
Οι τρεις μορφές του Χατζ: Ταμάτου, Κιράν και Ιφράντ
Συγκρίνετε την πρόθεση, την είσοδο και την έξοδο από το ιχράμ και τους όρους της προσφοράς, με το Κοράνι 2:196 και επίσημες πηγές.
Οι τρεις μορφές του Χατζ ονομάζονται Ταμάτου (Tamattu), Κιράν (Qiran) και Ιφράντ (Ifrad). Στο Ταμάτου ο προσκυνητής ολοκληρώνει την Ούμρα, βγαίνει από το ιχράμ και εισέρχεται εκ νέου στο ιχράμ για το Χατζ την ίδια προσκυνηματική περίοδο. Στο Κιράν συνδυάζει την Ούμρα και το Χατζ σε μία συνεχή κατάσταση ιχράμ. Στο Ιφράντ εισέρχεται στο ιχράμ μόνο για το Χατζ. Η προσφορά που συνδέεται με το προσκύνημα ονομάζεται χάντι (hady). Κατά κανόνα αφορά το Ταμάτου και το Κιράν, εφόσον πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις. Η επιλογή του Ιφράντ από μόνη της δεν δημιουργεί αυτή την υποχρέωση.
Δύο ερωτήσεις βοηθούν να θυμάται κανείς τις διαφορές. Ποια πρόθεση είχε ο προσκυνητής όταν εισήλθε στο ιχράμ; Βγήκε από αυτή την κατάσταση μετά την Ούμρα και πριν από το Χατζ; Ο οδηγός του Nusuk για τις τελετές του Χατζ χρησιμοποιεί αυτά τα στοιχεία για να παρουσιάσει τις τρεις μορφές. Το αγγλόφωνο εγχειρίδιο για προσκυνητές από το Ηνωμένο Βασίλειο, που φιλοξενείται στον ιστότοπο του σαουδαραβικού Υπουργείου Χατζ και Ούμρα, κάνει την ίδια διάκριση στην ενότητα για την είσοδο στο ιχράμ και επανέρχεται σε αυτή στην έναρξη των τελετών του Χατζ.
Σε τι διαφέρουν οι τρεις μορφές του Χατζ
- Ταμάτου. Πρώτα ολοκληρώνεται η Ούμρα, ακολουθεί η έξοδος από το ιχράμ και έπειτα νέα είσοδος για το Χατζ. Κατά κανόνα προβλέπεται χάντι όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις.
- Κιράν. Η Ούμρα και το Χατζ συνδυάζονται. Το ιχράμ συνεχίζεται στις τελετές του Χατζ, χωρίς ενδιάμεση έξοδο. Κατά κανόνα προβλέπεται χάντι όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις.
- Ιφράντ. Το ιχράμ αφορά μόνο το Χατζ και διατηρείται στην έναρξη των τελετών του. Η μορφή αυτή καθαυτή δεν επιβάλλει χάντι.
Το ιχράμ είναι η κατάσταση τελετουργικής καθιέρωσης για ένα προσκύνημα. Οι οδηγοί χρησιμοποιούν επίσης τη λέξη για την ενδυμασία σε αυτή την κατάσταση. Στην παρούσα σύγκριση αναφέρεται στην κατάσταση, στην πρόθεση και στους περιορισμούς της. Η προετοιμασία με λευκά υφάσματα και η είσοδος στο ιχράμ είναι δύο διαφορετικά στάδια. Το μικάτ είναι καθορισμένο σημείο ή όριο για την είσοδο στο ιχράμ ανάλογα με τη διαδρομή. Η εφαρμογή της οδηγίας σε συγκεκριμένο πρόσωπο εξαρτάται από τη διαδρομή και τις περιστάσεις.
Η Ούμρα έχει δικές της τελετές. Σε αυτές ανήκουν το ταουάφ, δηλαδή η περιφορά γύρω από την Κάαμπα, και το σαΐ, η διαδρομή μεταξύ Σάφα και Μάρουα. Το Χατζ περιλαμβάνει την παρουσία στο Αραφάτ την καθορισμένη ημέρα. Και οι τρεις μορφές περιλαμβάνουν το Χατζ και τις κεντρικές του τελετές. Η εισαγωγή στους πέντε πυλώνες του Ισλάμ εξηγεί τη θέση του Χατζ στη θρησκευτική ζωή των μουσουλμάνων.
