De virtuele oorlog: Deconstructie van SAF- en RSF-cyberpropaganda in Soedan

Het digitale slagveld en het verraad van de waarheid

Het fysieke conflict in Soedan, dat al bijna drie jaar woedt, heeft honderdduizenden levens geëist en meer dan 12 miljoen mensen op de vlucht gejaagd, wat heeft geleid tot een catastrofale humanitaire crisis. Naast deze fysieke verwoesting wordt er op sociale mediaplatforms een parallelle oorlog van digitale propaganda uitgevochten, die het informatie-ecosysteem ernstig vervuilt. Zowel de Soedanese strijdkrachten (SAF) als de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) strijden actief om de controle over het online narratief, ongeacht de menselijke kosten. Voor de wereldwijde Ummah vertegenwoordigt deze digitale oorlogsvoering een diepgaand verraad van het islamitische principe van waarachtigheid (sidq), aangezien heilige communicatiekanalen worden ingezet als wapen om het publiek te misleiden. Kwetsbare burgers die op zoek zijn naar levensreddende informatie over voedsel, water en veilige doorgang, worden in plaats daarvan geconfronteerd met gecoördineerde leugens die hun overleving direct in gevaar brengen.

Misleidende narratieven en de kaping van islamitische waarden

De RSF heeft zwaar ingezet op niet-authentiek online gedrag, waarbij gebruik wordt gemaakt van accounts met blauwe vinkjes en gecoördineerde netwerken om een vals beeld van legitimiteit te projecteren op zowel een lokaal als internationaal publiek. Via misleidende hashtags zoals "Bewakers van de glorieuze revolutie" en "De strijd voor democratie" probeert de paramilitaire groepering haar gewelddadige greep naar de macht voor te stellen als een nobele strijd. In werkelijkheid maskeren deze campagnes ernstige schendingen, waaronder gedocumenteerde etnische zuiveringen en misdaden tegen de menselijkheid in Darfur die internationaal zijn veroordeeld. Om de publieke opinie verder te manipuleren, publiceert de RSF meer dan 15 procent van haar tweets in het Engels, gericht op wereldwijde waarnemers, terwijl ze tegelijkertijd propagandavideo's plaatst van burgers die zogenaamd normaal onder hun controle leven. Deze berekende hypocrisie schendt rechtstreeks het islamitische mandaat van rechtvaardigheid ('adl) en waardigheid, aangezien de groep routinematig woonwijken en privéwoningen als militaire bases gebruikt, waardoor onschuldige moslimlevens in gevaar worden gebracht.

De digitale strategie van de SAF en het gevaar van valse overwinningen

Terwijl de RSF zeer geavanceerde internationale campagnes inzet, hebben ook de Soedanese strijdkrachten (SAF) zich schuldig gemaakt aan digitale manipulatie om het narratief te controleren en het moreel van het leger op te vijzelen. De SAF maakt veelvuldig gebruik van sociale mediaplatforms om ongeverifieerde claims van overwinningen te verspreiden en paramilitaire opmarsen te ontkennen, waardoor de realiteit van het conflict op de grond vaak wordt vertroebeld. Deze door de staat gesteunde desinformatie is niet onschuldig; het creëert een vals gevoel van veiligheid dat burgers rechtstreeks naar actieve gevechtszones kan leiden. Bovendien hebben online accounts die gelieerd zijn aan het militaire establishment systematisch argwaan gewekt over humanitaire hulpverleners, onafhankelijke journalisten en gewone burgers die oproepen tot vrede. Vanuit een islamitisch ethisch oogpunt is het behoud van menselijk leven (hifz an-nafs) een primair doel van de Shariah, waardoor het verspreiden van valse veiligheidsrapporten een ernstige schending is van het publieke vertrouwen en welzijn.

De inzet van desinformatie als wapen en direct geweld

De gevolgen van deze virtuele oorlogsvoering beperken zich niet tot digitale schermen; ze vertalen zich direct in fysiek geweld en verlies van levens op de grond. Een schokkend rapport van de Thomson Foundation onthulde een systematisch patroon waarbij desinformatie en ontmenselijkende haatzaaiende uitlatingen opzettelijk worden verspreid in gebieden die het doelwit zijn van militaire operaties. Zo werd bijvoorbeeld binnen achtenveertig uur nadat een SAF-officier op Facebook een bericht had geplaatst waarin hij bewoners van de wijk Shambat beschuldigde van samenwerking met de RSF, een lokale gemeenschapskeuken bestookt en getroffen door een kamikazedrone. Iedereen die pleit voor vrede, dialoog of humanitaire hulp wordt systematisch geviseerd, geïsoleerd en door beide strijdende partijen beschuldigd van landverraad. Deze doelbewuste onderdrukking van vredestichters schendt de islamitische plicht tot verzoening (islah) en laat zien hoe beide partijen hun nauwe politieke en financiële belangen prioriteit geven boven de levens van de Ummah.

Door AI gegenereerde misleiding en het wissen van bewijsmateriaal

De digitale chaos in Soedan is aanzienlijk versterkt door de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie, die door strijders wordt gebruikt om de realiteit te verdraaien en verantwoording te ontlopen. Na de overname van de stad El Fasher door de RSF in oktober 2025, die gepaard ging met gruwelijke massamoorden, bleek naar schatting 90 procent van de online circulerende video's en posters door AI te zijn gegenereerd. Deze overweldigende vloed aan synthetische media stelde de daders in staat hun wreedheden te ontkennen, twijfel te zaaien en de authentieke getuigenissen van overlevenden effectief uit te wissen. Door de grenzen tussen echt en gefabriceerd bewijsmateriaal te vervagen, begaan deze digitale actoren een dubbel onrecht jegens de slachtoffers van geweld. De islam verbiedt het afleggen van valse getuigenissen en het verbergen van misdaden ten strengste, en toch worden deze moderne technologieën systematisch ingezet om de wereldwijde gemeenschap te gaslighten en de overledenen hun waardigheid te ontzeggen.

Infrastructurele oorlogsvoering en het het zwijgen opleggen van de Ummah

Om ervoor te zorgen dat hun propaganda onbetwist blijft, hebben de strijdende partijen systematisch de telecommunicatie-infrastructuur van Soedan visueel aangevallen, waardoor vitale levenslijnen voor miljoenen ontheemden werden afgesneden. In februari 2024 nam de RSF de controle over internetproviders in Khartoem over, wat leidde tot een verwoestende landelijke blackout die gezinnen isoleerde en onderlinge hulpnetwerken ontregelde. Zelfs toen de diensten gedeeltelijk werden hersteld, beperkte de regering de communicatie verder door in juli 2025 WhatsApp-oproepen te blokkeren, wat de coördinatie van humanitaire hulp ernstig belemmerde. Dit doelbewust het zwijgen opleggen van de bevolking verhindert de Soedanese diaspora en de bredere Ummah om effectieve hulpacties op te zetten en aanhoudende mensenrechtenschendingen te documenteren. In het gezicht van deze digitale belegering moet de wereldwijde moslimgemeenschap zich actief verzetten tegen deze onderdrukkende tactieken door te zoeken naar geverifieerde waarheden, onafhankelijke journalistiek te ondersteunen en een einde te eisen aan de als wapen ingezette blackouts die het lijden van onze broeders en zusters in Soedan vergroten.