Perhimpunan Agung Kelapan Kongres Uyghur Sedunia Dirasmikan: Analisis Mendalam tentang Impak dan Cabaran terhadap Dasar Hak Asasi Manusia Antarabangsa

Prolog: Seruan Keadilan dan Tanggungjawab Ummah

Dalam tahun 2026 yang penuh dengan pergolakan geopolitik ini, penganjuran Perhimpunan Agung Kelapan Kongres Uyghur Sedunia (WUC) bukan sekadar satu mercu tanda bagi gerakan penentuan nasib sendiri bangsa Uyghur, malah ia merupakan pengisytiharan semula keadilan dan maruah iman oleh Ummah Islam global. Sebagai pemerhati nasib umat Islam di seluruh dunia, kita harus menyedari bahawa penderitaan yang dialami oleh saudara-saudara kita di Turkistan Timur bukanlah sekadar pertikaian politik semata-mata, tetapi merupakan ujian getir terhadap nilai-nilai Islam iaitu "Keadilan" (Adl) dan "Persaudaraan" (Akhuwwah). Penganjuran perhimpunan ini di Sarajevo, ibu negara Bosnia dan Herzegovina, membawa simbolisme yang sangat mendalam — daripada bayang-bayang pembunuhan beramai-ramai di Bosnia sehinggalah krisis kelangsungan hidup warga Uyghur hari ini, api keadilan tidak pernah terpadam [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE09kifBKUEdwuokruwBYC5m9Bn6MEPodcwIlF-_WoVT-XHMNf7QfgM6eTR33nTkykI-k4f4FaSrFfFuTVntkxOUIOxl5hersyHJhf6gK05EUD9CALpMdKLE9zTSL7bhoxlZdTtXIMFiObC5YirAPsu8NPBeOEu9qp3QKFUtSbPirN_VADcSDDnF5icqvxmFDJTeeEUEWubihPdMqt60fmRfZwOUD87G676i-Ou5w==).

Saksi Sarajevo: Detik Bersejarah Perhimpunan Agung Kelapan

Dari 24 hingga 27 Oktober 2024, Kongres Uyghur Sedunia telah berjaya mengadakan Perhimpunan Agung Kelapan di Sarajevo. Perhimpunan ini menghimpunkan 176 perwakilan dari 27 buah negara, dan di bawah kawalan keselamatan yang ketat serta perhatian antarabangsa yang belum pernah terjadi sebelum ini, mereka telah melengkapkan peralihan kepimpinan secara demokratik [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEIgTfcEK1jducYnyzZiSJw516He6jdsvpUmk2lBIndWU8Nl9v4X8kpiIeVhXU1FbztfsI3xeuHWFcnpULzz-PJq96wqPZ2MBXVX6Gr-ctZ5K4bdVnvzi--). Semasa perhimpunan tersebut, sebuah persidangan antarabangsa bertajuk "Dari Bosnia ke Genosid Uyghur: Pengajaran yang Dipelajari" telah diadakan bagi membincangkan secara mendalam tentang jenayah kekejaman, keadilan peralihan, dan mekanisme akauntabiliti antarabangsa [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG0jS075rVQ7nMNd_ai39syPbZKGB3wK0WIikDzAEVkVnP6H96yO-TfxRNK6ddJ_nzAvXTmpyTshsBYRoIhVeF6_skxGWb2fG9ggywlAk1bECT8Kg9rIKDBd9Gut7_HsCX74BHnYiXJyG2wNazmB_RKR_zkVJ1nPMykEBLBHDubB97U18B4kiybeUvxibsOAQmBPaD1sjPIjRMo1wPXxwp3jUUSSWLXSM0bjV99fqU9JAzZCNnuxpA8wiUYzeNt1l8vP_jb).

