ھەرىرىنىڭ ماقامىتى ۋە ۋاسىتىنىڭ رەسىملىرى
1237-يىلى يېزىلغان مەشھۇر قوليازما ئارقىلىق ئابباسىيلار ئىراقنىڭ جەمئىيەت، بازار، مەسچىت ۋە ئەدەبىيات سەنئىتىنىڭ تەسۋىرلىنىشى.
«ماقامەت» (Maqamat) ئەبۇ مۇھەممەد ئەل-ھەرىرى تەرىپىدىن 11-ئەسىرنىڭ ئاخىرى ۋە 12-ئەسىرنىڭ بېشىدا يېزىلغان، قاپىيەلىك نەسر ۋە شېئىرلار بىلەن بېزەلگەن 50 بابلىق مەشھۇر ئەدەبىي ئەسەردۇر. بۇ ئەسەر ئابباسىيلار دەۋرىدىكى جەمئىيەتنىڭ تۈرلۈك تەرەپلىرىنى تەنقىدىي ۋە يۇمۇرلۇق ئۇسلۇبتا تەسۋىرلەيدۇ.
مۇقاۋا سۈرىتى سۈنئىي ئەقىل ياردىمىدە ئىجاد قىلىنغان تارىخىي قايتا تەسۋىر بولۇپ، مەلۇم بىر يادىكارلىق، ئۇستا ياكى ئەسەرنىڭ فوتوسى ئەمەس.
ماتېرىيال، قۇرۇلۇش ۋە ئىشلىتىش
بۇ ئەسەرنىڭ ئەڭ مەشھۇر نۇسخىسى 1236-1237-يىللىرى (ھىجرىيە 634) خەتتات ۋە رەسسام يەھيا ئىبنى مەھمۇد ئەل-ۋاسىتى تەرىپىدىن كۆچۈرۈلگەن ۋە بېزەلگەن قوليازمىدۇر (BnF Arabe 5847). ۋاسىتى ئۆزىنىڭ نەپىس نەسخ خېتى ۋە ھاياتىي كۈچكە تولغان مىنياتۇر رەسىملىرى ئارقىلىق ئەسەردىكى پېرسوناژلارنىڭ ھېسسىياتىنى ۋە ئىجتىمائىي مۇھىتنى جانلىق تەسۋىرلىگەن.
قانداق توغرا تونۇيمىز؟
بۇ يەردە ئەل-ھەرىرىنىڭ ئەسلى تېكىستى يېزىلغان ۋاقىت بىلەن ۋاسىتىنىڭ قوليازمىنى بېزىگەن 1237-يىلىنى ئۆزئارا ئارىلاشتۇرۇۋالماسلىق كېرەك. شۇنداقلا، بۇ قوليازمىدىكى رەسىملەرنى ئابباسىيلار دەۋرىدىكى كۈندىلىك ھاياتنىڭ ئۆزگىرىشسىز فوتوگرافىك خاتىرىسى دەپ قارىماي، بەلكى شۇ دەۋردىكى سەرخىللار ئۈچۈن لايىھەلەنگەن بەدىئىي ۋە سىمۋوللۇق تەسۋىرلەر دەپ چۈشىنىش كېرەك.
مەنبەلەر
- Bibliothèque nationale de France: Arabic Manuscript Collections — Arabe 5847, date, place and al-Wasiti.
- BnF Catalogue: Maqamat al-Hariri — manuscript and facsimile record.
- BnF: Les Séances, Manuscrit arabe — scene, library culture and textual transmission.
