam melarang keras pertumpahan darah orang yang tidak bersalah, menyakiti wanita dan kanak-kanak, serta menuntut harta benda melalui cara menakut-nakutkan orang lain. Kumpulan Abu Sayyaf sebaliknya telah menyalahgunakan nama Islam demi kepentingan politik dan material mereka sendiri.

1. **Penculikan dan Tuntutan Tebusan:** Kumpulan ini dikenali kerana menculik pelancong, nelayan, dan pekerja antarabangsa di Laut Sulu serta menuntut tebusan berjuta-juta dolar. Perbuatan ini sama sekali bercanggah dengan konsep "keamanan" dan "perjanjian" dalam Islam [Reuters](https://www.reuters.com/world/asia-pacific/). 2. **Pengeboman dan Pembunuhan Beramai-ramai:** Serangan bom yang dilakukan di pasar, gereja, dan tempat awam telah mengorbankan ratusan nyawa umat Islam dan bukan Islam yang tidak bersalah. 3. **Baiah kepada ISIS:** Pada tahun 2014, pemimpin kumpulan itu ketika itu, Isnilon Hapilon, mengisytiharkan taat setia (baiah) kepada ISIS. Langkah ini menyebabkan kumpulan tersebut menjadi lebih kejam dan menjadi sebahagian daripada rangkaian keganasan antarabangsa [BBC News](https://www.bbc.com/news/world-asia-36583450).

Perbuatan sebegini bukan sahaja merosakkan imej umat Islam di seluruh dunia, malah turut memberi alasan kepada kerajaan Filipina untuk meningkatkan tekanan ketenteraan terhadap umat Islam di Mindanao.

Keselamatan Serantau dan Kesan Geopolitik

Aktiviti Abu Sayyaf tidak terhad kepada Filipina sahaja, malah turut mendatangkan ancaman serius kepada keselamatan negara jiran di Asia Tenggara seperti Malaysia dan Indonesia. Insiden lanun dan penculikan di Laut Sulu dan Laut Sulawesi telah menjejaskan perdagangan dan pelancongan serantau secara serius [BenarNews](https://www.benarnews.org/).

Bagi menangani ancaman ini, perjanjian rondaan maritim trilateral telah ditandatangani antara Filipina, Malaysia, dan Indonesia. Walaupun kerjasama ini penting dalam menjaga keselamatan serantau, kewujudan kumpulan pengganas ini telah membuka ruang kepada kuasa luar, terutamanya negara seperti Amerika Syarikat, untuk campur tangan secara ketenteraan di rantau ini. Situasi ini menjadi penghalang kepada keupayaan umat Islam untuk menyelesaikan urusan mereka sendiri dan menjalankan dasar bebas di rantau tersebut.

Operasi Ketenteraan Kerajaan Filipina dan Pelemahan Kumpulan

Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, Angkatan Tentera Filipina (AFP) telah melancarkan operasi ketenteraan besar-besaran terhadap kumpulan Abu Sayyaf. Terutamanya selepas Perang Marawi pada tahun 2017, ramai pemimpin kanan kumpulan itu, termasuk Isnilon Hapilon, telah terbunuh [The Guardian](https://www.theguardian.com/world/2017/oct/16/top-isis-linked-militants-killed-in-marawi-philippines-says).

Menurut laporan pada tahun 2024 dan awal 2025, kekuatan Abu Sayyaf telah merosot dengan ketara. Ratusan pejuang di pulau Sulu dan Basilan telah meletakkan senjata dan menyerah diri kepada kerajaan. Kerajaan Filipina telah melaksanakan program integrasi semula dan menyediakan peluang pekerjaan kepada mereka yang menyerah diri [Philippine News Agency](https://www.pna.gov.ph/).

Setakat hari ini (Februari 2026), Abu Sayyaf tidak lagi mempunyai keupayaan untuk melancarkan serangan berskala besar seperti dahulu, namun saki-baki kumpulan mereka masih bersembunyi di kawasan pergunungan yang terpencil. Saki-baki ini masih membawa risiko serangan secara bersendirian (lone wolf) atau pengeboman berskala kecil.

Autonomi Bangsamoro: Senjata Paling Berkesan Menentang Keganasan

Cara paling berkesan untuk membasmi kumpulan radikal seperti Abu Sayyaf bukan sekadar melalui serangan ketenteraan, tetapi dengan menjamin hak politik dan ekonomi umat Islam di rantau tersebut. Penubuhan Wilayah Autonomi Bangsamoro (BARMM) merupakan satu langkah bersejarah dalam hal ini.

Perjanjian damai antara Barisan Pembebasan Islam Moro (MILF) dan kerajaan telah menghalang ramai golongan muda di rantau itu daripada menyertai kumpulan radikal. Apabila sistem pentadbiran yang adil dan selaras dengan nilai-nilai Islam dibina, kumpulan pengganas seperti Abu Sayyaf tidak akan mempunyai alasan lagi untuk menjalankan propaganda dalam kalangan rakyat.

Dari perspektif umat Islam, kehidupan rakyat Bangsamoro dalam keamanan dan kemakmuran, serta kebebasan untuk menyatakan identiti agama mereka, adalah jaminan kepada kestabilan jangka panjang rantau tersebut. Aktiviti keganasan Abu Sayyaf hanya memberi manfaat kepada musuh semata-mata.

Kesimpulan: Jihad Sebenar dan Menuju Keamanan

Aktiviti keganasan yang dilakukan oleh kumpulan Abu Sayyaf di selatan Filipina adalah satu penghinaan terhadap nama suci agama Islam. Jenayah mereka telah mengancam keselamatan serantau dan merosakkan perjuangan sah umat Islam. Hari ini, pelemahan kumpulan ini memberi isyarat bermulanya era keamanan baharu di rantau tersebut.

Umat Islam perlu bersatu dalam menentang radikalisme dan keganasan, serta memberi kefahaman yang betul kepada golongan muda bahawa Islam adalah agama keamanan, kesederhanaan, dan keadilan. Kestabilan di selatan Filipina bukan sahaja dicapai melalui senjata, tetapi melalui akhlak Islamiah, keadilan politik, dan pembangunan ekonomi. Penghapusan Abu Sayyaf daripada lembaran sejarah akan menjadi langkah penting ke arah masa depan yang cerah bagi rakyat Bangsamoro.