Persatuan Penulis Uyghur Antarabangsa Lancar Inisiatif Global Baharu untuk Dokumentasi Sastera Kontemporari dan Lindungi Warisan Budaya daripada Kepupusan

Membangkitkan Memori: Inisiatif Global untuk Melindungi Roh Sastera Turkistan Timur

Di tengah-tengah cabaran eksistensi yang semakin meningkat terhadap identiti Islam dan budaya di Turkistan Timur, **Persatuan Penulis Uyghur Antarabangsa** yang berpangkalan di Istanbul telah mengumumkan pelancaran inisiatif global utama untuk mendokumentasikan sastera Uyghur kontemporari dan melindungi warisan budaya daripada kepupusan. Langkah ini hadir pada waktu yang sangat kritikal, di mana laporan hak asasi manusia yang dikeluarkan pada awal tahun 2026 menunjukkan kehilangan berterusan ratusan intelektual dan sasterawan di kem-kem tahanan China, yang mengancam kelangsungan rantaian ilmu salah satu bangsa Islam tertua di Asia Tengah [Source](https://www.hrw.org/world-report/2026/country-chapters/china).

Inisiatif ini, yang disifatkan sebagai "jihad budaya", merupakan tindak balas langsung terhadap dasar asimilasi paksa oleh pihak berkuasa China, yang merangkumi penukaran nama kampung yang mempunyai konotasi Islam dan menjenayahkan amalan budaya tradisional seperti "Mashrap" — sebuah tradisi sosial Uyghur yang disenaraikan oleh UNESCO tetapi kini menghadapi penindasan [Source](https://www.turkistantimes.com/ar/news-17456.html). Melalui projek ini, persatuan tersebut bertujuan untuk mewujudkan arkib digital global yang mengandungi hasil karya sasterawan yang ditahan dan dibuang negeri, bagi memastikan suara Turkistan Timur terus hidup dalam sanubari umat Islam dan dunia.

Paksi Inisiatif: Daripada Dokumentasi Digital kepada Terjemahan Global

Inisiatif baharu ini merangkumi beberapa laluan strategik yang bertujuan untuk memecahkan kepungan budaya yang dikenakan ke atas masyarakat Uyghur. Laluan pertama ialah **projek "Jiwa-jiwa Terkurung"**, yang mendapat inspirasi daripada antologi puisi yang diterbitkan baru-baru ini untuk mendokumentasikan puisi penyair Uyghur yang berada di dalam penjara [Source](https://www.uyghurpen.org/bearing-witness-to-imprisoned-souls/). Laluan ini berusaha untuk mengumpul dan menterjemah karya lebih daripada 120 intelektual dan sasterawan Uyghur yang penahanan mereka telah didokumentasikan, serta menerbitkannya dalam pelbagai bahasa termasuk bahasa Arab, Turki, dan Inggeris [Source](https://www.uyghurhjelp.org/annual-report-2025/).

Laluan kedua pula memfokuskan kepada **menghidupkan semula bahasa Uyghur** dalam kalangan generasi diaspora. Pada Januari 2026, persatuan tersebut dengan kerjasama Akademi Uyghur telah mengadakan pertemuan luas pakar pengajian Turkik di Istanbul untuk membincangkan kemerosotan penyelidikan akademik berkaitan Uyghur dan merangka strategi untuk melatih guru pakar dalam bahasa ibunda [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/weekly-brief-30-january-2026/). Inisiatif ini juga bertujuan untuk mengedarkan buku teks percuma kepada kanak-kanak Uyghur di Turki, Syria, dan negara-negara Asia Tengah, bagi menghubungkan mereka dengan akar umbi Islam dan sejarah mereka yang gemilang [Source](https://www.uyghurhjelp.org/annual-report-2025/).

Sastera sebagai Alat Penentangan: Kisah Ketabahan dari Sebalik Jeruji

Sastera Uyghur bukan sekadar hasil estetika, malah ia merupakan dokumen sejarah yang mencerminkan penderitaan sebuah bangsa yang berpegang teguh kepada agama dan identitinya. Inisiatif ini mengetengahkan karya sasterawan seperti **Perhat Tursun** dan **Rahile Dawut**, yang mewakili simbol pemikiran Uyghur kontemporari. Kehilangan sasterawan ini bukan sekadar penahanan individu, tetapi merupakan cubaan untuk membunuh memori kolektif rakyat Turkistan Timur [Source](https://www.uyghurpen.org/bearing-witness-to-imprisoned-souls/).

