Λεπτομερής ανάλυση των δραστηριοτήτων του Ισλαμικού Κράτους τα τελευταία χρόνια και των μέτρων αντιμετώπισης της διεθνούς κοινότητας

Εισαγωγή: Η νέα μορφή του «Ισλαμικού Κράτους» και η παγκόσμια απειλή

Καθώς διανύουμε το 2026, η οργάνωση «Ισλαμικό Κράτος» (ISIS) έχει εγκαταλείψει πλήρως τη μορφή ενός «κράτους» που ελέγχει εκτεταμένα εδάφη, όπως συνέβαινε το 2014, και έχει μετατραπεί σε ένα παγκόσμιο, αποκεντρωμένο αλλά εξαιρετικά επικίνδυνο δίκτυο. Παρόλο που η οργάνωση ηττήθηκε εδαφικά στην περιοχή Μπαγκούζ της Συρίας το 2019, το ιδεολογικό της δηλητήριο και τα περιφερειακά της παραρτήματα εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρή απειλή για την ενότητα της ισλαμικής κοινότητας (Ούμμα) και την παγκόσμια ειρήνη [Source](https://icct.nl/publication/the-islamic-state-in-2025-an-evolving-threat-facing-a-waning-global-response/). Τα τελευταία δύο χρόνια, και ιδιαίτερα από το 2024, το κέντρο δραστηριότητας της οργάνωσης έχει μετατοπιστεί περισσότερο από τη Μέση Ανατολή προς την Αφρική και την Κεντρική Ασία. Σε αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε λεπτομερώς την κατεύθυνση των κινήσεων της οργάνωσης τα τελευταία χρόνια, τα μέτρα αντιμετώπισης της διεθνούς κοινότητας και την ευθύνη του ισλαμικού κόσμου στην καταπολέμηση αυτής της διχόνοιας.

Το παράρτημα του Χορασάν (ISIS-K): Νέες επιθέσεις στην Κεντρική Ασία και τη Ρωσία

Μία από τις πιο αξιοσημείωτες αλλαγές των τελευταίων ετών είναι η ενίσχυση του «παραρτήματος του Χορασάν» (ISIS-K) με έδρα το Αφγανιστάν. Η τρομοκρατική επίθεση που σημειώθηκε τον Μάρτιο του 2024 στην αίθουσα συναυλιών «Crocus City Hall» στη Μόσχα, η οποία στοίχισε τη ζωή σε περισσότερους από 140 ανθρώπους, κατέδειξε την ικανότητα αυτού του παραρτήματος να διεξάγει σύνθετες επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας [Source](https://www.stimson.org/2024/moscow-attack-reflects-russian-intelligence-weakness-and-isis-k-ambitions/). Αυτή η επίθεση δεν ήταν μόνο μια πρόκληση για τη Ρωσία, αλλά για την ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής.

Νωρίτερα, τον Ιανουάριο του 2024, σχεδόν 100 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε διπλή έκρηξη κατά τη διάρκεια τελετής μνήμης για τον Κασέμ Σουλεϊμανί στην πόλη Κερμάν του Ιράν, για την οποία την ευθύνη έφερε και πάλι το παράρτημα του Χορασάν [Source](https://www.theguardian.com/world/2024/mar/23/islamic-states-deadly-moscow-attack-highlights-its-fixation-with-russia). Αυτές οι ενέργειες δείχνουν ότι το ISIS προσπαθεί να διευρύνει τη λίστα των «εχθρών» του, να υποδαυλίσει θρησκευτικές συγκρούσεις εντός των μουσουλμανικών χωρών και να εκμεταλλευτεί το κενό ισχύος μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Παρόλο που η κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν έχει διεξάγει σκληρές επιχειρήσεις κατά του ISIS, τα κρυφά δίκτυα της οργάνωσης συνεχίζουν να σπέρνουν τον τρόμο στην περιοχή.