Bagi dunia Islam, pemilihan Sarajevo mempunyai resonans agama dan sejarah yang mendalam. Penderitaan yang dialami oleh umat Islam Bosnia pada tahun 1990-an mempunyai persamaan yang mengejutkan dengan situasi warga Uyghur hari ini. "Deklarasi Sarajevo" yang diluluskan dalam perhimpunan tersebut menyatakan dengan jelas bahawa masyarakat antarabangsa mesti mengambil iktibar daripada sejarah dan tidak boleh membiarkan sebuah bangsa Muslim dihapuskan secara sistematik sekali lagi di bawah sumpah "tidak akan berulang lagi" [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGrwIkkS4r_4NYaqGIjEIajpjaCVa_jnTB8gGygRy0sDHwnrOSEUsmBSIhG0cQzdBBR73jAq2PcmmqlFlRPCfI2Mu5qS580dxVPK9E76VpUJBW7rj1FcNG2NAArumNSRIiZ_nUWhfGWQoiDBRH6ZyAzDKoX-THz3GUNAf_2AY4gu7hncYSsvrHvbkm2Q_nMl8-GbFSb6_W-).

Visi Kepimpinan Baharu: Misi Turghunjan Alawudun

Perhimpunan ini telah memilih barisan kepimpinan baharu yang diterajui oleh Turghunjan Alawudun sebagai Presiden. Beliau bukan sahaja seorang aktivis hak asasi manusia yang berpengalaman, malah merupakan seorang sarjana yang mahir dalam undang-undang Islam, graduan dari Universiti Al-Azhar yang terkemuka di Mesir [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFd3KpXzuuQXdGA11emnQJLF57ouAYOugh5bxXF4gKB7QWpHW4YvNTOUaHMeHy6D6QG1JJxU7pzzdlM-bjcpCcPMmmSm29OvlbBbrocf4mxVOcaU8V1PWk3MZweWJGwBysv4KcknEBTl5JsoNMApdBYpeX4ag==). Latar belakang ini membolehkan beliau menjelaskan hakikat isu Uyghur kepada dunia Islam dengan naratif Islam yang lebih meyakinkan — bahawa ini bukan sekadar isu hak asasi manusia, tetapi serangan langsung terhadap akidah Islam, masjid, dan cara hidup Muslim.

Dalam ucapan sulungnya, Presiden Alawudun menekankan bahawa kepimpinan baharu akan menumpukan kepada tiga matlamat teras: menggunakan forum undang-undang antarabangsa (seperti Mahkamah Jenayah Antarabangsa, ICC) untuk menuntut akauntabiliti, mendedahkan mekanisme penindasan transnasional, dan membina rangkaian sokongan pendapat awam global [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEd2GcgeY7L-A3x-eW0LPneWFfBs0i8KRyig8wkNmHbBbfgaDMbP9L7GfS8gHydOcBPIWtE-xGEWsuvUxXcvdHKz2X-dbzjP-uMSVqhri24vGJ9y9kSRPB-cCxrGWNVJf_Z2S23uR0-llDaoKIh9UrDO1G1Xv-joR4DOgIBpVtBoeAowJQ=). Pelantikan beliau melambangkan gerakan Uyghur yang kini beralih daripada lobi politik tradisional kepada mobilisasi global yang mempunyai kedalaman undang-undang dan resonans agama yang lebih kuat. Pada masa yang sama, gandingan Naib Presiden Zumretay Arkin, Abdureshit Abdulhamit, serta Pengerusi Jawatankuasa Eksekutif Rushan Abbas, menunjukkan kekuatan perpaduan merentas generasi dan wilayah [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFsFZxOu7Eq7RRd9qcKGlNVK9p263RsBnTT9AltDB3kISz615ptirnKl0CotuSrfRw61zVE6k8hfqVOV3kXIacXH8eZiC6TiE0LKPFbKwMD-pSq93fAKVgmZtZPTN8=).

