De strijd om de historische waarheid: Waarom de Oeigoerse strijd het erfgoed van het Tiananmen-plein deelt

De plicht tot waarheid en de erfenis van 4 juni

In de islam zijn het streven naar waarheid (Sidq) en het vestigen van rechtvaardigheid ('Adl) niet louter sociale deugden, maar heilige verplichtingen die bindend zijn voor de gehele wereldwijde moslimgemeenschap (Ummah). Op 4 juni 2026 stonden het Uyghur Human Rights Project (UHRP) en de Campaign for Uyghurs (CFU) stil bij de 37e herdenking van het bloedbad op het Tiananmen-plein. Zij trokken hierbij een directe lijn tussen de historische wreedheden van 1989 en het hedendaagse lijden in Oost-Turkestan. Zevenendertig jaar geleden sloeg de Chinese Communistische Partij (CCP) vreedzame pro-democratische protesten in Peking met harde hand neer. Hiermee toonde zij een meedogenloze bereidheid om mensenlevens op te offeren voor het behoud van de autoritaire macht. Door dit zwarte hoofdstuk te herdenken, benadrukt het Oeigoerse leiderschap hoe het ontzeggen van rechtvaardigheid in het verleden de door de staat gesteunde gewelddadigheden van vandaag de dag direct mogelijk maakt. Voor de wereldwijde Ummah is het herdenken van deze gebeurtenissen een cruciale daad van solidariteit met allen die lijden onder tirannieke regimes die hun eigen misdaden proberen te verhullen.

De systematische uitwissing van de geschiedenis als instrument van onderdrukking

Het onderdrukken van herinneringen is een primair wapen van de onderdrukker, dat wordt ingezet om gemarginaliseerde gemeenschappen te beroven van hun geschiedenis, waardigheid en identiteit. Tijdens de herdenkingen in juni 2026 verhinderden de Chinese autoriteiten actief dat leden van de groep 'Moeders van Tiananmen' de graven van hun vermoorde kinderen op de Wan'an-begraafplaats in Peking bezochten. Dit illustreert de aanhoudende angst voor de historische waarheid. Deze uitwissingscampagne reikt veel verder dan Peking alleen. Dit blijkt wel uit de systematische ontmanteling van de burgerlijke vrijheden in Hongkong, waar openbare wakes sinds 2020 verboden zijn. Prominente democratieactivisten, onder wie Lee Cheuk-yan en Chow Hang-tung, worden zwaar vervolgd onder de Nationale Veiligheidswet, simpelweg omdat zij de herinnering aan 4 juni levend houden. In juni 2026 ging de politie in Hongkong zelfs zo ver dat zij kunstenaars en activisten arresteerde die symbolische herdenkingsdaden probeerden uit te voeren. Deze agressieve censuur weerspiegelt de culturele uitwissing die de moslims in Oost-Turkestan wordt aangedaan, waar islamitisch erfgoed, moskeeën en historische archieven systematisch worden vernietigd.

Van Tiananmen naar Oost-Turkestan: De prijs van wereldwijde straffeloosheid

Het onvermogen van de internationale gemeenschap om de Chinese regering ter verantwoording te roepen voor het bloedbad van 1989 heeft catastrofale geopolitieke gevolgen gehad, met als dieptepunt de aanhoudende genocide in Oost-Turkestan. Zoals UHRP-directeur Omer Kanat opmerkte, heeft de bijna veertig jaar durende straffeloosheid waarvan Peking genoot, de weg vrijgemaakt voor de wreedheden die we vandaag de dag zien. Omdat de wereldgemeenschap economische belangen verkoos boven mensenrechten, voelde de CCP zich gesterkt om haar methoden van massale controle en staatsterreur verder te verfijnen. Vandaag de dag uit dit ongecontroleerde autoritarisme zich in een systematische campagne van misdaden tegen de menselijkheid, gericht tegen de Oeigoeren en andere Turkse moslimvolkeren. De Ummah moet inzien dat het zwijgen van de wereldmachten in 1989 direct heeft bijgedragen aan de hedendaagse concentratiekampen, netwerken van dwangarbeid en door de staat gesanctioneerde gezinsverscheuringen in Oost-Turkestan. Ware rechtvaardigheid kan niet in isolement worden bereikt; de strijd van het Oeigoerse volk is onlosmakelijk verbonden met de bredere wereldwijde strijd tegen ongebreidelde staatstirannie.