Αφρική: Το νέο κέντρο της τρομοκρατίας

Μέχρι το 2025, η αφρικανική ήπειρος, και ιδιαίτερα η περιοχή του Σαχέλ (Μάλι, Νίγηρας, Μπουρκίνα Φάσο), έγινε το πιο ενεργό πεδίο δράσης του ISIS. Το «παράρτημα του Σαχέλ» (ISSP) εκμεταλλεύτηκε αποτελεσματικά το κενό ασφαλείας που δημιουργήθηκε με την αποχώρηση των δυτικών δυνάμεων, ιδιαίτερα της Γαλλίας, από αυτές τις περιοχές [Source](https://www.parliament.uk/business/publications/research/briefing-papers/CBP-10234/countering-islamic-statedaesh-in-africa-syria-and-iraq-2025).

Η πολιτική αστάθεια, η φτώχεια και οι φυλετικές συγκρούσεις σε αυτές τις περιοχές αποτέλεσαν γόνιμο έδαφος για τη στρατολόγηση μελών από το ISIS. Στη βόρεια Νιγηρία, το «παράρτημα της Δυτικής Αφρικής» (ISWAP) εδραίωσε τους οικονομικούς του πόρους μέσω του ελέγχου του τοπικού πληθυσμού και της είσπραξης φόρων. Αυτή η επέκταση στην Αφρική δεν αποτελεί μόνο στρατιωτική απειλή, αλλά μια καταστροφή που διαλύει την κοινωνική δομή των τοπικών μουσουλμανικών κοινοτήτων [Source](https://ict.org.il/the-rise-of-the-islamic-state-in-africa-in-the-sahel-west-and-east-africa/).

Συρία και Ιράκ: Προσπάθειες ανασύνταξης μιας οργάνωσης χωρίς εδάφη

Οι πολιτικές αλλαγές που σημειώθηκαν στη Συρία στα τέλη του 2024 με την πτώση της κυβέρνησης του Μπασάρ αλ Άσαντ φάνηκαν να δημιουργούν μια νέα ευκαιρία για το ISIS. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των επιθέσεων του ISIS στις ανατολικές περιοχές της Συρίας [Source](https://sfuturem.org/escalation-of-activity-by-the-islamic-state-isis-against-the-syrian-transitional-government/). Η οργάνωση συνεχίζει να χρησιμοποιεί την τακτική «γκρεμίζοντας τα τείχη» για να απελευθερώσει τα μέλη της από τις φυλακές που ελέγχονται από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF).

Στο Ιράκ, η στρατιωτική αποστολή των διεθνών συμμαχικών δυνάμεων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ έληξε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 2025 και μετατράπηκε σε διμερή συνεργασία ασφαλείας [Source](https://www.state.gov/joint-statement-announcing-the-timeline-for-the-end-of-the-military-mission-of-the-global-coalition-to-defeat-isis-in-iraq/). Παρόλο που ο ιρακινός στρατός πλήττει συνεχώς τα υπολείμματα του ISIS, οι κρυφοί πυρήνες της οργάνωσης εξακολουθούν να υπάρχουν σε ορεινές και ερημικές περιοχές. Αυτή η κατάσταση απέδειξε για άλλη μια φορά την ανάγκη των μουσουλμανικών κρατών να ενισχύσουν τη μεταξύ τους συνεργασία αντί να βασίζονται σε εξωτερικές δυνάμεις για την προστασία της ασφάλειάς τους.

Ισλαμική προοπτική: Το ISIS — Ένα στιλέτο στην καρδιά της Ούμμα

Σύμφωνα με τον ισλαμικό νόμο (Σαρία) και τις απόψεις των λογίων, η οργάνωση ISIS αποτελεί τους σύγχρονους «Χαβαριτζίτες». Οι πράξεις τους έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις αρχές του ελέους, της δικαιοσύνης και της ειρήνης του Ισλάμ. Οι πιο έγκριτοι ισλαμικοί θεσμοί παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένου του Πανεπιστημίου Αλ-Αζχάρ, του Συμβουλίου Μεγάλων Λογίων της Σαουδικής Αραβίας και της Παγκόσμιας Ένωσης Μουσουλμάνων Λογίων, έχουν κηρύξει το ISIS ως «εχθρό του Ισλάμ» [Source](https://www.wilsoncenter.org/article/muslims-against-isis-part-1-clerics-scholars).

