Τα μέρη του μίνμπαρ: θύρες, σκάλα, εξέδρα και στέγαστρο

Τα μέρη του μίνμπαρ: θύρες, σκάλα, εξέδρα και στέγαστρο

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost
0

Αναγνωρίστε τις θύρες, τα σκαλοπάτια, τα πλευρικά πλαίσια και το στέγαστρο του μίνμπαρ με παραδείγματα από το Καϊρουάν, το Μαρακές και μουσειακά αρχεία.

Το μίνμπαρ είναι υπερυψωμένος άμβωνας από τον οποίο εκφωνούνται κηρύγματα σε ένα τζαμί. Σε πολλά ιστορικά παραδείγματα, μια είσοδος στο ύψος του δαπέδου ανοίγει σε σκάλα που οδηγεί σε μικρή εξέδρα. Ένας τρούλος ή ένα στέγαστρο μπορεί να καλύπτει την εξέδρα, ενώ στα πλάγια της σκάλας συχνά υπάρχουν σκαλιστά ή ένθετα πλαίσια. Τα μέρη αυτά διακρίνονται πιο εύκολα σε φωτογραφία που δείχνει ταυτόχρονα την πρόσοψη και τη μία πλευρά. Η πρόσοψη δείχνει την είσοδο και η πλάγια όψη την κατεύθυνση της σκάλας.

Ανάλογα με το τι σώζεται, κάθε αντικείμενο δίνει διαφορετικές πληροφορίες. Ένα πλήρες μίνμπαρ δείχνει πώς συνδέονται η είσοδος, η σκάλα και η ανώτερη κατασκευή. Ξεχωριστά θυρόφυλλα επιτρέπουν να εξετάσουμε από κοντά τις ξύλινες συνδέσεις. Όταν σώζεται μόνο μια σκαλιστή σανίδα, το δελτίο του μουσείου μπορεί να δείξει αν βρισκόταν σε σκαλοπάτι ή στο πλάι. Τα παραδείγματα που ακολουθούν δείχνουν ποια μέρη σώζονται, ποια αποκαταστάθηκαν και ποια γνωρίζουμε από παλιές φωτογραφίες.

Από τις θύρες στο στέγαστρο ακολουθώντας τη σκάλα

Ένα ξύλινο μίνμπαρ στο Μουσείο Βικτωρίας και Αλβέρτου δείχνει καθαρά τη συνολική μορφή. Το δελτίο του αντικειμένου 1050–1869 περιγράφει μια δίφυλλη θύρα κάτω από ζώνη μουκάρνας. Πίσω από τη θύρα επτά σκαλοπάτια οδηγούν σε μικρή εξέδρα κάτω από βολβόσχημο τρούλο. Στην πλάγια όψη, τριγωνικά πλαίσια γεμίζουν τον χώρο κάτω από την ανηφορική γραμμή της σκάλας. Η θέση της θύρας και η λοξή ακμή των πλαισίων βοηθούν να ακολουθήσουμε τη σκάλα ακόμη κι όταν τα σκαλοπάτια διακρίνονται δύσκολα. Μουσείο Βικτωρίας και Αλβέρτου, μίνμπαρ 1050–1869.

Το μουσείο χρονολογεί το μίνμπαρ στα χρόνια του Μαμελούκου σουλτάνου Καΐτμπαϊ, από το 1468 έως το 1496, με βάση επιγραφές που τον κατονομάζουν. Αναφέρει το Κάιρο ως πιθανό τόπο κατασκευής. Το τζαμί όπου τοποθετήθηκε αρχικά παραμένει άγνωστο. Ο τόπος κατασκευής και ο τόπος πρώτης εγκατάστασης απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Τα διακοσμημένα θυρόφυλλα δείχνουν την είσοδο, ο τρούλος σημειώνει την κορυφή και οι επιγραφές τεκμηριώνουν τη χρονολόγηση. Για τους όρους που αφορούν το πρόσωπο που εκφωνεί το κήρυγμα της Παρασκευής, δείτε τον οδηγό για τον ιμάμη, τον μουεζίνη και τον χατίμπ.