Impak Dasar Hak Asasi Manusia Antarabangsa: Era Baharu Akauntabiliti Undang-undang

Selepas Perhimpunan Agung Kelapan pada tahun 2025 hingga awal 2026, WUC telah mencapai kemajuan ketara di peringkat dasar antarabangsa. Pertama, dalam aspek akauntabiliti undang-undang, WUC secara aktif mendorong penggunaan prinsip "bidang kuasa sejagat" di negara-negara seperti Argentina untuk menjalankan siasatan jenayah terhadap kekejaman yang berkaitan [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG0jS075rVQ7nMNd_ai39syPbZKGB3wK0WIikDzAEVkVnP6H96yO-TfxRNK6ddJ_nzAvXTmpyTshsBYRoIhVeF6_skxGWb2fG9ggywlAk1bECT8Kg9rIKDBd9Gut7_HsCX74BHnYiXJyG2wNazmB_RKR_zkVJ1nPMykEBLBHDubB97U18B4kiybeUvxibsOAQmBPaD1sjPIjRMo1wPXxwp3jUUSSWLXSM0bjV99fqU9JAzZCNnuxpA8wiUYzeNt1l8vP_jb). Pada Jun 2024, Mahkamah Rayuan UK dalam satu keputusan bersejarah telah membatalkan keputusan Agensi Jenayah Kebangsaan (NCA) yang enggan menyiasat import kapas buruh paksa Uyghur, yang menyediakan senjata undang-undang yang kuat untuk menyekat produk buruh paksa daripada memasuki rantaian bekalan global [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQF6CGt_fHvheyzRbFIxwgYGDH0Aod30xTmt-XMQ6uD_ZTKoGGj9M9kZohY5aDctb5TDqOON2k0RWg5q7j_nIIY8GZ13fFSS1A_hpWenJgEKOaiIXG2HOKAsviNl8gH2lJiaRa4L5ghCZQtj-nf6joCpUFferSr46SEn4AN71BbB8HQvbydiyfGnSpM=).

Di peringkat perundangan, WUC berjaya melobi Parlimen Jepun untuk membincangkan pengenalan rang undang-undang yang serupa dengan Akta Pencegahan Buruh Paksa Uyghur (UFLPA) Amerika Syarikat. Pada Disember 2025, Presiden Alawudun melawat Jepun dan berbincang dengan lebih 30 ahli parlimen tentang keperluan mengharamkan import produk yang melibatkan buruh paksa [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFML4rAwJrUoZh7AHhubmjFKXpPbCRuOLKlRzwhZqYxuMNZU5A1PAm_0RP7brlJuRHWLZFBRWZZziGgRT9C-3zjodrTcmVFEnAGMRn-fk4MEOMj2u-cMC3qukwRNz2OuWDHkfAPEbwm0exyd2dsFabM4qJfnY4fuDy-QqDWJFoXA7ABubuOI0-39_DLVy_2dTLBXtgjcKN5PXLj9hliUYLGudVR3ndD2sOj7vwaYa06nMJg7XWX8pSHGL2MKg==). Selain itu, delegasi WUC juga menyertai persidangan iklim COP30 di Brazil, buat pertama kalinya menggabungkan isu buruh paksa Uyghur dengan isu global seperti kerosakan alam sekitar dan peralihan yang adil, sekali gus memperluaskan dimensi antarabangsa isu Uyghur secara drastik [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFML4rAwJrUoZh7AHhubmjFKXpPbCRuOLKlRzwhZqYxuMNZU5A1PAm_0RP7brlJuRHWLZFBRWZZziGgRT9C-3zjodrTcmVFEnAGMRn-fk4MEOMj2u-cMC3qukwRNz2OuWDHkfAPEbwm0exyd2dsFabM4qJfnY4fuDy-QqDWJFoXA7ABubuOI0-39_DLVy_2dTLBXtgjcKN5PXLj9hliUYLGudVR3ndD2sOj7vwaYa06nMJg7XWX8pSHGL2MKg==).