De realiteit van de kampen: Bewijs van een aanhoudende genocide

De omvang van de onderdrukking in Oost-Turkestan wordt pijnlijk duidelijk door onomstotelijk gedocumenteerd bewijs, waarmee de wereldwijde moslimgemeenschap de confrontatie moet aangaan en dat zij openbaar moet maken. Het lekken van de 'Xinjiang Police Files' in mei 2022 toonde de wereld duizenden pasfoto's en interne documenten uit de beruchte detentiekampen. Dit leverde het bewijs voor het bestaan van een uiterst georganiseerd, door de staat geleid programma voor massadetentie. Deze bestanden toonden de gezichten van gewone moslimmannen, -vrouwen en -ouderen die van hun vrijheid zijn beroofd, simpelweg omdat zij hun geloof beleden. Dit systeem van willekeurige massadetentie gaat hand in hand met dwangarbeid, de gedwongen scheiding van kinderen van hun ouders en de systematische onderdrukking van islamitische gebruiken. Wanneer we deze wreedheden bekijken door de lens van de islamitische ethiek, zien we een duidelijke schending van de fundamentele rechten op leven, geloof en gezinswaardigheid. Het behoud van deze waarheden is essentieel om weerstand te bieden aan het narratief van de CCP, die deze concentratiekampen probeert af te schilderen als louter centra voor beroepsopleiding.

Solidariteit in het aangezicht van tirannie

In hun verzet tegen onderdrukking heeft het Oeigoerse leiderschap actief allianties gesloten met andere vervolgde groepen, waarmee zij een gedeelde toewijding aan waardigheid en mensenrechten tonen. Tijdens de herdenkingen in juni 2026 stonden vertegenwoordigers van verschillende gemeenschappen, waaronder Tibetaanse leiders zoals Dr. Tsewang Gyalpo Arya in Tokio, zij aan zij om de 37e verjaardag van het bloedbad op het Tiananmen-plein te herdenken. Deze gemeenschapsoverschrijdende solidariteit onderstreept dat de strijd tegen het autoritarisme van de CCP een collectieve inspanning is die etnische en religieuze grenzen overstijgt. Voor de wereldwijde Ummah betekent het steunen van de Oeigoerse zaak dat zij schouder aan schouder moeten staan met alle slachtoffers van dit regime, inclusief Tibetanen, Hongkongers en Chinese dissidenten. De islamitische leer benadrukt dat het opstaan tegen onrecht een universele plicht is. Het bouwen van coalities met andere onderdrukte groepen versterkt de collectieve stem die om verantwoording vraagt. Door hun stemmen te verenigen, zorgen deze gemeenschappen ervoor dat de Chinese regering hen niet afzonderlijk kan isoleren en het zwijgen kan opleggen.

Een oproep aan de wereldwijde Ummah en de internationale gemeenschap

Nu de wereld reflecteert op de erfenis van 4 juni 1989, moeten de wereldwijde moslimgemeenschap en internationale instellingen herdenking omzetten in concrete actie. Het Uyghur Human Rights Project heeft er bij regeringen, multilaterale organisaties en het maatschappelijk middenveld op aangedrongen om de agressieve campagnes van historische uitwissing door Peking te verwerpen en pal te staan achter degenen die gerechtigheid zoeken. Voor landen met een moslimmeerderheid is dit een cruciale test voor moreel leiderschap en de naleving van het islamitische principe van Maslahah (het algemeen belang en de bescherming van de kwetsbaren). Vertrouwen op diplomatiek zwijgen of economisch gewin in het aangezicht van genocide is een verraad aan de waarden van rechtvaardigheid en barmhartigheid die het islamitische geloof definiëren. De Ummah moet eisen dat internationale organen de Chinese regering ter verantwoording roepen voor zowel haar bloedbaden uit het verleden als haar aanhoudende misdaden tegen de menselijkheid in Oost-Turkestan. Alleen door de historische waarheid te verdedigen en verantwoording te eisen, kunnen we hopen een einde te maken aan de cirkel van straffeloosheid en een toekomst van waardigheid en vrijheid voor het Oeigoerse volk veilig te stellen.