Οι τριγωνικές πλευρές του μίνμπαρ της Κουτουμπίγια

Η κατασκευή του μίνμπαρ που συνδέεται με το τζαμί Κουτουμπίγια στο Μαρακές άρχισε στην Κόρδοβα γύρω στο 1137. Ο Αλμοραβίδης ηγεμόνας Αλί ιμπν Γιουσούφ το παρήγγειλε για το δικό του τζαμί της Παρασκευής. Οι Αλμοάδες διατήρησαν τον άμβωνα μετά την κατάληψη του Μαρακές και αργότερα το μίνμπαρ χρησιμοποιήθηκε στην Κουτουμπίγια. Το σωζόμενο αντικείμενο καταγράφεται στο ανάκτορο Ελ Μπαντί. Η πόλη όπου κατασκευάστηκε, τα τζαμιά όπου χρησιμοποιήθηκε και ο τόπος συντήρησης αντιστοιχούν σε διαφορετικά στάδια της ιστορίας του. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης και Υπουργείο Πολιτισμού του Μαρόκου, τόμος για τη συντήρηση του μίνμπαρ της Κουτουμπίγια.

Το μαροκινό δελτίο περιγράφει έναν κινητό άμβωνα με οκτώ σκαλοπάτια και διακόσμηση τόσο στις εσωτερικές όσο και στις εξωτερικές όψεις. Σε μια πλάγια φωτογραφία ακολουθήστε τη λοξή ακμή της σκάλας και έπειτα παρατηρήστε το μεγάλο γεωμετρικό σχέδιο από κάτω. Σε μικρά πολύγωνα μέσα στο δίκτυο υπάρχουν ξυλόγλυπτα φυτικά μοτίβα. Η επιφάνεια συνδυάζει συναρμολογημένα ξύλινα στοιχεία και ένθετη διακόσμηση, μεταξύ άλλων από οστό. Η γενική όψη δείχνει πώς το σχέδιο χωρά στην τριγωνική επιφάνεια. Η κοντινή φωτογραφία δείχνει τις γραμμές και τις μικρές σκαλιστές επιφάνειες ανάμεσά τους. Ο οδηγός γεωμετρικών μοτίβων εξηγεί πώς να παρακολουθείτε τις γραμμές και τα σχήματα που επαναλαμβάνονται. Ανάκτορο Ελ Μπαντί, δελτίο για το μίνμπαρ της Κουτουμπίγια.

Τι αποκαλύπτει η συντήρηση κάτω από τα σκαλοπάτια

Το μίνμπαρ της Κουτουμπίγια έγερνε όταν το εξέτασαν οι συντηρητές. Ο Μαρκ Ντ. Μάινορ, που συμμετείχε στις εργασίες, περιγράφει εσωτερικές σανίδες από προηγούμενες επισκευές που πίεζαν τις πλευρές προς τα έξω και συγκρατούσαν τον άμβωνα στην κεκλιμένη θέση. Η ομάδα τεκμηρίωσε και αφαίρεσε αυτά τα στηρίγματα. Έπειτα πρόσθεσε εσωτερικά στηρίγματα στερεωμένα με αφαιρούμενους σφιγκτήρες. Οι φωτογραφίες πριν και μετά τη συντήρηση εξηγούν πώς μια αλλαγή που δύσκολα φαίνεται σε κοντινή λήψη της ξυλογλυπτικής επηρέασε το σχήμα και τη σταθερότητα του συνόλου. Μαρκ Ντ. Μάινορ, μαρτυρία από τη συντήρηση του μίνμπαρ της Κουτουμπίγια.

Η ίδια έκθεση αναφέρει ότι αντικαταστάθηκαν δύο κατακόρυφες μετώπες που έλειπαν στο κάτω μέρος της σκάλας. Η μετώπη, ή ρίχτι, είναι η κατακόρυφη επιφάνεια ανάμεσα σε δύο διαδοχικά σκαλοπάτια. Το πάτημα είναι η οριζόντια επιφάνεια όπου πατά το πόδι. Η διάκριση βοηθά να εντοπίσουμε την επέμβαση σε μια κοντινή φωτογραφία ή σε μια περιγραφή επισκευής. Η αντικατάσταση αφορά τις δύο κατακόρυφες όψεις. Η εργασία στα εσωτερικά στηρίγματα αφορά τη στήριξη των πλευρών. Η ονομασία του μέρους δίνει ακριβέστερη εικόνα από τη χρονολογία της επέμβασης από μόνη της.