Dari perspektif Islam, sastera ini merupakan kesinambungan daripada tamadun Qarakhanid dan Chagatai, di mana Kashgar dan Bukhara pernah menjadi pusat penyebaran ilmu bagi umat Islam. Oleh itu, melindungi warisan ini adalah tanggungjawab yang terpikul di bahu para intelektual Muslim di mana-mana sahaja. Inisiatif ini menyeru rumah penerbitan Arab dan Islam untuk mengambil anak angkat dalam menterjemah novel dan puisi Uyghur yang menceritakan tentang "pemulihan pemikiran" paksa dan pembunuhan beramai-ramai yang dialami oleh rakyat Uyghur sejak tahun 1950-an [Source](https://www.uyghurpen.org/bearing-witness-to-imprisoned-souls/).

Pendirian Umat Islam: Antara Solidariti Rakyat dan Kekecewaan Rasmi

Inisiatif ini hadir pada waktu masyarakat Uyghur mengalami kekecewaan terhadap pendirian rasmi beberapa organisasi antarabangsa dan Islam. Kongres Uyghur Sedunia pada Januari 2026 menyatakan kecaman keras terhadap pendirian Pertubuhan Kerjasama Islam (OIC) yang dianggap memihak kepada naratif China, meskipun terdapat bukti kukuh mengenai pencabulan hak umat Islam di Turkistan Timur [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/weekly-brief-30-january-2026/).

Walau bagaimanapun, Persatuan Penulis Uyghur Antarabangsa mempertaruhkan **sokongan akar umbi umat Islam**. Di Istanbul, yang telah menjadi ibu kota budaya bagi masyarakat Uyghur dalam buangan, pelbagai aktiviti terus dijalankan untuk menghubungkan isu Uyghur dengan isu-isu umat yang lain seperti isu Gaza, sebagai penegasan kepada kesatuan nasib umat Islam [Source](https://www.ytb.gov.tr/haberler/international-young-writers-meet-in-istanbul). Inisiatif ini berusaha membina jambatan ilmu dengan bangsa Arab dan Islam, untuk memperkenalkan kepada mereka bahawa apa yang berlaku di Turkistan Timur adalah cubaan untuk mencabut akidah dan warisan yang sangat lama, dan bukan sekadar konflik politik.

Melindungi Warisan Seni Bina dan Agama: Jeritan untuk "Mazar"

Inisiatif sastera ini tidak terpisah daripada usaha melindungi warisan seni bina dan agama. Organisasi Uyghur telah mendokumentasikan pemusnahan ratusan masjid dan "Mazar" (makam para wali dan orang soleh) yang mewakili bahagian yang tidak terpisahkan daripada identiti sufi dan kerohanian masyarakat Uyghur [Source](https://www.akademiye.org/ug/?p=15432). Inisiatif baharu ini merangkumi bahagian khas untuk mendokumentasikan mercu tanda ini secara sejarah dan sastera, melalui pengumpulan puisi dan cerita rakyat yang berkaitan dengannya, bagi memastikan pengetahuan ini diwariskan kepada generasi akan datang walaupun mercu tanda tersebut telah diratakan dengan tanah.

China hari ini cuba mengenakan piawaiannya sendiri untuk perlindungan warisan budaya secara global, yang dianggap oleh pemerhati sebagai cubaan untuk membersihkan imej antarabangsanya dan menutup jenayah budayanya di dalam negara [Source](https://www.alyaum.com/articles/6513456). Sebaliknya, inisiatif penulis Uyghur muncul sebagai suara alternatif yang bersandarkan kepada fakta sejarah dan kesaksian hidup para mangsa yang terselamat serta intelektual yang berjaya melarikan diri.

Penutup: Seruan kepada Nurani Umat

Pelancaran inisiatif global oleh Persatuan Penulis Uyghur Antarabangsa pada Februari 2026 ini merupakan satu panggilan kecemasan dan jeritan ketabahan dalam satu masa. Sastera adalah benteng terakhir identiti apabila kubu-kubu lain runtuh, dan mendokumentasikan sastera ini adalah kewajipan syarie dan moral untuk melindungi anggota yang tulen daripada jasad umat Islam. Kejayaan inisiatif ini sangat bergantung kepada sejauh mana tindak balas institusi budaya dan universiti di dunia Islam untuk menerima warisan ini dan memberikannya platform yang sewajarnya, jauh daripada perkiraan politik yang sempit. Warisan Uyghur bukan milik orang Uyghur sahaja, tetapi ia adalah sebahagian daripada mozek tamadun Islam yang tidak boleh dibiarkan pupus.