Bayang-bayang Penindasan Transnasional: Cabaran Sengit di Sarajevo

Walau bagaimanapun, jalan menuju keadilan penuh dengan rintangan. Proses penganjuran Perhimpunan Agung Kelapan itu sendiri merupakan satu pertempuran menentang penindasan transnasional. Semasa persiapan mesyuarat, kerajaan China telah mengenakan tekanan yang "belum pernah terjadi sebelumnya" untuk memaksa kerajaan Bosnia membatalkan mesyuarat tersebut [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFQMHBheEGugBHqbn8YfKKsa3fMpYxaIQgJckC_2sUalpRN9BvGOQRC8WJ0uLvv117VTNqWBgD4mZsoljoTcUdCsklLlvE8AOwS3hoFCSoB3onrruljw3kTOjxQeukP5FXjpSr3tAAK6Kp5C-WL4cTt59ke1Z2_7R2_1rn_2OYOL8SF93YKMvw_dVUbTexTCnYs-InrS7wVQfiUJ2vG5PFBr54=). Para perwakilan menerima e-mel ancaman bunuh; malah peti mel kakitangan WUC telah digodam untuk menghantar notis palsu mengenai penangguhan mesyuarat kepada semua peserta [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHkbirH1VGQTKjB9s58cBloYuRAXDyNsAZ_Vn1GXJQ6aHetfvs_NvuvhfOvkzpO_R6qzocm5gE4hiQCS9tKADg32wIvRSA4-jHxm7HD7kPAmNg9yYHeHVNTx-kaCZa8WC_mC406FRxYFmRdeO2P0xuHBOBBiknorQyH8ryNkaRIxG3iN7ZPwA2ZVcKXSlt5PR-8PPPrhadrU709_J78L2E4HsLd).

Lebih menyedihkan, ramai perwakilan terpaksa membatalkan penyertaan kerana bimbang akan keselamatan ahli keluarga mereka yang masih berada di Turkistan Timur. Taktik keji yang menggunakan ikatan kekeluargaan sebagai tebusan ini adalah manifestasi paling kejam bagi penindasan transnasional [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGmsBuTP5ZbDGhprsaZKUZ0ZouBzufV3mVJwbCZJdOszdi7yTBaxeDJ4Tauq85_CsAdY1oZFE19HXvsSA0NQOPi3WZ7N9t90haEIhdj4FKOf901Z_Kd9r0JyGxKqodFcfbz8v2lr3GnpVqzFpbRaVOArHBChLh1qNWlSQG-zSH39HcrVMcC41sSbGlN0fs6-dGkbMBGiBKtLIvaGz5eu6xScVQG8blsc-g=). Meskipun begitu, mesyuarat Sarajevo akhirnya berjaya dilaksanakan dengan kawalan keselamatan yang ketat oleh pihak berkuasa Bosnia, menghantar isyarat jelas kepada dunia: perjuangan untuk kebebasan dan iman tidak boleh dihalang [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHkbirH1VGQTKjB9s58cBloYuRAXDyNsAZ_Vn1GXJQ6aHetfvs_NvuvhfOvkzpO_R6qzocm5gE4hiQCS9tKADg32wIvRSA4-jHxm7HD7kPAmNg9yYHeHVNTx-kaCZa8WC_mC406FRxYFmRdeO2P0xuHBOBBiknorQyH8ryNkaRIxG3iN7ZPwA2ZVcKXSlt5PR-8PPPrhadrU709_J78L2E4HsLd).