Τι δείχνουν τα χωριστά θυρόφυλλα και οι ανασυναρμολογημένες είσοδοι

Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης χρονολογεί το ζεύγος θυρόφυλλων 91.1.2064 περίπου στα 1325–1330 και θεωρεί πιθανή την προέλευσή του από το τζαμί του Σαΐφ αλ-Ντιν Καουσούν στο Κάιρο. Τα θυρόφυλλα περιλαμβάνουν ξύλο που η καταχώριση ονομάζει rosewood και ξύλο μουριάς, με ένθετα από ελεφαντόδοντο και έβενο, μεταξύ άλλων. Στο ηχητικό σχόλιο μια συντηρήτρια περιγράφει στοιχεία που εφαρμόζουν με ακρίβεια και συνδέσεις που συμπλέκονται. Με τον τρόπο αυτό τα υλικά μπορούν να διαστέλλονται και να συστέλλονται καθώς αλλάζει η υγρασία. Τα θυρόφυλλα τεκμηριώνουν το μέγεθος και την ξυλουργική της εισόδου. Για τη σκάλα και την ανώτερη εξέδρα χρειάζονται παραδείγματα όπου διατηρούνται αυτά τα μέρη. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, ζεύγος θυρόφυλλων, 91.1.2064.

Το Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης διατηρεί άλλη είσοδο, συναρμολογημένη με βασικά στοιχεία από τα τέλη του 14ου αιώνα. Σύμφωνα με το μουσείο, μια διακοσμητική πλάκα με δύο δεκαεξάκτινα αστέρια καταλαμβάνει σήμερα τον χώρο όπου υπήρχαν δύο θυρόφυλλα που άνοιγαν προς τα μέσα. Μια επιγραφή στο κάτω μέρος υποδηλώνει ότι τουλάχιστον ένα μέρος κατασκευάστηκε στο Κάιρο για τον σουλτάνο αλ-Ζαχίρ Μπαρκούκ. Το εύρος αυτής της απόδοσης έχει σημασία, γιατί τα μέρη που βλέπουμε σήμερα συνδυάστηκαν σε μεταγενέστερη διάταξη. Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης, επισκόπηση συντήρησης της εισόδου.

Η ανάλυση εντόπισε χαλέπια πεύκη στο κύριο πλαίσιο και στην κάτω σανίδα με την επιγραφή. Έξι δείγματα ξύλου χρονολογήθηκαν από τα μέσα του 14ου έως τα μέσα του 15ου αιώνα. Οι χρονολογήσεις αφορούν το ξύλο των μερών από τα οποία ελήφθησαν τα δείγματα. Οι ακτινογραφίες έδωσαν χωριστές ενδείξεις για τον τρόπο στερέωσης διακοσμητικών στοιχείων. Το μουσείο προτείνει ότι ορισμένα πλακίδια ελεφαντόδοντου στην κεντρική πλάκα μπορεί αρχικά να βρίσκονταν στην πλευρά ενός μίνμπαρ. Η ηλικία του ξύλου και η στιγμή τοποθέτησής του στη σημερινή θέση απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης, ανάλυση ξύλου και ακτινογραφίες.

Πού ανήκει ένα τμήμα μετώπης ή πλευρικού πλαισίου

Το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης στη Ρακάντα φυλάσσει ένα σκαλιστό θραύσμα από ξύλο τικ από το μίνμπαρ του Μεγάλου Τζαμιού του Καϊρουάν. Το δελτίο BS 200 το τοποθετεί στη μετώπη στο ανώτερο άκρο της σκάλας και το χρονολογεί στα 856–863. Έχει μήκος 64 και πλάτος 5,5 εκατοστά. Η στενή σανίδα φέρει φύλλα αμπέλου και τσαμπιά σταφυλιών. Το δελτίο αναφέρει ότι ορισμένα μέρη αφαιρέθηκαν στο πλαίσιο της αποκατάστασης γύρω στο 1920 και φυλάχθηκαν με τα ιστορικά αντικείμενα του τζαμιού. Ο οδηγός για το Μεγάλο Τζαμί του Καϊρουάν τοποθετεί το μίνμπαρ στο ευρύτερο κτίριο. Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης στη Ρακάντα, ξυλόγλυπτο θραύσμα BS 200.

Το θραύσμα 34.150.1 του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης προέρχεται από την πλευρά άλλου μίνμπαρ. Το αντικείμενο από σκαλισμένο και ζωγραφισμένο ξύλο τικ κατασκευάστηκε στη Γιαζντ το 1151. Το μουσείο κατονομάζει τον Αμπού Μπακρ ιμπν Μουχάμαντ ως εκείνον που έδωσε την παραγγελία. Το θραύσμα έχει ύψος 120,7 και πλάτος 31,4 εκατοστά. Συγκρίνετέ το με τη στενή σανίδα του Καϊρουάν και αναζητήστε τι τεκμηριώνει κάθε δελτίο για την αρχική θέση. Και τα δύο κομμάτια είναι από τικ. Το ένα ανήκε στο άνω άκρο της σκάλας και το άλλο στην πλευρά του άμβωνα. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, θραύσμα μίνμπαρ από τη Γιαζντ, 34.150.1.

