Thiên bàn Hồi giáo: mater, rete, đĩa vĩ độ, thước và alidade

Thiên bàn phẳng chiếu thiên cầu ba chiều lên các đĩa phẳng. Mater chứa các đĩa theo vĩ độ; rete biểu diễn sao và hoàng đạo; thước dùng để đọc mặt trước, còn alidade đo độ cao ở mặt sau. Đây là dụng cụ thiên văn đa năng chứ không chỉ là một chiếc đồng hồ.

Điểm chính

• Mater là thân chính chứa các bộ phận chuyển động và đĩa.
• Mỗi đĩa có lưới tọa độ được thiết kế cho một vĩ độ nhất định.
• Rete quay để mô tả chuyển động biểu kiến hằng ngày của bầu trời.
• Alidade đo độ cao của Mặt Trời hoặc một ngôi sao trên đường chân trời.

Cách sử dụng hướng dẫn này

Đặt con người, hiện vật và thể chế trong đúng thời đại và khu vực. Với nhận định còn tranh luận, ưu tiên danh mục bảo tàng, kho lưu trữ và công trình học thuật.

Nguồn

Các nguồn tổ chức công khai dưới đây được dùng để kiểm chứng sự kiện và giới hạn phạm vi bài viết, không có quảng bá thương mại.

• British Museum: Seeing Stars — Astrolabes and the Islamic World — Explains the principal components and uses of astrolabes in the Islamic world.
• British Museum: Astrolabe Collection Object — Provides object-level evidence for materials, construction and inscriptions.
• British Museum: Astrolabic Quadrant — Shows how related astronomical instruments differed in form and operation.
• The Metropolitan Museum of Art: Planispheric Astrolabe — Provides object-level details for a dated seventeenth-century Iranian astrolabe.
• History of Science Museum, Oxford: The Planispheric Astrolabe — Defines the mater, plates, rete, rule and alidade and explains their operation.
• Science Museum Group: Islamic Astrolabe — Documents an early Syrian planispheric astrolabe and its surviving parts.