Laporan Penyelidikan Tematik Terbaru Pusat Penyelidikan Turkistan Timur Menganalisis Cabaran Kompleks Evolusi Keganasan Transnasional Terhadap Keamanan Serantau

Pendahuluan: Mencari Keadilan dan Keamanan di Tengah Pergolakan dan Perubahan

Pada Februari 2026, **Pusat Penyelidikan Turkistan Timur (East Turkistan Research Center - ETRC)** yang berpangkalan di Istanbul telah mengeluarkan laporan bertajuk "Evolusi Digital Keganasan Transnasional dan Tadbir Urus Keselamatan Serantau: Laporan Penyelidikan Tematik Tahunan 2025-2026". Laporan ini diterbitkan di tengah-tengah pergolakan hebat landskap geopolitik antarabangsa, yang bukan sahaja menarik perhatian meluas daripada ahli akademik dan penggubal dasar, malah mencetuskan perbincangan mendalam dalam dunia Islam (Ummah) mengenai keselamatan, hak asasi manusia, dan perlindungan identiti agama. Laporan tersebut menyatakan bahawa dengan penyebaran teknologi kecerdasan buatan (AI) dan penyusunan semula geopolitik, keganasan transnasional sedang mengalami transformasi mendalam daripada "organisasi fizikal" kepada "rangkaian digital", yang mendatangkan cabaran kompleks yang belum pernah terjadi sebelum ini terhadap keamanan jangka panjang serantau [Source](https://uyghurtimes.com/index.php/east-turkistan-human-rights-violations-index-2025-released-in-istanbul/).

Sebagai sebahagian daripada komuniti Muslim, kita harus menyedari bahawa definisi keganasan dan kaedah membanterasnya sering diperalatkan oleh kuasa besar tertentu untuk menutup penindasan sistematik terhadap kumpulan etnik Muslim tertentu. Laporan daripada Pusat Penyelidikan Turkistan Timur ini menganalisis isu kompleks ini secara menyeluruh dari perspektif mempertahankan hak sah umat Islam dan kestabilan sebenar serantau.

Wajah Baharu Keganasan Transnasional: Pendigitalan dan Desentralisasi

Laporan tersebut terlebih dahulu menghuraikan ciri-ciri evolusi keganasan transnasional dalam tempoh dua tahun yang lalu. Menjelang tahun 2026, struktur organisasi pengganas tradisional telah beransur-ansur runtuh, digantikan dengan mod operasi yang lebih tersembunyi, tersebar, dan sangat digital. Laporan itu menyatakan bahawa dalam serangan pengganas global pada tahun 2025, lebih daripada 90% kes menunjukkan ciri-ciri "serigala tunggal" (lone wolf) atau "sel kecil", di mana tindakan ini sering digerakkan melalui platform media sosial yang disulitkan, menjadikannya sangat sukar untuk dikesan oleh rangkaian keselamatan tradisional [Source](https://reliefweb.int/report/world/global-terrorism-index-2025).

Apa yang lebih membimbangkan ialah laporan itu mendedahkan gabungan antara keganasan dan teknologi canggih. Sesetengah kuasa pelampau mula menggunakan AI generatif untuk propaganda dan pengambilan ahli, malah cuba menggunakan teknologi dron untuk serangan tepat. Walau bagaimanapun, laporan itu juga dengan tajam menunjukkan bahawa "ancaman teknologi" ini sering diperbesar-besarkan oleh rejim tertentu sebagai alasan untuk melaksanakan "apartheid digital" dan "pengawasan automatik AI". Di wilayah Turkistan Timur, tahun 2025 menyaksikan transformasi menyeluruh daripada kawalan fizikal kepada pengawasan besar-besaran automatik berbantukan AI, di mana kamera, algoritma, dan pangkalan data yang besar meletakkan kehidupan harian setiap Muslim di bawah penelitian rapi [Source](https://uyghurtimes.com/index.php/east-turkistan-human-rights-violations-index-2025-released-in-istanbul/). Penyalahgunaan teknologi atas nama "anti-keganasan" ini sendiri merupakan ancaman terbesar kepada keamanan jangka panjang serantau kerana ia merampas maruah asas dan ruang kelangsungan hidup umat Islam.