Μια κοινή ονομασία σε δύο προγράμματα δεν δείχνει από μόνη της ότι οι προσκυνητές ακολουθούν την ίδια μορφή. Για παράδειγμα, το ταουάφ αναφέρεται σε οδηγίες τόσο για την Ούμρα όσο και για το Χατζ. Χρειάζεται να ελεγχθεί σε ποιο μέρος του προσκυνήματος το εντάσσει το πρόγραμμα και ποια ήταν η πρόθεση όταν άρχισε το αντίστοιχο ιχράμ.
Ταμάτου, δύο είσοδοι στο ιχράμ με ενδιάμεση έξοδο
Στο Ταμάτου η πρώτη πρόθεση είναι η Ούμρα κατά τους μήνες του Χατζ. Η δεύτερη αφορά το Χατζ του ίδιου έτους. Ο προσκυνητής ολοκληρώνει τις τελετές της Ούμρα και βγαίνει από το ιχράμ. Στο διάστημα αυτό, κατά κανόνα μπορεί να επανέλθει στις δραστηριότητες που περιόριζε το ιχράμ. Όταν αρχίσει το Χατζ, εισέρχεται ξανά. Το Nusuk περιγράφει τη δεύτερη είσοδο από τη Μέκκα για τον προσκυνητή που έχει ολοκληρώσει την Ούμρα και περιμένει εκεί να ξεκινήσει το Χατζ.
Φανταστείτε κάποιον που έχει τελειώσει την Ούμρα στη Μέκκα, έχει βγει από το ιχράμ και περιμένει τις τελετές του Χατζ. Το επόμενο βήμα που διακρίνει το Ταμάτου είναι η νέα είσοδος στο ιχράμ με την πρόθεση του Χατζ. Ο οδηγός για την Ούμρα από το ιχράμ ως την ολοκλήρωση των τελετών εξηγεί το πρώτο μέρος της σειράς. Το διάστημα διακρίνεται από την έξοδο και την ανανέωση της πρόθεσης. Μπορεί να έχει διαφορετική διάρκεια.
Η αφήγηση του Τζάμπιρ στο Σαχίχ Μούσλιμ 1218a περιγράφει μια ομάδα που βγήκε από το ιχράμ αφού πραγματοποίησε τις τελετές ως Ούμρα και επέστρεψε σε αυτό για το Χατζ. Αναφέρει επίσης ότι τότε ο Προφήτης και όσοι είχαν φέρει ζώα για την προσφορά διατήρησαν το ιχράμ. Αυτές οι λεπτομέρειες αφορούν το προσκύνημα που περιγράφει ο Τζάμπιρ. Για το ποιος οφείλει σήμερα να κάνει την προσφορά και υπό ποιους όρους, μπορεί κανείς να συμβουλευτεί χωριστά τους θρησκευτικούς οδηγούς.
Κιράν, ένα συνεχές ιχράμ για την Ούμρα και το Χατζ
Στη συνήθη περιγραφή του Κιράν, ο προσκυνητής εισέρχεται στο ιχράμ με την πρόθεση να συνδυάσει την Ούμρα και το Χατζ. Η κατάσταση συνεχίζεται κατά την έναρξη των τελετών του Χατζ. Δύο άνθρωποι μπορεί να φτάσουν νωρίς και να κάνουν και τις δύο τελετές. Όποιος τις συνδυάζει και μένει στο ιχράμ ακολουθεί άλλη μορφή από εκείνον που ολοκληρώνει την Ούμρα, βγαίνει από το ιχράμ και εισέρχεται πάλι αργότερα.
Ο αιγυπτιακός φορέας Dar al-Ifta περιλαμβάνει στην εξήγηση των τριών μορφών και την περίπτωση όπου ο προσκυνητής εισέρχεται αρχικά στο ιχράμ για την Ούμρα και προσθέτει την πρόθεση για το Χατζ. Στην επισκόπηση των τελετών διευκρινίζει ότι αυτό γίνεται πριν αρχίσει το ταουάφ της Ούμρα. Οι λεπτομέρειες μιας αλλαγής πρόθεσης ακολουθούν τη θρησκευτική καθοδήγηση για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Το βασικό γνώρισμα είναι ο συνδυασμός των προσκυνημάτων πριν από την έξοδο από το ιχράμ.