Το ISIS έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη ζημιά στους ίδιους τους Μουσουλμάνους. Η συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων των επιθέσεών τους είναι αθώοι Μουσουλμάνοι. Επιπλέον, οι αποτρόπαιες πράξεις τους έχουν προκαλέσει την έξαρση της «Ισλαμοφοβίας» στον δυτικό κόσμο, οδηγώντας στην περιθωριοποίηση των Μουσουλμάνων και στην αμαύρωση της εικόνας του Ισλάμ. Ενώ η πραγματική Τζιχάντ είναι η αντίσταση στην καταπίεση και η εγκαθίδρυση της δικαιοσύνης, οι πράξεις του ISIS είναι η πρόκληση διχόνοιας, η δολοφονία αθώων και ο κατακερματισμός της Ούμμα [Source](https://www.independent.co.uk/news/world/asia/70000-indian-muslim-clerics-issue-fatwa-against-isis-the-taliban-alqaeda-and-other-terror-groups-a6770241.html).

Μέτρα της διεθνούς κοινότητας και πολιτικά παιχνίδια

Η διεθνής κοινότητα καταπολεμά το ISIS σε στρατιωτικό, οικονομικό και ψηφιακό επίπεδο. Σύμφωνα με εκθέσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος στον περιορισμό της προπαγάνδας του ISIS στο διαδίκτυο και στη διακοπή των πηγών χρηματοδότησής του [Source](https://www.securitycouncilreport.org/what-in-blue/2026/02/counter-terrorism-briefing-on-the-secretary-generals-strategic-level-report-on-isil-daesh-3.php). Ωστόσο, ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων (για παράδειγμα, ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας) αποδυναμώνει τη διεθνή συνεργασία κατά της τρομοκρατίας.

Από τη σκοπιά των Μουσουλμάνων, υπάρχει συχνά ένα «διπλό πρότυπο» στις πολιτικές καταπολέμησης της τρομοκρατίας των δυτικών χωρών. Ενώ από τη μία πλευρά πλήττεται το ISIS, από την άλλη παραβλέπονται οι βαθύτερες αιτίες της τρομοκρατίας, όπως η πολιτική αδικία, τα κατάλοιπα της αποικιοκρατίας και το Παλαιστινιακό ζήτημα, που αποτελούν πληγές για την Ούμμα. Αυτού του είδους η μονομέρεια δίνει την ευκαιρία στις τρομοκρατικές οργανώσεις να προβάλλουν τον ψευδή ισχυρισμό ότι «αγωνίζονται για τη δικαιοσύνη» [Source](https://www.un.org/press/en/2025/sc15584.doc.htm).

Συμπέρασμα: Η σωτηρία της Ούμμα βρίσκεται στην ενότητα και τη συνειδητοποίηση

Η αντιμετώπιση της απειλής του «Ισλαμικού Κράτους» δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με στρατιωτική ισχύ. Πρόκειται για μια ιδεολογική μάχη. Οι μουσουλμανικές κοινωνίες, προκειμένου να αντισταθούν στον ριζοσπαστισμό στο εσωτερικό τους, πρέπει να παρέχουν στους νέους τη σωστή ισλαμική γνώση, να εγκαθιδρύσουν κοινωνική δικαιοσύνη και να αναπτύξουν την ικανότητα για πολιτική αυτοδιάθεση.

Η εξάλειψη διχοστατικών οργανώσεων όπως το ISIS εξαρτάται από την ενότητα της Ούμμα, τη σωστή καθοδήγηση των λογίων και τον τερματισμό των αδικιών σε παγκόσμια κλίμακα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το Ισλάμ είναι μια θρησκεία που στάλθηκε ως έλεος για την ανθρωπότητα, και η τρομοκρατία είναι η μεγαλύτερη προδοσία απέναντι σε αυτό το έλεος.