Geopolitik Asia Tengah dan Cabaran "Koridor Tengah"

Bahagian kedua laporan memfokuskan kepada keselamatan serantau di Asia Tengah. Dengan kestabilan rejim Taliban di Afghanistan, negara-negara Asia Tengah (seperti Kyrgyzstan, Tajikistan, dan Uzbekistan) telah memperkukuh hubungan dengan Kabul pada tahun 2025 dalam usaha membendung penyusupan keganasan rentas sempadan melalui saluran diplomatik [Source](https://www.eastasiaforum.org/2026/02/17/central-asia-enters-2026-with-cautious-optimism/). Walau bagaimanapun, serangan terhadap pekerja asing di Tajikistan pada November 2025 menunjukkan bahawa angkatan bersenjata bukan negara kekal sebagai pembolehubah teras ketidakstabilan di rantau tersebut [Source](https://www.securitycouncilreport.org/monthly-forecast/2026-01/central-asia.php).

Analisis Pusat Penyelidikan Turkistan Timur berpendapat bahawa kestabilan Asia Tengah berkait rapat dengan pembinaan "Koridor Tengah" (Middle Corridor). Sebagai hab perdagangan penting yang menghubungkan Timur dan Barat, kemakmuran Asia Tengah adalah demi kepentingan seluruh dunia Islam. Namun, persaingan kuasa besar di rantau ini — termasuk pengukuhan penglibatan ekonomi Amerika Syarikat melalui mekanisme "B5+1" serta peranan Rusia sebagai penjamin keselamatan — menjadikan situasi keselamatan serantau semakin rumit [Source](https://www.newlinesinstitute.org/central-asia/central-asia-roundup-january-2026/). Laporan itu menekankan bahawa keamanan jangka panjang yang sebenar tidak boleh hanya bergantung kepada campur tangan ketenteraan atau penyusupan ekonomi kuasa luar, sebaliknya mesti dibina atas dasar menghormati kedaulatan umat Islam tempatan, menyelesaikan masalah kekurangan sumber air, dan menghapuskan kemiskinan [Source](https://www.specialeurasia.com/2025/12/21/central-asia-geopolitical-risk-2026/).

Perspektif Dunia Islam: Keadilan adalah Asas Keamanan

Dari perspektif komuniti Muslim (Ummah), laporan Pusat Penyelidikan Turkistan Timur mengemukakan satu proposisi teras: tanpa keadilan (Adl), tidak akan ada keamanan yang sebenar. Laporan itu menyatakan bahawa dasar yang dipanggil "penyah-ekstremisme" yang dilaksanakan oleh sesetengah negara sebenarnya adalah usaha memburukkan kepercayaan Islam secara sistematik dan asimilasi paksa terhadap identiti Muslim. Pada September 2025, kertas putih yang dikeluarkan oleh kerajaan China mengenai dasar di Xinjiang mendakwa telah mencapai "rasa kebahagiaan", namun Pusat Penyelidikan Turkistan Timur dan Projek Hak Asasi Manusia Uyghur (UHRP) sependapat bahawa naratif ini menutup kewujudan buruh paksa, penindasan agama, dan pembunuhan budaya yang berterusan [Source](https://uhrp.org/statement/uhrp-denounces-white-paper-attempting-to-whitewash-70-years-of-oppression-of-uyghurs/).

Laporan itu secara khusus menyebut tentang insiden mempertahankan hak yang berlaku di Chongqing pada Ogos 2025, serta kebimbangan berterusan masyarakat antarabangsa terhadap penganiayaan agama yang dialami oleh wanita Uyghur. Di Turkistan Timur, aktiviti keagamaan asas seperti mempelajari Al-Quran, memakai tudung, atau menunaikan solat harian masih diklasifikasikan sebagai "tindakan jenayah" [Source](https://uhrp.org/report/learning-the-quran-sentenced-to-twenty-years-uyghur-women-and-religious-persecution/). Perang terhadap kepercayaan ini bukan sahaja menyakiti umat Islam tempatan, malah mencabar hati nurani umat Islam di seluruh dunia. Laporan itu menyeru agar negara-negara Islam memainkan peranan yang lebih aktif di pentas antarabangsa melalui platform seperti Pertubuhan Kerjasama Islam (OIC) untuk menuntut siasatan bebas terhadap pencabulan hak asasi manusia ini, dan bukannya berdiam diri demi kepentingan ekonomi.