Το Κιράν και το Ιφράντ μπορεί να μοιάζουν στις κοινές δραστηριότητες του Χατζ. Και στις δύο μορφές ο προσκυνητής διατηρεί το ιχράμ την ώρα που ο προσκυνητής του Ταμάτου αρχίζει νέο ιχράμ. Διαφέρουν ως προς την πρόθεση και συνήθως ως προς την προσφορά. Για το πότε γίνεται το σαΐ και σε ποιες τελετές συνυπολογίζεται, η Dar al-Ifta δίνει οδηγίες στην επισκόπηση των τελετών του Χατζ και της Ούμρα. Εκεί διακρίνει μεταξύ μερικής και πλήρους εξόδου από το ιχράμ του Χατζ. Πρόκειται για στάδια του Χατζ, διαφορετικά από την πλήρη έξοδο μετά την Ούμρα στο Ταμάτου.
Ιφράντ, είσοδος στο ιχράμ μόνο για το Χατζ
Ο προσκυνητής που επιλέγει Ιφράντ εισέρχεται στο ιχράμ μόνο για το Χατζ και διατηρεί την κατάσταση κατά την έναρξη των τελετών. Η επιλογή του Ιφράντ δεν συνεπάγεται από μόνη της υποχρέωση για χάντι. Η προαιρετική προσφορά ή η επανόρθωση για κάποιο άλλο ζήτημα των τελετών ρυθμίζονται χωριστά. Το Nusuk ορίζει το Ιφράντ βάσει της πρόθεσης για το Χατζ μόνο. Η Dar al-Ifta επισημαίνει ότι ορισμένες νομικές εξηγήσεις περιγράφουν και μια χωριστή Ούμρα μετά το Χατζ. Άλλοι μελετητές χρησιμοποιούν το όνομα Ιφράντ για το Χατζ χωρίς μεταγενέστερη Ούμρα. Και στις δύο περιπτώσεις το πρώτο ιχράμ έχει σκοπό μόνο το Χατζ.
Το Τμήμα Ισλαμικής Ανάπτυξης της Μαλαισίας χρησιμοποιεί το Ιφράντ ως παράδειγμα στην εισαγωγή στο Χατζ στα μαλαϊκά. Ξεκινά με την πρόθεση για το Χατζ στο μικάτ και περιγράφει πώς ο προσκυνητής διατηρεί το ιχράμ όταν περνά στις τελετές, μεταξύ των οποίων είναι η παρουσία στο Αραφάτ. Με αυτή τη σειρά εξηγεί την είσοδο στο ιχράμ μόνο για το Χατζ.
Η αφήγηση της Αΐσα στο Σαχίχ αλ-Μπουχάρι 1562 αναφέρεται στις διαφορετικές προθέσεις όσων ξεκίνησαν για το Αποχαιρετιστήριο Προσκύνημα. Κάποιοι εισήλθαν στο ιχράμ για την Ούμρα, άλλοι και για τα δύο προσκυνήματα και άλλοι για το Χατζ. Η συλλογή εντάσσει την αφήγηση στο κεφάλαιο για τις τρεις μορφές. Σε μια παραπομπή ο τίτλος του κεφαλαίου μπορεί να σημειωθεί χωριστά από τα λόγια της Αΐσα. Η αφήγηση περιγράφει τις προθέσεις και για πόσο παρέμειναν στο ιχράμ όσοι είχαν την πρόθεση να κάνουν Χατζ ή και τα δύο.
Αν αναφέρεται Ούμρα μετά το Χατζ σε ένα πρόγραμμα, εξετάστε αν πρόκειται για χωριστή τελετή. Η μεταγενέστερη ημερομηνία δεν αρκεί για να μάθουμε την αρχική πρόθεση. Για τη σύγκριση Μπουχάρι και Μούσλιμ, ο οδηγός για τα κείμενα και τη μετάδοση των χαντίθ εξηγεί τη χρήση του ονόματος της συλλογής, του αριθμού αναφοράς και του ονόματος του αφηγητή μαζί.
Πότε ισχύει το χάντι και τι αναφέρει το Κοράνι 2:196
Το Κοράνι 2:196 μιλά για την ολοκλήρωση του Χατζ και της Ούμρα για τον Αλλάχ και καλύπτει περισσότερες από μία περιπτώσεις. Το πρώτο μέρος αφορά όσους εμποδίζονται να ολοκληρώσουν τις τελετές. Πιο κάτω αναφέρεται η Ούμρα πριν από το Χατζ και ορίζεται μια προσφορά. Για όποιον δεν μπορεί να την εξασφαλίσει, το χωρίο προβλέπει τρεις ημέρες νηστείας κατά το Χατζ και επτά μετά την επιστροφή. Περιέχει όρο για όσους έχουν οικογένεια που διαμένει κοντά στο Ιερό Τέμενος.
