Οι Μακάματ του αλ-Χαρίρι και οι Μικρογραφίες του αλ-Ουασίτι
Πώς ένα διάσημο χειρόγραφο του 1237 συνδυάζει έμμετρο πεζό λόγο, κοινωνική σάτιρα και εικόνες της καθημερινής ζωής στο Ιράκ των Αββασιδών.
Οι Μακάματ (Maqamat) του αλ-Χαρίρι αποτελούν ένα διάσημο λογοτεχνικό έργο του δωδέκατου αιώνα, αποτελούμενο από πενήντα επεισόδια σε περίτεχνο έμμετρο πεζό λόγο. Η πιο εμβληματική εικονογραφημένη έκδοσή του είναι το χειρόγραφο BnF Arabe 5847, το οποίο αντιγράφηκε και εικονογραφήθηκε από τον Γιαχία αλ-Ουασίτι το 1236–1237.
Η εικόνα εξωφύλλου είναι πρωτότυπη ιστορική ανακατασκευή με βοήθεια ΤΝ και όχι φωτογραφία συγκεκριμένου μνημείου, εργαστηρίου ή αντικειμένου.
Υλικό, κατασκευή και χρήση
Το χειρόγραφο αυτό, γραμμένο σε κομψή γραφή νάσχι (naskh), ενσωματώνει ζωντανές μικρογραφίες που απεικονίζουν σκηνές σε τζαμιά, αγορές και βιβλιοθήκες. Ο αλ-Ουασίτι χρησιμοποιεί ορυκτές χρωστικές ουσίες και ακριβή περιγράμματα μελάνης, μετατρέποντας το γλωσσικό χιούμορ και τις περιπέτειες του απατεώνα Αμπού Ζαΐντ σε δυναμικές χωρικές συνθέσεις.
Πώς αναγνωρίζεται σωστά
Είναι κρίσιμο να μη συγχέεται η αρχική συγγραφή του κειμένου από τον αλ-Χαρίρι με το μεταγενέστερο χειρόγραφο του 1237. Επιπλέον, οι μικρογραφίες δεν αποτελούν αντικειμενική φωτογραφική καταγραφή της καθημερινότητας των Αββασιδών, αλλά στυλιζαρισμένες καλλιτεχνικές συμβάσεις που απευθύνονταν σε μια εκπαιδευμένη ελίτ ικανή να εκτιμήσει την ειρωνεία.
Πηγές
- Bibliothèque nationale de France: Arabic Manuscript Collections — Arabe 5847, date, place and al-Wasiti.
- BnF Catalogue: Maqamat al-Hariri — manuscript and facsimile record.
- BnF: Les Séances, Manuscrit arabe — scene, library culture and textual transmission.