Όταν οι ιστορικές φωτογραφίες διατηρούν τη μορφή

Το μίνμπαρ που παρήγγειλε ο Νουρ αλ-Ντιν στο Χαλέπι τον 12ο αιώνα προσφέρει ένα διαφορετικό είδος τεκμηρίου. Στον κατάλογο της έκθεσης για την Ιερουσαλήμ του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης, η Σίλβια Ολντ περιγράφει μια τριγωνική κατασκευή με μπροστινές θύρες που οδηγούν σε εσωτερική σκάλα και στέγαστρο από μουκάρνας πάνω από την εξέδρα. Φωτογραφίες πριν από την πυρκαγιά του 1969 δείχνουν το σχήμα και τον διάκοσμο του ξύλινου άμβωνα που καταστράφηκε στο τζαμί Αλ-Ακσά. Ο κατάλογος αναπαράγει μια παλιά φωτογραφία που αποδίδεται στον Φελίξ Μπονφίς και παρουσιάζει τα απανθρακωμένα κατάλοιπα του Ισλαμικού Μουσείου στην Ιερουσαλήμ με αριθμό 142/40. Καταγράφει και τη μεταγενέστερη ανακατασκευή. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, το μίνμπαρ του Νουρ αλ-Ντιν, σ. 136–137 και καταχώριση 93.

Το στέγαστρο αυτού του μίνμπαρ αποτελείται από μικρές κυψέλες σε διαδοχικά επίπεδα. Στο παράδειγμα του Μουσείου Βικτωρίας και Αλβέρτου η εξέδρα καλύπτεται από βολβόσχημο τρούλο και τα μουκάρνας βρίσκονται πάνω από την είσοδο. Πριν χρησιμοποιήσετε τις κυψέλες για να αναγνωρίσετε την κορυφή ενός μίνμπαρ, κοιτάξτε πού βρίσκονται. Μπορεί να σχηματίζουν ζώνη πάνω από τις θύρες, στέγαστρο πάνω από την εξέδρα ή να εμφανίζονται σε περισσότερα μέρη του ίδιου άμβωνα. Ο οδηγός για τα μουκάρνας εξηγεί τη γεωμετρία τους σε μεγαλύτερη αρχιτεκτονική κλίμακα.

Πώς να παρατηρήσετε ένα μίνμπαρ σε φωτογραφία ή σε έκθεση

Αρχίστε από μια φωτογραφία που περιλαμβάνει τη βάση και το άνω μέρος. Βρείτε την μπροστινή θύρα και δείτε προς τα πού ανεβαίνει η σκάλα. Σε πλάγια όψη ακολουθήστε τη μακριά λοξή ακμή προς τα κάτω μέχρι την είσοδο. Στο άνω άκρο, εντοπίστε την εξέδρα και αναζητήστε τρούλο, στέγαστρο ή άλλη κατασκευή πάνω της. Παρατηρήστε τη χάραξη και τα ένθετα σε λεπτομέρεια αφού καταλάβετε τη θέση του πλαισίου στο σύνολο.

Διαβάστε έπειτα τη λεζάντα και το δελτίο του μουσείου. Ένα ζεύγος θυρόφυλλων, μια ανασυναρμολογημένη είσοδος και ένα πλευρικό θραύσμα τεκμηριώνουν διαφορετικά μέρη. Για ένα πλήρες αντικείμενο που έχει συντηρηθεί, αναζητήστε έκθεση που να αναφέρει ποια μέρη αντικαταστάθηκαν ή ενισχύθηκαν. Όταν συγκρίνετε δύο φωτογραφίες του ίδιου μίνμπαρ, ελέγξτε αν δείχνουν το ιστορικό αντικείμενο, την κατάστασή του πριν ή μετά την επέμβαση ή μια μεταγενέστερη ανακατασκευή. Αναφέρετε τον αριθμό καταλόγου, εφόσον υπάρχει, ώστε ο αναγνώστης να βρει το ίδιο αντικείμενο και τα τεκμήριά του.

Δελτία συλλογών και εκθέσεις συντήρησης