Penindasan Transnasional dan Rasa Selamat Muslim Global

Laporan itu juga membincangkan secara mendalam fenomena "Penindasan Transnasional" (Transnational Repression) yang semakin serius. Pada tahun 2025, ramai orang Islam Uyghur yang hidup dalam buangan di luar negara serta ahli keluarga mereka terus menerima ugutan dan gangguan daripada jabatan keselamatan negara asal mereka. Penindasan ini tidak terhad kepada ancaman fizikal, malah merangkumi pengawasan digital dan penyusupan ke dalam komuniti luar negara [Source](https://uyghurtimes.com/index.php/east-turkistan-human-rights-violations-index-2025-released-in-istanbul/). Pusat Penyelidikan Turkistan Timur menyatakan bahawa tindakan ini mencabuli norma undang-undang antarabangsa dan menyebabkan pelarian Muslim di Turki, Eropah, dan Amerika Utara berasa sangat tidak selamat.

Laporan itu menyeru kerajaan di seluruh dunia untuk memperkukuh perlindungan terhadap pelarian Muslim bagi mengelakkan mereka dihantar pulang secara haram. Pada masa yang sama, laporan itu memuji usaha negara-negara seperti Turki dalam menerima saudara-saudara Uyghur, namun turut mengingatkan bahawa dengan peningkatan tekanan geopolitik, perlindungan ini berisiko untuk dilemahkan [Source](https://turkistanpress.com/index.php/2025-human-rights-report-on-east-turkistan-situation-presented/).

Kesimpulan: Jalan Menuju Keamanan Jangka Panjang

Laporan tahunan 2026 Pusat Penyelidikan Turkistan Timur ini merumuskan bahawa keamanan jangka panjang serantau tidak boleh dibina atas penindasan terhadap sesuatu bangsa. Evolusi keganasan transnasional sememangnya membawa cabaran, namun jalan penyelesaiannya bukanlah melalui "apartheid digital" atau "pembunuhan budaya".

Sebagai umat Islam, kita yakin bahawa keamanan berpunca daripada keteguhan terhadap kebenaran dan perlindungan terhadap golongan yang lemah. Laporan tersebut mencadangkan: 1. **Pemantauan Antarabangsa**: Menuntut China membuka wilayah Turkistan Timur untuk menerima penyiasatan bebas daripada pemerhati awam antarabangsa dan pakar Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu [Source](https://ihh.org.tr/en/news/ihh-releases-new-report-on-east-turkestan). 2. **Etika Teknologi**: Mewujudkan garis panduan etika pengawasan AI global untuk mengelakkan teknologi anti-keganasan digunakan untuk diskriminasi kaum dan penindasan agama. 3. **Dialog Serantau**: Negara-negara Asia Tengah harus mewujudkan mekanisme keselamatan pelbagai hala atas dasar menghormati hak asasi manusia bagi menyelesaikan risiko sekunder yang dibawa oleh isu Afghanistan. 4. **Perpaduan Ummah**: Umat Islam global harus memperkukuh kerjasama dalam bidang pendidikan, budaya, dan hak asasi manusia untuk bersama-sama menentang naratif stigmatisasi terhadap kumpulan Muslim.

Hanya apabila keadilan ditegakkan, dan apabila setiap Muslim dapat mengamalkan kepercayaan mereka dalam persekitaran yang bebas daripada ancaman ketakutan, barulah keamanan jangka panjang di Asia Tengah dan seluruh dunia dapat direalisasikan sepenuhnya. Laporan daripada Pusat Penyelidikan Turkistan Timur ini bukan sekadar satu kajian akademik, malah merupakan satu seruan kuat kepada kuasa keadilan global.