Σε εξήγηση που δημοσίευσε η Dar al-Ifta της Αιγύπτου, ο Αλί Γκομάα εφαρμόζει την προσφορά και τη νηστεία ως εναλλακτική όταν η προσφορά δεν μπορεί να εξασφαλιστεί, στο Ταμάτου και στο Κιράν. Αναφέρει εξαίρεση για τους κατοίκους της Μέκκας. Το κορανικό χωρίο αναφέρει την προσφορά, τη νηστεία και την εγγύτητα του τόπου κατοικίας. Η εξήγηση του φορέα δείχνει πώς αυτά εφαρμόζονται στις μορφές που κατονομάζει. Στην επισκόπησή της, η Dar al-Ifta προσθέτει έναν όρο για το Ταμάτου. Η υποχρέωση που περιγράφει αφορά μη κατοίκους της Μέκκας που δεν επέστρεψαν στη χώρα τους μεταξύ Ούμρα και Χατζ. Τα ακριβή κριτήρια κατοικίας, μετακίνησης και χρόνου νηστείας εξετάζονται με βάση τη θρησκευτική καθοδήγηση που ακολουθεί ο προσκυνητής.
Εδώ το χάντι σημαίνει προσφορά του προσκυνήματος. Η ουντχίγια είναι η προσφορά της γιορτής Εΐντ αλ-Άντχα, με δικούς της κανόνες. Η εξήγηση της ουντχίγια από την Dar al-Ifta τη διακρίνει από τις προσφορές Ταμάτου και Κιράν. Η εισαγωγή στις δύο γιορτές του Εΐντ δίνει το ευρύτερο πλαίσιο. Το Κοράνι 22:36–37 αναφέρεται στην προσφορά τροφής σε ανθρώπους που τη χρειάζονται και στη σημασία της ευσέβειας κατά την προσφορά.
Πώς να διαβάζετε τις απόψεις για την προτιμότερη μορφή
Όταν μια μορφή παρουσιάζεται ως προτιμότερη, εξετάστε ποιος διατυπώνει την άποψη και σε ποιες περιστάσεις αναφέρεται. Κατά την παρουσίαση της Dar al-Ifta, οι νομικοί των σχολών Μαλίκι και Σάφιι προτιμούν το Ιφράντ, της Χανάφι το Κιράν και της Χάνμπαλι το Ταμάτου. Αυτές είναι οι προτιμήσεις όπως τις αναφέρει ο αιγυπτιακός φορέας. Για να αναγνωρίσει κανείς τη μορφή που ακολουθεί ένας προσκυνητής, εξετάζει την πρόθεση και τη σειρά της εισόδου και της εξόδου από το ιχράμ.
Για ένα μάθημα ή μια συζήτηση περί σχεδιασμού, σημειώστε την πρώτη πρόθεση, πότε λήγει το ιχράμ και πότε προβλέπεται προσφορά σύμφωνα με την καθοδήγηση που χρησιμοποιείτε. Αν ένα πρόγραμμα αναφέρει «πρώτα η Ούμρα», χρειάζεται να γνωρίζετε αν θα ακολουθήσει έξοδος από το ιχράμ και νέα είσοδος. Η φράση «θα κάνουμε μόνο το Χατζ» αφορά την πρόθεση του συγκεκριμένου ιχράμ. Επειδή το πρόγραμμα μπορεί να έχει και άλλες δραστηριότητες, βοηθά να καταγράφεται η πρόθεση μαζί με τις ημερομηνίες.
Οι τρεις μορφές μπορούν να διακριθούν προτού διαβάσει κανείς τις τελετές ημέρα προς ημέρα. Κρατήστε στην ίδια σημείωση τον ορισμό, τον στίχο και τη θεσμική εξήγηση της προσφοράς. Αν ρωτάτε για μια αλλαγή των περιστάσεων, αναφέρετε την ήδη διατυπωμένη πρόθεση, τις τελετές που ολοκληρώθηκαν και αν το ιχράμ είναι ακόμη σε ισχύ. Αυτές οι λεπτομέρειες δείχνουν ποια εξήγηση αφορά την περίπτωση.