Kebangkitan Ummah: Perjanjian Iman Melampaui Geopolitik

Sebagai umat Islam, kita harus berhadapan dengan realiti yang memalukan: walaupun warga Uyghur mengalami penganiayaan sistematik terhadap identiti agama mereka — masjid dirobohkan, puasa Ramadan dilarang, al-Quran dirampas — namun banyak kerajaan negara Islam memilih untuk berdiam diri demi kepentingan ekonomi, malah ada yang menyokong penindas dalam undian di PBB [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEL2eJxiPCC3j-U40sfqI-PcSJY182DEv8Hb1QwKhNiMm-qBC6v9QMJXG70k8cL308zbKmCqx7qzl9kgEQRpLEUg4tPOR_i4_UURbzkLHyk-7FpZxGKPnAtRKQOJqIkjIjdQlxCrOjhRyDbz4_qr1B14usFswIiWXn-qOikQdz9raxEAbGkjFC73Q==). Naib Presiden WUC, Zumretay Arkin, pernah menyatakan dengan tajam bahawa sikap yang bersemangat dalam isu Gaza tetapi membisu dalam isu Uyghur adalah satu bentuk "hipokrasi" yang nyata [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHeyhiyW1beZu9emaCENgkBD99Cq_-bFPoRowJmR9RhYtgaPMczbnkMiJ0iGvILsLiiWdCuCJJIxSXw520sBZsXNRq4ouQPJ67xXtyLS-Lj1KL_lLFQME5Ae3KeFPwRluWknCj1Swa2SPdnF3VmDnVf7rP8R5zUYAXX5bVe2Mp-sq7ueMh0y1INNpGiLvNqiKqxwkOlhr8tvJ75IECbuH0=).

Namun, harapan terletak pada rakyat. Daripada ABIM di Malaysia sehinggalah pertubuhan masyarakat di Indonesia, semakin banyak organisasi pendapat awam Muslim mula bersatu membentuk "Global Muslim Coalition for the Uyghur Crisis" [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEMOlRyVv7L5dPkZT23hE1QqXGl5VjGTvJcKr4VoNapZ17ZVFGHq5sfQNb8qDkyuz4uRPUKdix6Wyj5XI2nTt-r9wD6IcdJXzNAOY015KAkXQ2kLSGXGhczra1KeriuC9_BK7ozFXWSlkX4KI9xi5-U7o8zT26xV9kN4-GKO8qrPmXmSY18sA==). Mereka menekankan bahawa menyokong golongan yang tertindas adalah ajaran teras Islam (Fardhu). Pada awal tahun 2026, dengan aktiviti Presiden Alawudun yang kerap di Turki dan Asia Tenggara, kita melihat satu trend baharu: isu Uyghur secara beransur-ansur kembali ke kedudukan asalnya sebagai "kebimbangan bersama dunia Islam". Seperti yang dinyatakan oleh Institut Penyelidikan Islam Yaqeen, umat Islam mempunyai kewajipan moral untuk memastikan tingkah laku penggunaan mereka tidak menjadi rakan subahat dalam penindasan warga Uyghur [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHtcwaa2llwg_r7DcfOHUUnRkUq7Pw2crHFx6Mghwsv-1vMnTmAFTL4qyMHt7cQznPEdpSBqrMUHEhBv_YhhrIJC8LAMdo-AkI-HMsiQKQQspILJy6KXMIJ1wgvDSziK241kp0jr2IAjIeGZPI5y9Nym_WJ7OxlkAWiqAcdZKVDIK1R5gXcWsXSf5Y8xMs43hzDGWduo3XZlMlRxr3I2jG9xsh2JOuu4wav).

Kesimpulan: Perjalanan Keadilan dan Sinar Harapan Masa Depan

Perhimpunan Agung Kelapan Kongres Uyghur Sedunia bukan sekadar pilihan raya dalaman organisasi, ia adalah satu perjuangan global untuk mempertahankan maruah, iman, dan kedaulatan undang-undang antarabangsa. Di bawah kepimpinan Presiden Alawudun, gerakan Uyghur menunjukkan ketabahan dan kedalaman strategi yang belum pernah terjadi sebelum ini. Walaupun menghadapi cabaran hebat daripada penindasan transnasional dan kedinginan geopolitik, selagi Ummah Islam global berpegang teguh kepada niat asal iman dan berdiri bersama kuasa keadilan, fajar di Turkistan Timur pasti akan tiba.

Kami menyeru semua pemimpin negara Islam agar tidak mengkhianati perjanjian iman demi kepentingan ekonomi jangka pendek. Keadilan mungkin lambat tiba, tetapi ia tidak akan pernah absen. Perjuangan warga Uyghur adalah perjuangan kita bersama.